Оқиғалар лентасы
- Әлеуметтік желілердегі хабарламалар дәлел болады: Бас прокуратура қазақстандықтарды ескертті
- Қазақстанда ЖТС төлеу мерзімі өзгерді: бұл кімге маңызды
- Геннадий Головкин ЧА-2026 кезінде ең жоғары марапатқа ие болды
- ҚҚҚ жәрдемақы алушыларға несие алу неге қиынырақ екенін айтты
- Қазақстанда 2026-2029 жылдарға арналған курорттарды дамытудың жол картасы бекітілді
- Қарағанды облысында өрт қауіпті кезең басталды
- Зейнетақы және әлеуметтік қамсыздандыру: түзетулер әзірленді
- Ер адамға Қарағанды базарында өзін-өзі өртеуге тырысқаны үшін айыппұл салынды
- Қазақстанда аграршыларды несиелеу тетіктері кеңейтіледі
- Қарағандыда пәтерлер ыстық, бірақ олар жылуды өшіруге асықпайды
- Қазақстанда азаматтарды қорғау күшейтілді
- Қарағандыда бүршік жарылды. Фоторепортаж
- Қазақстанда қанша ауыл интернетпен қамтамасыз етілген және 5G қол жетімді
- Теміртауда саяжай автобустары 10 сәуірден бастап қатынай бастайды
- Живодерлермен күреске бағытталған түзетулерді парламент қарайды
- 4 млн теңгеден астам айыппұл: экологиялық бұзушылықтар Қарағанды облысы кәсіпорындарының бірінен табылды
- Идеядан құрылғыға: Қарағанды облысында экоконкурс жеңімпаздары анықталды
- Бір тәулік ішінде Қарағанды облысының полициясы 2000 ға жуық құқық бұзушылықты анықтады
- ҚР Конституциясын түсіндіру жөніндегі іс шаралар жоспарын Үкімет бекітті
- Биыл Теміртауда 16,5 шақырым жолды жөндеу жоспарлануда
- Балалар Теміртаудағы әкімдік ғимаратының жанына субұрқақ плиткаларын сындырды
- Қарағанды облысын басқа өңірлерден келген полицейлер күшейтті
- Қарағандыда аутизммен ауыратын балаларды қолдау мәселелері талқыланды
- "Сіздермен тағы да мен": Теміртау мұражайында көрме ашылды, оны қарастырғым келеді
- "Құжаттарды кейінге қалдырмай тексеріңіз". ІІМ қазақстандық автокөлік жүргізушілеріне жүгінді
- Арман спорт залы: QOFA ALGA жобасындағы жетістіктері үшін мектепті атап өтті!
- Полицейлер Қарағанды облысында бірнеше айлық жанжалды шешті
- Жас қарағандылықтар дислексиямен ауыратын адамдарға қосымша жасады
- Алматыда туризм нарығының маңызды мәселелері талқыланады
- Жүк көлігі электровоздың алдындағы дұрыс емес жерде теміржол жолын жылжытуға тырысты
- Тоқаевқа миллиардтаған долларлық жымқыру мен жымқыру туралы баяндалды
- Қарағандыда Космонавтика күніне орай мұражай сабақтары өткізіледі
- Қарағандылық оқушылар үйінділер астында адамдарды іздеу үшін құтқарушы Робот әзірледі
- Теміртауда ауқымды дератизация басталады: мектептер, ауруханалар мен аулалар өңделеді
- Қазақстанда жеке басын сәйкестендіруді қиындататын киімге тыйым салынды
- Қарағанды облысында Senat open 2026 шахматтан III ашық кубогының жартылай финалына қатысушылар анықталды
- 7 сәуір: денсаулық, Тарих және маңызды тұлғалар күні
- 7 сәуірдегі ауа райы: Қарағанды және облыс тұрғындарына не күту керек
- Қазақстанда өмір сүру ұзақтығы рекордқа жетті-шамамен 76 жыл
- Диеталық қоспалар мен зергерлік бұйымдарға арналған цифрлық таңбалау республикада енгізіледі
- Бектенов дәрі-дәрмектерді тіркеуді жеделдету, тарифтерді жеңілдету және мобильді құрылғыларды верификациялауды енгізу бойынша тапсырмалар берді
