Теңге бағамының циклдік ауытқуы инфляцияға қалай әсер етеді, - деді сарапшы

Нұржан Бияқаевтың айтуынша, теңгенің жоспарлы әлсіреуі жыл сайынғы процесс, әсіресе жыл соңына қарай байқалады.

"Жыл сайын біз теңге бағамының циклдік ауытқуын көреміз. Мұны 2023, 2022 жылдардың қорытындылары бойынша байқауға болады, әсіресе пандемиядан кейінгі кезеңде. Жыл соңы әрқашан теңгенің әлсірегенін көрсетеді", - деп түсіндірді сарапшы.

Инфляцияға әсері

Нұржан Бияқаев бағамның циклдік ауытқуы инфляцияға айтарлықтай әсер етпейді деп есептейді. Оның пікірінше, Қазақстандағы инфляциялық секірістер сыртқы экономикалық факторларға және Ресей мен Беларусь сияқты серіктестермен сауда қатынастарына байланысты.

"Инфляцияны, әсіресе өнімдер мен өнеркәсіптік тауарларға қарсы тұру үшін отандық өндірушілерді қолдау және импортты азайту қажет", — дейді сарапшы.

Ол бағаның тұрақтылығы нарықты жергілікті өнімдермен толтыруға байланысты екенін атап көрсетеді.

"Егер біз импортты, әсіресе өнім желісі бойыншаесыстыра алсақ, онда өзімізді инфляциялық секірістерден сақтандыра аламыз. Отандық өндірушілерге жұмыс істеуге, оларды әкімшілік кедергілермен тұншықтырмауға мүмкіндік беру керек", - дейді сарапшы.

Курстық саясат және жылжымайтын мүлік нарығы

Теңге бағамының циклдік ауытқуына келетін болсақ, Нұржан Бияқаев қарапайым азаматтардың оны тежеу үшін аз жұмыс істей алатынын атап өтті. Бағамға Қазақстан қор биржасында валютаға сұранысты бақылай алатын екінші деңгейдегі банктер мен брокерлер сияқты нарықтың ірі қатысушылары негізгі әсер етеді.

Сарапшы сонымен қатар бағамның құбылмалылығы жылжымайтын мүлік нарығына әсер ететінін атап өтті, алайда биыл бағаның үлкен өсуі күтілмейді.

"Сатып алушылардың негізгі санаты — ипотекалық несие берушілер, ал егер банктер ипотекалық несиелеу бағдарламаларын жандандырмаса, біз жыл соңына дейін бағаның өсуін көрмейміз", — деп есептейді Бияқаев.

ШОБ қолдау және инфляция мәселесін шешу

Сарапшы инфляциямен күресудің негізгі аспектілерінің бірі ретінде шағын және орта бизнесті қолдауды атайды.

"Президент үш жыл қатарынан Жолдауда ШОБ-ты несиелеу және қолдау қажеттігін атап өтті. Егер біз отандық өндірушілерді қаржыландыра алсақ, бұл бағаны ұстап тұруға көмектеседі", - дейді ол.

Сонымен қатар, Бияқаев құрылыс материалдары мен басқа да өнеркәсіптік тауарлардың жеке өндірістерін ашудың маңыздылығын атап өтті. Бұл, оның пікірінше, өнеркәсіптік инфляциямен күресуге көмектеседі, өйткені Қазақстан Құрылыс материалдары мен басқа да қажетті тауарлардың импортына тәуелді болуды тоқтатуы қажет.

Осылайша, сарапшының пікірінше, теңге бағамының циклдік ауытқуы, егер мемлекет отандық өндірушілерді қолдап, шағын және орта бизнесті дамытатын болса, Қазақстандағы инфляцияға сыни әсер етпейді.