Алимент төлеудің жаңа тәртібі Қазақстанда 25 тамыздан бастап күшіне енеді

Жаңа тетік "Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне атқарушылық іс жүргізуді жетілдіру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы"Қазақстан Республикасының 2026 жылғы 24 маусымдағы № 325-VIII Заңында көзделген.

Енгізілген өзгерістерге сәйкес "атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы" Заң 102-1-баппен толықтырылды. Ол алиментті өндіріп алу туралы атқарушылық құжаттарды орындау кезінде ақша қаражатын аудару тек алиментті есептеу үшін арнайы банктік шотқа жүзеге асырылатынын белгілейді.

Ол үшін өндіріп алушы осындай шот ашып, сот орындаушысына оның деректемелерін ұсынуы қажет.

Әділет министрлігінде түсіндірілгендей, инновацияның басты мақсаты-баланы немесе еңбекке жарамсыз адамды ұстауға арналған қаражатты қосымша қорғауды қамтамасыз ету.

Ведомство қолданыстағы заңнамаға сәйкес арнайы алимент шотындағы қаражатқа тыйым салынбайтынын атап өтті. Бұл ақшаның тек өзінің тікелей мақсаты бойынша пайдаланылуын және алушының басқа міндеттемелері бойынша атқарушылық әрекеттерден зардап шекпеуін қамтамасыз етеді.

Талап атқарушылық іс жүргізу шеңберінде алимент алатын өндіріп алушыларға қолданылады. Олар арнайы банктік шот ашып, оның деректемелерін сот орындаушысына ұсынуға міндетті. Мұндай шоттарды ашу тәртібі Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының қаулысымен бекітілген клиенттердің банктік шоттарын ашу, жүргізу және жабу Қағидаларымен реттеледі.

Әділет министрлігі арнайы шоттың болмауы борышкерді алимент төлеу міндетінен босатпайтынын атап өтті.

Сонымен қатар, өндіріп алушы арнайы шоттың деректемелерін ұсынғанға дейін өндіріп алынған қаражатты аудару мүмкін болмайды. Мұндай жағдайларда сот орындаушысы өндіріп алушыға арнайы шот ашу қажеттігі туралы хабарлауға және оның деректемелерін беруге міндетті. Осы талаптар орындалғаннан кейін өндіріп алынған қаражат алушыға белгіленген тәртіппен аударылады. Бұл ретте алимент бойынша берешек есепке алуды жалғастырады және есептен шығаруға жатпайды.

Министрлік сондай-ақ алимент есептеу үшін арнайы шоттар ашатын Екінші деңгейдегі банктердің есебін, сондай-ақ ашық шоттар саны бойынша статистиканы жүргізбейтіндігіне назар аударды. Бұл мәселелер Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің, Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің және екінші деңгейдегі банктердің өз құзыретіне жатады.

Әділет министрлігі атап өткендей, жаңа нормалар алимент алушыларды әлеуметтік қорғауды күшейтуге, атқарушылық іс жүргізудің тиімділігін арттыруға және азаматтардың неғұрлым осал санаттарын — балалар мен еңбекке жарамсыз адамдарды ұстауға арналған қаражаттың кепілдендірілген сақталуын қамтамасыз етуге бағытталған.