Мамыр айынан бастап мобильді аударымдар тексеріледі: кім бақылауға алынады

Азаматтардың мобильді аударымдарын бақылауды күшейту туралы әңгіме 2024 жылы басталды. Қазірдің өзінде 2025 жылы нақты алгоритм жасалды. Мұндай шаралар азаматтардың жеке шоттарына тұрақты кіріс алатын, іс жүзінде кәсіпкерлік қызметпен тіркеусіз және салық төлеусіз айналысатын жағдайларды анықтауға бағытталған.

Осы жылдың сәуір айында Қаржы вице-министрі Ержан Біржанов мобильді аударымдар бойынша барлық деректер банктерден толық жинақталғанын хабарлады.

Қазіргі уақытта салық органдары алынған ақпаратты өңдейді және талдайды. Азаматтардың нақты санаттары әлі анықталған жоқ, өйткені олардың әрқайсысының мәртебесі жеке қарастырылады. Сонымен қатар, деректер бірнеше банктерден келуі мүмкін, сондықтан олар біріктіріліп, қайталанатын ақпарат сүзгіден өтеді.

Азаматтарға алғашқы хабарламалар мен ескертулер 1 мамырдан бастап жіберіледі.

Мемлекеттік кірістер комитетінің ақпараты бойынша, ҚР Салық кодексінің 55-бабы 2-тармағының 24) тармақшасына сәйкес, егер кәсіпкерлік қызметтен табыс алу белгілері анықталса, банктер жеке тұлғаның банктік шотына басқа жеке тұлғалардан түскен ақша қаражатының жиынтық сомасы туралы мәліметтерді ұсынуға міндетті.

Мұндай мәліметтер Қаржы министрінің 2025 жылғы 12 қарашадағы №698 бұйрығымен бекітілген өлшемшарттарды бір мезгілде орындаған кезде ғана беріледі.

Хабарлама кімге жіберіледі

Бұл қандай критерийлер:

- шотқа 100-ден астам адамнан аударымдар түседі;
- бұл үш ай қатарынан қайталанады;
- жалпы сомасы 1 миллион теңгеден асады (1 020 000 теңге).

Егер барлық үш шарт бір уақытта орындалса, азамат салық органдарының назарына түседі.

"Кофе үшін"аудармаларымен не болады

Нақтыланған: егер мобильді аударымдар жеке сипатта болса, оларға салық салынбайды. Бұл туыстар, достар немесе әріптестер арасындағы аударымдар туралы - мұндай операциялар тексеруге жатпайды.

Вице-министр Ержан Біржановтың айтуынша, тұрмыстық аударымдар кәсіпкерлік қызметке жатпайды.

"Егер бір адам кофе немесе түскі асқа ақша төлеп, содан кейін ақшаны қайтарып алса-мұндай аударымдар бизнес белгілеріне жатпайды", - деп атап өтті Біржанов.

Сондай-ақ, оның айтуынша, туған күндерге және басқа да іс-шараларға қаражат жинау кәсіпкерлік қызмет болып саналмайды.

Ол жеке тұлғалар мен кәсіпкерлердің операцияларын ажырату маңызды екенін атап өтті.

"Егер адамның дүкен сияқты бизнес-шоты болса және QR арқылы төлемді қабылдаса - бұл анық кәсіпкерлік қызмет. Бірақ егер адам жеке кәсіпкер болса және сонымен бірге жеке картаға, мысалы, туған күніне немесе сол картаға аударымдар алса, онда мұндай түсімдер бизнестен түсетін табыс ретінде қарастырылмайды", - деп қосты ол.