Қазақстандықтар мемлекеттік қаражаттың нақты не үшін жұмсалатынын біле алады

Ведомство мемлекеттік қолдаудың барлық шараларын біріктірді, ал бүгінде жүзден астамы жедел қадағалау үшін: мемлекеттік қаражат нақты не үшін жұмсалады және мұның мәні бар ма?

Құрал мемлекеттік шығындардың тиімділігін арттырады, ведомствоға сенімдіміз.

Baqylauda сервисін ҚР Қаржы министрлігі цифрлық платформада орналастырды "Qoldau.kz".

Бүгінгі таңда жүйеге соңғы 10 жылдағы мемлекеттік қолдау шаралары туралы деректер жүктелуде. Бұл жұмыс аяқталған кезде, талдау мемлекеттік қолдау құралдарының қайсысы тиімді болғанын, ал қайсысы — қазыналық теңгені күмәнді жұмсау екенін көрсетеді. Жүйеде жеңілдіктердің, субсидиялардың немесе басқа құралдардың тиімділігін оларды жекелеген салалар, жекелеген салалар, операторлар және тіпті белгілі бір қолдау алушы кәсіпорын деңгейіне дейін "масштабтау" арқылы тексеруге және бағалауға болады.

Соңғы екі жылдағы деректер әлі жүктелмегеніне қарамастан, қазір қызметте қызықты аналитикалық деректер бар. Мысалы, 9 жыл ішінде (2015 жылдан 2023 жылға дейін) мемлекеттік қолдау көлемі 9,94 трлн теңгені құрады.

Бұл ретте бюджет үшін ең ауқымды шығындар "ковид" кезеңіндегі "Жұмыспен қамту Жол картасына" мемлекеттік қолдау шаралары болды — шығындар шамамен 973 млрд теңгені құрады.

Құны бойынша екінші орында-ауыл шаруашылығы техникасы мен жабдықтарын жеңілдетілген лизингке жұмсалған шығындар-920 млрд теңге, үшінші орында ауыл шаруашылығы саласы-асыл тұқымды мал шаруашылығын дамытуға 675 млрд теңгеден астам қаражат жұмсалды. Одан кейін тағы да аграрлық бағыт - "Кен Дала" бағдарламасын қаржыландыру, оған 650 млрд теңге жұмсалды.

"Көптеген компаниялар, әсіресе аграрлық салада, әртүрлі мемлекеттік бағдарламаларды мемлекеттік қолдау шараларын алады және пайдаланады немесе әртүрлі операторлар арқылы, әртүрлі министрліктер арқылы қолдау алады. Бүгінгі күнге дейін бірыңғай база болған жоқ. Сондықтан бұл шығындардың тиімділігін бағалау қиын болды. Енді мемлекет жылдан жылға ондаған миллион теңге алатын компанияны қолдаудың мағынасы бар — жоғын анық көретін болады, бірақ бұл ретте оның салықтар, өнімділік, технологиялылық, жұмысқа орналастыру және басқалар бойынша көрсеткіштері өспейді",-деп түсіндірді Қаржы вице-министрі Әсет Тұрысов.

Спикердің айтуынша, Baqylauda электрондық қызметі-бұл бірінші деңгейлі жүйе. Ол кәсіпкерді тексереді және оның белгіленген критерийлерге сәйкестігін бағалайды.

Қазір онда төрт негізгі стоп-фактор жұмыс істейді: терроризмді қаржыландыруға байланысты адамдардың тізімінде болмауы, жалған кәсіпкерлік белгілерінің болмауы, банкроттық фактілері, сондай-ақ бұрын алынған мемлекеттік қолдау шаралары бойынша орындалмаған міндеттемелер.

Мұндай факторлар болған жағдайда-жүйе бұл ақпаратты көрсетілетін қызметті берушіге, яғни мемлекеттік органға немесе операторға көрсетеді. Мысалы, ауыл шаруашылығы министрлігі немесе азық-түлік корпорациясы үшін. Ал көрсетілетін қызметті беруші бизнесті мақұлдау немесе мемлекеттік қолдаудан бас тарту жөнінде өз бетінше шешім қабылдайды.

"Иә, біз, мысалы, ауыл шаруашылығында көп нәрсе ауа-райына, өнімді өткізу нарығындағы құбылмалылыққа байланысты екенін түсінеміз. Бірақ бағалау бір жылдан емес, бірнеше жылдан кейін жүргізіледі. Сонымен қатар, жүйе экономика салаларының көрсеткіштерін бағалайды және тұтастай ескереді", — деп түсіндірді Тұрысов.

Baqylauda мемлекеттік қолдау шараларын және оларды алушыларды пайдалану мониторингі сервисі Қазақстан Республикасы Президентінің "экономиканыераықтандыру жөніндегі шаралар туралы" 2024 жылғы 8 мамырдағы № 542 Жарлығын орындау үшін кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау шараларына ашық және тең қолжетімділікті қамтамасыз ету және базалық өлшемшарттарға сәйкес мемлекеттік қолдау шараларын алушыларды іріктеу рәсімін автоматтандыру үшін іске асырылды.

Сервисті ҚР Қаржы министрлігінің "Ақпараттық — есепке алу орталығы" АҚ мамандары-бағдарламашылардың отандық тобы әзірледі, деп нақтылады ведомствода.