Пуччини би тілі: итальяндық театр қарағандылық көрермендерді таң қалдырды

Пуччинидің ұлы кейіпкерлерінің дауыстарынан шабыттанған итальяндық режиссер және хореограф Моника Казадейдің қойылымы олардың тағдырын сөзсіз – қозғалыс, жарық және музыка арқылы жандандырды. Қарағандыда оның Artemis Danza труппасы " Пуччини операсы. Әйелдердің дауыстары " - құмарлық, азап және бостандық туралы Би тарихы. Көрсетілім күні Қарағандыда баспасөз конференциясы өтті, онда журналистер Моникамен әйелдік, Пуччини және дене тілі туралы сөйлесті, оны бәрі аудармасыз түсінеді. Ал 80 минуттық қойылымның көрсетілімі " Пуччини операсы. Әйелдер дауысы " Италия мәдениет Министрлігінің, Италияның Қазақстандағы Елшілігінің және Италияның Алматы мәдениет институтының қолдауымен өтті. 

Естеріңізге сала кетейік, Моника Казадей итальяндық Compagnia Artemis Danza компаниясын басқарады және өзінің көркем жобасын төрт сүйкімді кейіпкер Джакомо Пуччини – Тоска, Мадам көбелек, Мими және Турандотқа арнайды. Бұл режиссердің әйелдік тақырыптары бойынша жеке интерпретациясы. Пуччини операларының кейіпкерлері-ханымдар әр түрлі және сонымен бірге Мәңгілік әңгімелер тізбегімен байланысты. Қайғылы махаббат, жойылған және қабылданбаған махаббат, жойқын құмарлық, иеленуге деген шөлдеу, өлімге әкеледі – мұның бәрі суретшілердің жүздерінде, денелерінде және қимылдарында өмірге келді. Фабио Фиандриини мен Лука Вянинидің электронды тректері Пуччинидің оркестрлік партитурасымен бірге жүрді. Классикалық және электрониканың бұл үйлесімі режиссердің өзі үшін нені білдіреді деген сұраққа Моника жауап берді: бұл жағдайда ас үйдегі сияқты – тек ингредиенттер араласпайды, ал біреуі екіншісіне баса назар аударады. Классика оқиғаны баяндайды-атмосфера заманауи келісімдермен ерекшеленеді.

Сөзсіз Театр режиссер мен бишілер арасында үлкен сенімділікті қажет етеді. Сахнада осы эмоционалды шынайылыққа жету үшін Моника әртістер тобымен өзінше жұмыс істейді. Айтпақшы, Artemis Danza-ның барлық қатысушылары классикалық би бағытында білім алды, бірақ көптеген жылдар бойы қазіргі заманмен айналысады.

"Бишілердің жалғыз құралы – Дене деп ойлау сирек емес. Менің басты міндетім – актерлердің ішкі жағдайымен жұмыс істеу. Сондықтан мен оларды қойылымға қажетті күйге тартуға тырысамын – мүмкін бұл жұмыстағы ең қиын нәрсе – және оларға импровизация жасауға ерік беріңіз. Көбінесе қандай да бір қимыл мен қозғалыс біздің команданың әртістерінен туады, өйткені біз бірдей эмоционалды атмосферада боламыз. Қимылдар жиынтық емес, мұны есте ұстаған жөн: олар шынайылықтан туылуы керек. Содан кейін көрермен сенеді", - дейді Моника Казадей.

Қимылдар бұл қойылымда шынымен де жиынтық болған жоқ: олар хореографияға қосымша болды. Шоу аяқталғаннан кейін көрермендер әртістерге ұзақ қошемет көрсетіп, сахнадан шықпады. Акция басталар алдында Моника көрермендерді Пуччини кейіпкерлерінің қысқаша тарихымен таныстырды. Бұл сюжеттерді білмеуі немесе ұмытып кетуі мүмкін адамдарды қабылдауға көмектесті.

