Қазақстанда мобильді төлемдер мониторингінің параметрлерін қайта қарау ұсынылды

Депутаттық сауалды Перуашев вице-премьер және Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің атына жолдады. Мәжілісмен атап өткендей, ұсынылған шаралар "бизнес пен халық үшін өте ыңғайсыз жағдай туғызады". 

"7 ақпанда жаңа Үкіметтің кеңейтілген отырысынан кейін Вице-Премьер Байбазаров мобильді аудармаларды бақылау тәсілдері қайта қаралатынын хабарлады. Алайда, уәдеге қарамастан, тәсілдер ешқашан өзгерген жоқ және бизнес пен халық үшін өте ыңғайсыз түрде күшіне енді. Осы жаңашылдықты талқылау кезеңінде 2024 жылдың 1-тоқсанында Ұлттық Банк мобильді төлемдердің 30 пайызға төмендегені туралы хабарлады. Ал бүгінде шағын бизнес қолма-қол төлемдерге көбірек көшуде.

Олжас Байділдинов сияқты сарапшылардың пікірінше, төлемдерді толық бақылау түрік моделін қайталайды, бұл қолма-қол ақшасыз төлем 10 пайызға қымбаттаған кезде Ұлттық валютаның қосарланған бағамын қалыптастыруға әкелді. Бұл сонымен қатар осы елдегі инфляцияның қайнар көздерінің бірі ретінде қызмет етеді. Мұндай қысым біздің азаматтарымыздың бизнесі мен материалдық жағдайы үшін айтарлықтай экономикалық және әлеуметтік шығындарға қауіп төндіреді", — деді ол отырыста.

Осыған байланысты депутат халықаралық тәжірибені негізге ала отырып, мобильді аударымдарды бақылау тәсілдерін қайта қарауды ұсынды. Перуашев шетелдік тәжірибеден бірнеше мысал келтірді.

"Ресейде 2020 жылдан бастап күніне 30-дан астам ақша аударымын алатын адамдар ғана бақыланады, ал әр төлем 1 мың рубльден асуы керек, ал мұндай төлемдердің жалпы сомасы айына 1 миллион рубльден асуы керек, бұл 5,5 миллион теңгеге тең. Жалпы сомасы 255 мың теңгені құрайтын, яғни Ресейдегіден 20 есе аз барлық төлемдер біздің бақылауымызға түседі. Мұндай үлкен қажетсіз ақпараттың кімге және қандай пайдасы бар?"- деп сұрады Перуашев.

Депутат "Ақ жол" фракциясы төлемдерді мониторингілеу үшін ең төменгі шекті 3-5 мың теңгеден бастап белгілеуді орынды деп санайтынын атап өтті.

"Ай сайынғы төлемдердің жалпы сомасын анықтауға келетін болсақ, мәлімделген 255 мың теңге шегі біздің шындыққа сәйкес келмейді деп санаймыз. Төлем сомасын кәсіпкердің таза пайдасы деп санауға болмайды. Іс жүзінде шағын бизнестің рентабельділігі 15-20 пайызды құрайды, ал 255 мың теңге айналымнан оның пайдасы 50-60 мың теңгені құрайды, яғни ең төменгі жалақыдан аз. Таза пайда жоғарыда көрсетілген 255 мың теңгені құрауы үшін кәсіпкердің айналымы айына 1 миллион теңгеден асуы тиіс. Осыған байланысты, "Ақ жол" демпартиясы айына 1 миллион теңге сомасынан бастап мобильді төлемдерге мониторинг жүргізуді ұсынады", — деді Перуашев.

Ол сондай-ақ шағын және микробизнес шағын дүкендерде, кафелерде адал жұмыс істейтін немесе шағын қызмет көрсететін қарапайым азаматтарды білдіретінін атап өтті.

"Олар бюджеттен ұрламайды, оффшорларға миллиардтаған ақша алмайды. Егер мұндай кәсіпкер қосымша 10-20 мың теңге табатын болса, ол бұл ақшаны елде қалдырады — мысалы, балаға киім сатып алады немесе өзінің шағын бизнесін сәл кеңейтеді. Онда сіз олигархтарды іздемейсіз, мырзалар шенеуніктер. Миллиардтаған ұрлаушыларды іздеңіз", - деп қорытындылады Азат Перуашев.