ІІМ интернет-алаяқтыққа қарсы іс-қимыл шараларын күшейтті

Ішкі істер министрлігі интернет-алаяқтыққа қарсы бұрын-соңды болмаған шараларды қабылдауда. Бүгінде әрбір төртінші жәбірленуші киберқылмыскерлердің құрбаны болады.

Осы жылдың басынан бері елде 71 мың қылмыс тіркелді, оның ішінде 13 мыңнан астамы — интернет-алаяқтық. ІІМ тергеушілері 5 843 іс бойынша тергеуді ашты және аяқтады (36 %), оның 2 687-сі сотқа жіберілді.

Киберқылмыспен күресті күшейту үшін 2024 жылдың қараша айынан бастап барлық аумақтық полиция департаменттерінің құрылымында осындай істерді тергеу бойынша тергеушілердің арнайы штаты құрылды. Жаңа құрам оқытылып, қажетті дағдыларға ие болды, бұл интернет-алаяқтыққа қарсы іс-қимыл жүйесінде кәсіби өзек қалыптастыруға мүмкіндік берді.

Өткен жылдың шілде айынан бастап Ұлттық Банктің Антифрод-орталығының жұмысына құқық қорғау органдары мен қаржы ұйымдары қосылды. Орталық қаржылық қылмыстардың алдын алуда жоғары тиімділік көрсетті.

Бұдан басқа, ІІМ Тергеу департаменті оқу орындарымен бірлесіп қызметкерлерге арналған әдістемелік ұсынымдар әзірледі, онда SIM-бокстарды пайдаланумен және "дропперство"саласындағы заңсыз әрекеттермен байланысты интернет-алаяқтықтарды тергеу кезіндегі іс-қимыл алгоритмдері егжей-тегжейлі баяндалған. Бұл ұсынымдар осы жылдың 15 қыркүйегінен бастап күшіне енетін ҚР ҚК 232-1-бабын қоса алғанда, банктік шоттармен және төлем құралдарымен заңсыз әрекеттер үшін қылмыстық жауаптылықты көздейтін заңнамадағы өзгерістерді ескереді.

Бүгінгі таңда ең көп таралған схемалар: онлайн-алаңдар, әлеуметтік желілер және мессенджерлер арқылы сауда жасау кезінде алдау; іс жүзінде жоқ тауарлар немесе қызметтер үшін алдын-ала төлем талап ету; банктердің, полицияның немесе Мемлекеттік органдардың қызметкерлері ретінде көрінетін тұлғалардан "қауіпсіз шоттарға"ақша аудару ұсынысымен телефон қоңыраулары.

Шабуылдаушылар көбінесе бейне қоңырауларды пайдаланады, полиция қызметкерлерінің формаларын бұрмалайды немесе психологиялық қысым әдістерін қолданады.

ІІМ еске салады: банктер мен құқық қорғау органдарының осы қызметкерлері ешқашан дербес деректерді, карталардың деректемелерін, SMS-тен кодтарды хабарлауды немесе телефонға бөгде қосымшаларды орнатуды талап етпейді.

Алаяқтардың құрбаны болмас үшін: тек тексерілген интернет-сайттарды пайдаланыңыз; сатушылар мен байланыстарды тексеріңіз; белгісіз қоңыраулар мен сілтемелер бойынша төлем жасамаңыз; жеке деректер мен кіру кодтарын бермеңіз; төлем жасамас бұрын жақын адамдарыңызбен немесе ресми ұйымдармен кеңесіңіз.

Осы қарапайым ережелерді сақтау тәуекелдерді айтарлықтай азайтады.

— Егер сіз алаяқтардың әрекетінен зардап шеккен болсаңыз, дереу полицияға хабарласуыңыз керек. Бұл ақша қаражаттарының қозғалысын тез арада бұғаттауға және қылмысты ашу мүмкіндігін арттыруға мүмкіндік береді, - деп атап өтті ІІМ Тергеу департаменті бастығының орынбасары Бауыржан Әбенов.