Қазақстанның Ұлттық қоры 6 65 млрд-тан асты: экономист одан әрі өсу шарттарын атады

Ұлттық қордың қазіргі көлемі Қазақстан үшін қаншалықты жеткілікті және қор жинақтарының тұрақты өсуін көрсету үшін не істеу керек, корреспондентке BAQ.KZ R-Finance экономисі және қаржы кеңесшісі Арман Байғанов айтып берді.

Сарапшының пікірінше, Ұлттық қордың қаражатын пайдаланудың өзі теріс құбылыс деп санауға болмайды. Оның міндеттерінің бірі-қиын кезеңдерде экономиканы қолдау.

"Ұлттық қор белгілі бір проблемалар туындаған кезде оның қаражатын экономика үшін қиын уақытта пайдалануға болатындай етіп құрылды", – деп атап өтті Байғанов.

Сонымен қатар, экономист жағдайды жеке жылға емес, Орта мерзімді перспективада бағалау қажет деп санайды. Содан кейін алып қою оның толтырылуынан аспайтындығына көз жеткізу керек.

Контекст үшін: 2026 жылға Ұлттық қордан республикалық бюджетке кепілдендірілген трансферт 2,77 трлн теңге мөлшерінде бекітілді. Қаржы министрлігінің мәліметінше, 1 шілдеге қарай 1,86 трлн теңге аударылды. Осы жылға арналған бюджетте Ұлттық қордан нысаналы трансферттер көзделмеген.

Көп немесе аз: Ұлттық қорда 6 65 млрд қалай бағалауға болады

Қордың валюталық активтері 65 млрд доллардан асқанына қарамастан, Арман Байғанов Қазақстандық қордың өсу тұрғысынан тоздыратын көп нәрсе бар деп санайды.

Қызықты мысал ретінде ол әлемдегі ең ірі егеменді қорлардың біріне ие Норвегияны келтіреді.

"Мысалы, активтері триллион долларды құрайтын Норвегияның мемлекеттік зейнетақы қорымен салыстырсақ, ел халқының саны 5 миллионға жуық болса, біздің ұлттық қордың көлемі салыстырмалы түрде аз болып қала береді. Осыған қарамастан, барлық елдерде мұндай ұлттық қорлар жоқ екенін ескеру қажет", - деді сарапшы.

Байғановтың пікірінше, Қордың өсу көздерінің бірі инвестициялық қызмет болып қалуы тиіс. Ұлттық қордың қаражаты түрлі қаржы құралдарына, соның ішінде акцияларға, облигацияларға және ақша нарығының құралдарына инвестицияланады.

"Активтерді, оның ішінде инвестициялық саясаттың тиімділігін арттыру есебінен ұлғайтқан жөн. Ұлттық қордың қаражаты бағалы қағаздар мен мемлекеттік облигацияларды қоса алғанда, түрлі қаржы құралдарына инвестицияланады", - деп атап өтті Байғанов.

Экономиканы әртараптандыру

Ұзақ мерзімді перспективада Ұлттық қордың тұрақтылығы оның табыстылығымен ғана емес, жалпы экономиканың жай-күйімен де байланысты. Әртараптандыру бюджеттің мұнай кірістеріне тәуелділігін және Ұлттық Қордың қаражатына үнемі жүгіну қажеттілігін төмендетуі мүмкін.

"Ұлттық қорды одан әрі толықтыру ең алдымен экономиканың даму қарқынына байланысты болады. Экономиканы әртараптандыру неғұрлым белсенді жүргізілсе, Ұлттық қорға түсетін түсімдерді ұлғайту үшін соғұрлым көп мүмкіндіктер пайда болады. Сайып келгенде, мұның бәрі экономиканың жағдайы мен дамуына байланысты", – деп атап өтті ол.

Жалпы, Байғановтың пікірінше, Ұлттық қорды күрделі кезеңдерде пайдалануно.