31 мың шетелдік студенттер: білім берудегі жаңа рекорд

— Жалпы, жоғары білім үш көзден қаржыландыруды ала алады. Біріншісі-бюджет. Біз қаражат бөлеміз, бірақ олар жеткіліксіз. Қазір гранттың құны шамамен 2 мың долларды құрайды. Ұлттық жоғары оқу орындарында бір студентті оқыту жылына орта есеппен 1,2 миллион теңгені, өңірлік студенттерде — 800-900 мың теңгені құрайды, бұл шамамен 1 700 долларға тең. Мұндай ақшаға жоғары сапалы білім беру қиын. Салыстыру үшін: КИМЭП, Мақсұт Нәрікбаев университетінде, Нархозда оқу құны жылына 3-4 миллион теңгені құрайды, бұл сапаға да тікелей әсер етеді — ол 3-4 есе жоғары, — деп атап өтті министр.

Екінші табыс көзі-ғылым, үшіншісі-шетелдік студенттерді тарту. Министрдің айтуынша, өткен жылы Ұлыбританияның тек университеттері 758 мың шетелдік студенттерді оқыту арқылы 43 миллиард фунт стерлинг (шамамен 50 миллиард АҚШ доллары) табыс тапқан.

-Бұл мықты профессорларды тартуға, зертханалар мен материалдық-техникалық базаны дамытуға мүмкіндік беретін орасан зор инвестициялар. Біздің бірінші мақсатымыз - аймаққа мықты шетелдік университеттерді тарту және шетелдік студенттерді оқыту арқылы ақша табу. Биылғы оқу жылында Қазақстанға 31 500 шетелдік студент келді-бұл тарихи рекорд. Салыстыру үшін: Өзбекстанда шетелдік жоғары оқу орындарының 40-тан астам филиалы бар, бірақ барлығы 9500 студент. Бізге Ресейден 3 000 студент, Үндістан мен Пәкістаннан 12 500, Қытайдан 2 000 студент, Нигерия, Моңғолия, Әзірбайжан, Италия, Франция, АҚШ және Австралиядан студенттер келді, — деді Саясат Нұрбек.

Оның айтуынша, екінші маңызды міндет-өңірлерде жетекші шетелдік университеттерді орналастыру.

— Бізде 20 аймақ бар және бұл оңай болған жоқ. Мысалы, біз бастапқыда Астанада жұмыс істегіміз келген жетекші шотланд университетін Ақтөбеге тарту үшін бар күшімізді салдық. Сондай-ақ, біз Ақтөбеде екі беделді неміс техникалық жоғары оқу орындарының филиалдарын аштық. Әр серіктеспен 10 жылдық келісімшарттарға қол қойылды. Жұбанов атындағы Ақтөбе университеті трансформация бағдарламасын жүзеге асыруда, - деді министр.

Үшінші мақсат — технологиялар трансфері.

- Біз күшті университеттер арқылы ғылыми жобаларды тартамыз. Мысалы, қазақстандық мұнайда күкірт мөлшері 17% - ға жетеді, бұл күрделі мәселе болып табылады. Бір тонна күкірт небәрі 80-100 доллар тұрады, ал одан 180-200 долларға қышқыл өндіруге болады. Петропавлдағы Қозыбаев атындағы Университет Аризона университетімен бірлесіп күкірттен полимерлер мен линзалар өндіру жобасын жүзеге асыруда. Бізде 11 патент бар. Осындай серіктестіктің арқасында біз жергілікті ғана емес, 40 — қа жуық шетелдік профессорлардың ғылыми әлеуетін пайдаланамыз, - деп атап өтті Саясат Нұрбек.