- Жұмыс берушілер үндемейтін "жасырын" ақылы демалыс күндері аталды
- "Орта" капитал сияқты болғанда: Қарағандыда Тәттімбет көшесі жөнделуде
- Қазақстандықтарға қандай препараттар қолжетімді болады: Денсаулық сақтау министрлігі сатып алу тізімін кеңейтуде
- Қазақстан әлемдегі ең қауіпсіз елдердің бірі болып танылды
- Қарағандыда Қанапия Аманжоловқа ескерткіш тақта орнатылды
- Қауіпсіздік басымдықта: TikTok Қазақстанда 2025 жылы 5,5 миллионнан астам бейнені жойды
- Қазақстанда жосықсыз құрылыс салушылардың тізілімі пайда болады
- Қарағанды облысының Денсаулық сақтау саласында кадрларға қажеттілік сақталуда
- Қазақстандықтарға "сотқа шақыру"интернет-алаяқтықтың жаңа схемасы туралы ескертілді
- Өмір туралы 216 кадр: Қарағандыда "Перспектива"фотокөрмесі өтуде
- Қазақстанда "Конституция негіздері" және "Заң және тәртіп" оқу курстары енгізіледі
- Олар бірнеше ай бойы өтемақы іздейді: неліктен жолдағы шұңқырларға байланысты жол апатында жүргізушілерге айыппұл салынады
- Қарағандыда қаланың орталық көшелерінде жол белгілері қолданыла бастады
- "Сарыарқа" Қазақстан чемпионатының финалдық сериясында екі дубльмен және хет-трикпен матчта" Номадты " жеңді
- Қарағанды облысында 2025 жылдың басынан бері АПВ-ға мыңнан астам қыз егілді
- QOFA шығармашылыққа шақырады: муралов эскиздер байқауы басталды
- Қарағандыда Әшімов көшесінде түнгі тазалау жұмыстары жүргізіледі: тұрғындардан автокөліктерді алып тастау сұралады
- Теміртауда мыңдаған тұрғындар қаланы тәртіпке келтірді
- Қазақстандықтарды электр скутерлерінің қозғалысы саласында қандай өзгерістер күтіп тұр
- Қарағандыда эстрадалық орындаушылар байқауының жеңімпаздары марапатталды
- Қарағандыда оқушылардың үздік экожобалары таңдалды
- Қарағандыда жол апатынан бес адам зардап шекті
- Қарағанды облысындағы камералар сақтандыру мен техникалық байқаудың жоқтығын тіркей бастады
- Өртке қарсы сандық қалқан: ТЖМ орман өрттерін анықтау жүйелерін тексеруді бастады
- Кідірістегі жаңарту: неліктен Балқашта апатты тұрғын үйді құтқаруға асығар емес
- Қарағанды облысында Вакцинация қамтуды ұлғайтты
- Қазақстанда жұмыс істейтін жастарға арналған жалға берілетін тұрғын үй бағдарламасы жойылады
- Полиция Абайдан жоғалған баланы тапқан ержүрек батырды марапаттады
- Қарағандыда зейнеткерге шабуыл жасаған жасөспірімдер мерзімге сотталды
- ChatGPT экстремизмге бейім пайдаланушыларды анықтайды
- Қарағанды облысында вахталық автобус аударылды: зардап шеккендер бар
- Теміртаудағы Металлургтер даңғылын жөндеуді биыл аяқтауға уәде берілуде
- Қарағанды облысының еріктілері жаңа жұмыс әдістерін енгізуде
- Қарағандыда ең тапқыр және тапқырлар таңдалды
- Қарағанды облысының жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасының басшысы тағайындалды
- Полицейлер Қарағанды облысында тәулігіне 800 ден астам жол қозғалысы ережелерін бұзудың жолын кесті
- Мүгедектігі бар адамдарды жұмысқа орналастыру жөніндегі мамандар Қарағандыда пайда болады
- 6 сәуір: Қазақстан мен әлемдегі күннің оқиғалары
- Әрбір үшінші қазақстандық интернет арқылы сатып алулар жасайды
