Өндірістік жарақат үшін өтемақы қалай есептеледі

Жұмыс беруші мен қызметкер арасындағы еңбек шарты Еңбек кодексінің ережелері негізінде жасалады. Еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғауға, сондай-ақ еңбек қызметіне байланысты жазатайым оқиғаларды тергеп-тексеруге және есепке алуға қатысты мәселелер Еңбек кодексінің 19 және 20-тарауларымен реттеледі.

"Еңбек кодексінің 187-бабының 2-бөлігіне сәйкес жұмыс беруші 24 сағат ішінде өкілеттігі бар аумақтық органдарды хабардар етуге міндетті. Содан кейін, үш күн ішінде қызметкер алған жарақаттың сипаты туралы есеп берілуі керек. Егер қорытындыда жарақат ауыр деп көрсетілсе, аумақтық еңбек инспекциясы арнайы тергеу жүргізу үшін комиссия құрады. Егер жарақат орташа немесе жеңіл болса, жұмыс беруші өз бетінше бейресми тергеу жүргізеді. Тергеу барысында бұйрыққа сәйкес барлық қажетті құжаттар жиналады.Еңбек кодексінің 186-бабының 2-бөлігінде комиссия жарақаттың қызметкердің еңбек қызметімен байланысының болуы немесе болмауы туралы шешім қабылдауы тиіс", - деді Ақтөбе облысы еңбек инспекциясы департаменті еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау бөлімі бастығының міндетін атқарушы Еркебұлан Омар.

Комиссияның төрағасы мемлекеттік еңбек инспекторы болып табылады. Комиссия құрамына тергеуге қатысатын жұмыс беруші мен қызметкердің бір-бірден өкілі кіреді.

Тергеу барысында жәбірленушіден, куәгерлерден, сондай-ақ басшылардан сұхбат алынады және жиналған мәліметтер негізінде шешімдердің бірі қабылданады. Бұл Еңбек кодексінің 190-бабында жазылған. Комиссияның әрбір мүшесі дауыс беруге құқылы, деп атап өтті Еркебұлан Омар.

Жазатайым оқиға екі түрге бөлінеді: еңбек қызметіне байланысты және еңбек қызметіне байланысты емес.

Мысалы, егер қызметкер жеке істері бойынша жұмыс орнынан кетіп, жарақат алса, мас күйінде болса, табиғи себептермен (инсульт, инфаркт) қайтыс болса немесе денсаулығына өзі зиян келтірсе, онда мұндай жағдай еңбек қызметімен байланысты емес болып саналады.

Осы жағдайлардың барлығы медициналық қорытындымен анықталады және расталады. Қалған жағдайларда, егер жарақат жұмыс уақытында немесе жұмыс берушінің тапсырмаларын орындау барысында орын алса, ол еңбек қызметіне байланысты деп танылуы мүмкін.

Егер жарақат еңбек қызметімен байланысты деп танылса, әр тараптың кінәсінің пайыздық үлесі анықталады. Жұмыс беруші мен қызметкердің болған жағдайға қосқан үлесі қаншалықты жоғары екендігі бағаланады.

Комиссия шешіміндегі пайыздық үлесті есептеу өтемақы сомасына әсер етпейді. Комиссия шешім қабылдағаннан кейін өтемақы толық көлемде төленеді.

Комиссия тергеуді үш күн ішінде аяқтап, жазатайым оқиға туралы акт жасауы керек. Жұмыс беруші осы актіні жасауға және бекітуге міндетті.

Актінің бір данасы сақтандыру компаниясына, екіншісі - мемлекеттік еңбек инспекциясына, үшіншісі - зардап шеккен адамға немесе оның өкіліне жіберіледі.

"Осыдан кейін өтемақы төленеді. Жұмыс беруші оның мөлшерін, соның ішінде еңбекке жарамсыздығы мен ауруханада емделу шығындарын есептейді. Бүгінгі таңда қызметкер ауруханада төрт айға дейін бола алады. Осыдан кейін сараптама орталығы қорытынды береді. Егер еңбекке жарамсыздық 29% - ға дейін болса, өтемақыны жұмыс беруші, ал 30% - дан астамын сақтандырушы төлейді. Себебі жұмыс беруші қызметкерді сақтандыруға міндетті", - деді Еркебұлан Омар.