"Турандот абюзден аман қалды, нәтижесінде ол барлық ер адамдарға риза болмады – бірақ ол сүйіктісімен кездесті. 16 жасар көбелек ханым теңізшіге ғашық болып, оны күтіп, кетіп бара жатқанда ажырасудан зардап шекті – бірақ үш жылдан кейін ол әйелімен оралды, бұл қызды сындырды және ол өмірімен бөлісті. Әнші Тоска да ғашық болып, оны құртқан интригаларға бой алдырды, ал үйленгісі келетін Мими әкесінің батасын алмады. Оның тарихының соңы да қайғылы", - деп бөлісті Моника Казадей.

Алайда, әңгімеде кейіпкерлердің қайғылы аяқталулары емес, олардың сюжеттері барысында бастан өткерген эмоциялары бірінші орынға шықты. Моника мойындады: ол үшін жеке жақын кейіпкер жоқ, төртеуі де өзінше жақын: Сағыныш, көбелек ханым, Мими және Турандот. Олар хореографты әр әйелдің әр түрлі жақтары ретінде сипаттады: біз Турандот сияқты ашулануымыз мүмкін немесе көбелек ханым сияқты нәзік, құмарлықпен немесе Мими сияқты депрессияға ұшырауымыз мүмкін.

Көрсетілім күні Италияның Қазақстандағы елшісі Антонелло Де Рио мен Алматыдағы Италия мәдениет институтының директоры Эдоардо Кризафулли мәдениет, архивтер және құжаттама басқармасы басшысының орынбасары Ноян Жүнісовке итальяндық автор Жеронимо Стилтонның қазақ тіліне аударылған балалар кітаптарын табыс етті.

Кейінірек Ноян Жүнісов атап өткендей, Қазақстан Artemis danza командасының Азия турының соңғы аялдамасы болды. Ал Қарағанды музыкалық комедия театры, оның директоры Амантай Ибраев Италия Елшілігінің осындай шығармашылық жобалары мен жобаларына әрқашан қуанышты екенін атап өтті.

"Қарағанды Моника Казадейдің спектаклін көрсету үшін біз бекер таңдаған жоқпыз. Біз аймақтың тарихымен таныспыз және мұнда өнердің қалай бағаланатынын білеміз, сондықтан Италияның жаңа көзқарасын дәл осы жерде ұсынғымыз келді", — деп атап өтті Антонелло Де Рио.

Алматыдағы Италия мәдениет институтының директоры Эдоардо Кризафулли Artemis Danza Италияның ең танымал және маңызды труппаларының бірі екенін айтты. Ол командамен Токиодағы итальяндық мәдениет институтында жұмыс істеген кезде кездесті.

"Қарағандыға кімді әкелу керектігін таңдай отырып, біз Artemis Danza-ға тоқтадық: оларда әрқашан сапалы қойылымдар бар. Сонымен қатар, шоу қарсаңында КАТМК-да әртістермен шеберлік сыныбы өтті: біз үшін тек көрсетілімдер ғана емес, тәжірибе алмасу маңызды", — деп бөлісті Эдоардо Кризафулли.

Artemis Danza 20 жыл бойы әлемді аралайды және қашан "Пуччини операсы. Әйелдер дауысы " дебют жасады-оны Солтүстік Америкаға апарды, - деді Қазақстанға алғаш келген Моника Казадей.

"Біздің мақсатымыз-жай ғана келіп, спектакль беру емес. Жаңа мәдениетпен, адамдармен танысу маңызды. Біз дене тілінде сөйлейміз-және бұл әмбебап, және біз мұны тағы да мастер-класста түсіндік: қозғалыс арқылы олар бір-бірін жақсы түсінді. Біздің спектакльде, айтпақшы, Джузеппе Верди де естіледі: Біздің команда Парма қаласынан және бұл аты аңызға айналған композитордың отаны. Бірақ қалай болғанда да, біздің спектакль – Пуччинидің басты кейіпкерлерінің оқиғасы, онда біз Операда өмір сүру кезінде олардың эмоцияларын көрсеткіміз келеді. Яғни, кейіпкердің тікелей эмоциясы емес, керісінше – неге бұл сезімдер оны иемденеді. Осылайша біз көрерменнің жанын қозғағымыз келеді", — деп түсіндірді Моника Казадей.

Автордың суреті
Дарья Ланкинаның Суреті