- Қазақстанда құстардың 20-дан астам жаңа түрі табылды
- Қазақстанда ең көп адам тұратын жерде: жаңа деректер жарияланды
- Қазақстанда қанша пайдалы қазбалар қоры бар
- Сәуір айында Қазақстанда туристер үшін қандай оқиғалар қызықты болады
- Қазақстандықтарға Египетке баруға рұқсат етілді-СІМ елді ұсынылмайтындар тізімінен алып тастады
- Үкімет Қазақстанның мәдени мұрасын үш жылға сақтау жоспарын бекітті
- Ерікті студенттерге Қазақстанда стипендияларды арттыру жоспарлануда
- Қазақстан зауыттарында 300-ден астам Робот орнатылды
- Көбірек скрининг - көбірек диагноздар: Қазақстанда қатерлі ісік бойынша статистика қалай өзгереді
- Жертөлелер пәтер ретінде сатылады: сенатор ҚР-дағы ортақ мүлікті тартып алу схемасын ашты
- Әлихан Байменов: көшелерге адамдардың есімдерін беруге мораторий жариялау керек
- Қазақстандықтар трассалардағы автомобильдердің зақымдануына байланысты жеті талап арыз берді
- Қазақстанда алғаш рет ғылыми инфрақұрылым туралы деректер цифрландырылды
- Неліктен электромобильдер Қазақстанда қымбат, деп түсіндірді сарапшылар
- Қазақстанда қанша азаматтығы жоқ адам тұрады
- Қазақстандағы техникалық байқау: қай жерде арзан, қай жерде артық төлеуге тура келеді
- Қазақстанның әртүрлі аймақтарында картоп қанша тұрады
- Цифрлық егіздер мен онлайн-мониторинг Қазақстан энергетикасында 2029 жылға дейін енгізіледі
- Уәде тағы да орындалмады: Қазақстандағы алғашқы крематорийді іске қосу үшін әлі не жетіспейді
- Қазақстандық фермерлер пияз өнімін ең төменгі бағамен де сата алмайды
- Қазақстан жолдарды ауқымды жаңғыртуды іске қосады: 11 мың шақырымнан астам
- Елімізде 2026 жылы алғашқы өздігінен жүретін көліктер пайда болады-министр
- Қазақстанда жоғары оқу орындарында оқу мерзімін қысқарту жоспарлануда
- Қазақстанда өңірлік экологиялық саммит өтеді
- Қазақстандағы жоғары оқу орындары кәсіпорындар мен өңірлердің міндеттерімен жұмыс істейтін болады
- Гуманоидты Роботтар EXPO аумағында пайда болады
- Қазақстанда инновациялық саясатты үйлестіру үшін инновациялық штаб құрылады
- БЖЗҚ-да қазақстандықтардың жинақтары 12 ай ішінде рекордтық инвестициялық табыс әкелді
- 2026 жылы спортты қаржыландыруда не өзгерді
- Азық-түлік бағасы Қазақстанда өсуді баяулатты
- Қазақстанда 2 миллионнан астам өзін-өзі жұмыспен қамтығандар саналды. Оның 168 мыңы-қалыпты табыссыз
- Экономист инфляцияның БЖЗҚ кірістілігін қалай "жейтінін" түсіндірді
- Қазақстанда инновациялар үшін KPI енгізу ұсынылды
- Ғылыми-технологиялық зерттеулер мен әзірлемелерге 150 млрд теңге салынды
- Қазақстанда қарудың заңсыз айналымы анықталды
- Қазақстан IT-қызметтер экспортын 328 млрд теңгеге дейін ұлғайтты
- 2026 жылы Қазақстандағы ақылы жолдардан 100 млрд теңгеге дейін қаражат жинау жоспарлануда
- Ғалымдардың жалақысы Қазақстанда ғылымға жұмсалатын шығындардың жартысын "жеді"
- Қазақстан гидрогеологиялық қызметті жарақтандыру үшін Ислам даму банкінен қарыз алады
- Алты айдағы жаңа мамандық: Қазақстанда жұмыссыздар қалай оқытылады
- Қазақстан Балалар денсаулығы бойынша ең үздік нәтижелердің бірін көрсетті
