Қазақстан жастарының жартысы жеңілдіктер мен жеңілдіктерден "айырылды"

"Қазақстанда заң бойынша 35 жасқа дейінгі азаматтар жастар болып саналады. Бірақ іс жүзінде "жастар тарифтерінің" көпшілігі ірі компанияларда тек 25 жылға дейін жұмыс істейді — мысалы, Air Astana, ҚТЖ және басқа компаниялар. Мемлекет жастар санатын ресми түрде кеңейтті, бірақ 26-35 жас аралығындағы жастарға нақты жеңілдіктер мен жеңілдіктер жоқ", – деп жазды әлеуметтік желі қолданушысы.

Пост тез арада ондаған пікірлер жинап, 2022 жылғы реформадан кейін талқыланған тақырыпты қайта көтерді. Содан кейін Қазақстан Президенті жастардың жоғарғы жас шекарасын қоса алғанда 29 жастан 35 жасқа дейін ұлғайтқан заңға қол қойды. The Қазақстанның Ақпарат және қоғамдық даму министрлігі бұл жастарға "мемлекеттік қолдаудың барлық қолданыстағы шараларын кеңінен қолдануға"мүмкіндік беретінін түсіндірді. Өзгерістерден кейін елдегі жастар саны ресми түрде 3,7 миллионнан 6 миллионға дейін өсті.

Алайда, іс жүзінде әрбір компания мен ұйым өзінің жас шеңберін белгілеуді жалғастырды.

Мәселен, Air Astana-да 10-20 пайыз жеңілдікпен жастар тарифі 16 жастан 25 жасқа дейінгі жолаушыларға қолжетімді. Qazaq Air-де жеңілдікті тариф тек 22 жылға дейін, ал SCAT Airlines — те-25 жылға дейін және тек ішкі рейстерде жарамды.

Теміржолда жағдай ұқсас. 2026 жылдың ақпан айында Қазақстан темір жолы купе мен отыратын вагондардағы жоғарғы орындарға 33 пайыз жеңілдікпен kettik33 жеңілдік картасын іске қосты. Бұл ретте "Жастар" электрондық картасының жас шегі де 25 жылмен шектелген.

Олардың шектеулері білім беру бағдарламаларында да қолданылады. Қазақстан халқына қоғамдық қорында әлеуметтік осал санаттар үшін бакалавриатқа қайырымдылық гранттары 29 жасқа дейінгі ізденушілерге ғана қолжетімді. Сонымен қатар, бағдарлама бірнеше рет жаңартылды және қайта бекітілді, соның ішінде 2025 жылдың маусымында — алайда жас шегі өзгерген жоқ.

Нәтижесінде, елде бірден бірнеше түрлі "жастар"бар. Заңды-35 жасқа дейін, мемлекеттік жастар бағдарламалары мен кадрлық резервтерге қол жеткізуге мүмкіндік береді. Көлік — негізінен 22-25 жасқа дейін. Грант-нақты бағдарламаға байланысты 29 жасқа дейін немесе 35 жасқа дейін.

Бұл ретте тасымалдаушылар мен қорлар заңды ресми түрде бұзбайды. Жастар тарифтерінің көпшілігі мемлекеттік жеңілдіктер емес, маркетингтік өнімдер болып саналады, сондықтан компаниялар жеңілдіктердің жас шеңберін өздері анықтайды. Сол сияқты бағдарламаларға қатысудың өзіндік критерийлерін белгілейтін қайырымдылық қорлары да жұмыс істейді.

Соған қарамастан, әлеуметтік желілердегі талқылау қарқын алуда. Пайдаланушылар жастар жасының ресми кеңеюінен кейін қазақстандықтар 26 жастан 35 жасқа дейін ресми түрде "жастар" болып қалғанын, бірақ нақты бонустардың, жеңілдіктер мен жеңілдіктердің көпшілігінсіз қалғанын атап өтті.