Сауалнама
- Әрине. Ол қазірдің өзінде қалтасын айтарлықтай ұрады;(285)
- Мен айырмашылықты сезбедім/а(1396)
«Звезды футбола в Карлаге». Фрагмент из книги Валерия Могильницкого «В долине слез»
В июне 2016 года безвременно ушел из жизни знаменитый писатель, журналист и поэт Валерий Могильницкий, который более полувека трудится в журналистике и литературе. Книги В.М. Могильницкого широко известны не только в республике, но и за рубежом. Они выходили в Казахстане, России, на Украине. Их общий тираж достиг 200 тысяч экземпляров. В память об известном авторе и в честь Дня памяти жертв политических репрессий редакция ekaraganda.kz выпускает серию материалов Валерия Михайловича из книги «В долине слез».
Звезды футбола в Карлаге
Когда я бывал в Москве, то всегда находил время постоять хотя бы несколько минут на Тверской улице у дома №19. На нем укреплена мемориальная доска: «В этом доме с 1961 по 1996 годы жил основатель спортивного общества «Спартак» Николай Петрович Старостин».
Кто такой Н.П. Старостин, наверное, знают многие, прежде всего болельщики футбола. Напомню, что это прекрасный советский футболист и хоккеист, заслуженный мастер спорта СССР. Он был трижды награжден орденом Ленина, орденами Дружбы народов, «За заслуги перед Отечеством», Звездой Героя Социалистического Труда.
Но за этими наградами, орденами долгое время скрывали, что в годы войны Н.П. Старостин был осужден как враг народа на десять лет отсидки в сталинских лагерях, и прошел их, как говорится, от звонка до звонка.
За что же так пострадал корифей советского футбола? Сам Николай Петрович считал, что во всей этой истории был виноват неудавшийся футболист, страстный болельщик, шеф МВД, черный маршал Берия. Да, еще будучи хилым болезненным юношей, Лаврентий с охотой гонял футбольный мяч на стадионах, чтобы укрепить свое здоровье. Николай Старостин вспоминал, как в начале двадцатых годов сборная Москвы играла в Грузии против сборной Тбилиси. Левым полузащитником у грузинов играл Берия. А Старостин в сборной Москвы был правым крайним нападающим. И он постоянно обыгрывал не очень техничного Берию в единоборстве, на большой скорости отрывался от него и бил по воротам. В конце концов Старостин забил гол, что и решило судьбу поединка.
С годами Николай Петрович забыл об этом эпизоде из своей жизни. Но злопамятный Берия помнил… И вот в 1939 году опять встреча с Лаврентием Берией. К тому времени он набрал административной силы. Будучи Министром МВД, он стал почетным председателем спортивного общества «Динамо», и болезненно воспринимал все его неудачи. В то время на всю страну гремел славой футбольный клуб «Спартак», и это унижало Берию. В 1939 году в полуфинальном розыгрыше Кубка СССР «Спартак» встречался с тбилисским «Динамо» и победил. Затем он обыграл ленинградскую «Зарю» и получил желанный Кубок. И вдруг команда «сверху»: «Спартаку» переиграть полуфинальный матч с тбилисцами. Старостина вызывают в ЦК, и заведующий отделом агитации и пропаганды Александров ему намекает, что надо проиграть «Динамо». Так, мол, желает сам Берия!
Но Лаврентий Павлович абсолютно не знал характера спартаковцев. Они вопреки его желанию опять выигрывают у «Динамо», причем, с разгромным счетом 3:0. Берия со злостью покидает правительственную ложу. Он хотел похвастать перед Сталиным, доложить ему о победе грузинских футболистов, а тут такой позор! Этого Берия не мог простить братьям Старостиным - прославленным футболистам «Спартака». И в 1942 году всех их четырех Николая, Александра, Андрея и Петра арестовывают, чтобы обезглавить «Спартак», долго держат в тюрьме на Лубянке. Их обвиняют в терроре против партии и правительства. Но Молотов говорит Берии: «Это уж слишком!» Тогда Маршал Смерти обвиняет Старостиных в пропаганде нравов буржуазного спорта. И вот вам каждому по 10 лет лагерей!
В каких только местах не отбывал свой срок Николай Старостин! В Ухте, Хабаровске, Комсомольске – на – Амуре. Долгое время он находился в Карлаге, тренировал футбольные команды Акмолинска и Алма-Аты. В те годы разыгрывалось первенство Гулага, и каждый начальник лагеря хотел иметь свою сильную футбольную команду. Тренером многих лагерных команд был Старостин. Он позже признавался: «Футбол спас мне жизнь».
И вот меня заинтересовал вопрос: был ли известный футболист и тренер Николай Старостин в Караганде? Оказалось, да, был. По футбольным делам чисто или как? И Семен Неверов, летописец карагандинского футбола, мне пояснил, что в Караганду он приезжал к своему родственнику, мастеру спорта СССР Петру Герасимовичу Попову, мужу его сестры Веры. Он также, но только позже в 1949 году был осужден на десять лет как враг народа с отбыванием срока в Карлаге.
Как раз в это время местные власти заговорили о создании команды «Шахтер». Футболистов найдем, но где взять стоящего тренера? Как где? Конечно же, в Карлаге. Если там отбывали свои сроки знаменитые писатели, артисты, режиссеры, певцы, то, наверняка, встречаются и классные футболисты? И вскоре, действительно, в Долинском отделении Карлага нашли «крупную щуку». Ею оказался репрессированный Петр Герасимович Попов, футболист-защитник сборной Москвы. До войны он был тренером московского «Спартака», и благодаря его способностям наставника эта команда в 1939 году стала чемпионом и обладателем Кубка страны.
Начальство поинтересовалось:
- А что делает у вас в Долинке Попов?
- Убирает капусту, да так, что позавидуешь – до десяти и более кочанов в руках держит, а затем сразу забрасывает на кузов машины…
- Везите Попова в Караганду.
Так Петр Герасимович в 1950 году стал первым тренером «Шахтера». Он многому научил футболистов: высоким скоростным качествам, смелости в единоборстве, игре головой.
Пробыл Петр Герасимович в Караганде в качестве тренера до 1953 года. По сути, он заложил в «Шахтере» мастерство, умение реализовывать свои лучшие способности и в центре, и на штрафной, и в защите, и в нападении.
Дружил Петр Герасимович в Караганде со знаменитым в то время футболистом Виктором Дмитриевичем Сухоруковым, прошедшим школу трудармии на шахтах бассейна, физически и морально закаленным. К сожалению, в 2014 году Виктора Дмитриевича не стало. Но жив его сын Геннадий Викторович Сухоруков, врач по образованию (окончил в 1977 году Карагандинский мединститут). Он помнил хорошо свое детство, и встречи с дядей Петей, который однажды подарил ему футбольный мяч. Вместе с отцом они, бывало, отмечали победы «Шахтера», ограничиваясь одним бокалом «Шампанского». Водку дядя Петя пить всем категорически запрещал.
Был Попов общительным, добрым и веселым человеком, все мечтал вернуться в Москву, в большой футбол. И хотя его освободили досрочно сразу после смерти Сталина, однако в столицу его не пустили, а позволили жить на Украине в Житомире, а затем в Виннице.
Дружил Попов и с футболистом Сергеем Афанасьевичем Стрельцовым. Ему сейчас 95 лет, но он еще бодр, смышлен. Когда узнал в 2015 году, что хочу узнать его мнение о Попове, то сразу воскликнул:
- Вот кого судьба обидела! Старостину даже памятник в Москве поставили, при жизни Звезду Героя Социалистического Труда вручили. А у Попова одна медаль была «За победу над Германией». И все! Он как участник войны дошел до Берлина. Но его заслуги в развитии спорта в Москве и Караганде никто не заметил. Ему даже не дали звания заслуженного мастера спорта СССР… А пострадал он из-за родства со Старостиными через их сестру Веру – она была его супругой. Работая на футбольных полях в Москве, он все время вспоминал Николая, всем говорил, что тот несправедливо пострадал из-за Берии, зависти и даже ненависти того к «Спартаку» и команде, где основным костяком были братья Старостины. Попов добивался правды в отношении их в различных спортивных и даже партийных инстанциях… А вышло наоборот - за недоносительство, дружбу с «врагами народа» в конце концов сам схлопотал себе зловещий Карлаг.
Но и в Караганде он не опустил руки, не пал духом. Когда его назначили тренером «Шахтера», как здорово он тренировал и тут! Себя не жалел, все свое мастерство отдавал молодым.
В книге «Звезды большого футбола» Попову посвящен такой отрывок: «Работал он весело. В баню с командой ездил париться. Нальет вместо кипятку в шайку пива, затем ментоловых капель - и все это в печь. Пар вылетал мягкий, с запахом хлеба и мяты. Сам проникал в легкие.
- Из такой парной - футболист герой! - приговаривал тренер, наяривая себя сразу двумя вениками.
Ребята «старшого» быстро полюбили, хотя нагрузки он им закатывал потогонные... В выходные дни тренер таскал за собой ребят в лес на охоту, за грибами или на рыбную ловлю».
Так тренировал Петр Герасимович футболистов и в Москве, и в Караганде. К его заслугам надо отнести и создание юношеского футбола в шахтерской столице.
Потому «Шахтер» и добился своего – играл даже в классе «А» (правда, уже без Попова, но основы-то мастерства он заложил в молодых).
Очень много сделал Петр Герасимович и для развития футбола на Украине. В то же время он не терял связь со «Спартаком», с Москвой. Когда «Спартак» приезжал на матчи в Киев, москвичи обычно брали своего бывшего тренера в автобус, следовавший на стадион. Николай Старостин писал: «Каждую игру «Спартака» в Киеве он неизменно посещал, хотя неосторожность на охоте сильно повредила ему зрение. Он свои последние годы носил очки со стеклами уникальной толщины. Сидел на тренерской скамье, но видел далеко не все. Душой не старел. Бывал счастлив при удачах. При проигрышах чужие восторги тушил воинственным кличем: «За нами не пропадет! Долги платим». Наверное, несправедливо, что Петр Герасимович Попов не был отмечен званием заслуженного тренера СССР или хотя бы РСФСР».
Что касается Старостина, то, конечно же, он бывал в Караганде, встречался с Поповым и в 1952, и в 1953 годах. После освобождения из Карлага их пути, как ни горько говорить, разошлись. Братья Старостины благодаря хлопотам Хрущева все были реабилитированы и возвращены в Москву. Попова отправили на Украину поднимать футбол в малых городах (только не в Киеве). Там, на Украине, он и скончался.
Но для нас эти подробности не столь уж важны. Важно то, что узники Карлага: звезды футбола Старостин, Попов и другие способствовали в Казахстане рождению большого футбола, воспитанию любви к нему тысяч молодых людей. Они смело начали это процесс, и он продолжается до сих пор…
Валерий Могильницкий,
член Интернационального Союза писателей (г. Москва)



vk
facebook
twitter
ok
mail.ru
instagram
youtube
Хабарландырулар
Ауа райы
Медиа
Анықтамалық





