Қазақстандық оқушылардан есірткі қолданғанын сұрайды

AMANAT партиясы жанындағы Білім және денсаулық сақтау мәселелері жөніндегі республикалық кеңестің отырысында нашақорлық пен психикалық бұзылуларды емдеу саласындағы ахуал талқыланды. Кеңес төрағасы, Мәжіліс депутаты Жұлдыз Сүлейменова атап өткендей, жеке оңалту орталықтарын жүйелі бақылаусыз және психикасы бұзылған азаматтарды нақты есепке алмай, көмектің тиімділігі туралы айту мүмкін емес. Партия тәсілді ашықтық, сапа және жауапкершілік бағытында өзгертуді ұсынады.

"Біз ұлт денсаулығы үшін маңызды мәселелерді талқылаймыз. Нашақорлықтан зардап шегетін адамдарды оңалту және әлеуметтік бейімдеу медициналық, психологиялық және әлеуметтік қолдауды қоса алғанда, кешенді тәсілді қажет етеді. Біз оңалту мекемелерінің қызметіне бақылауды күшейтіп, осындай азаматтарды есепке алу жүйесін жақсартуымыз керек", - деді ол.

ҚР Денсаулық сақтау вице-министрі Ержан Нұрлыбаев оңалту мекемелерін емдеу, есепке алу және олардың жұмысын ұйымдастыру туралы өзекті ақпаратты ұсынды. Бүгінгі таңда Қазақстанда 20 облыстық психикалық денсаулық орталығы, 83 қалалық психоневрологиялық орталық және аудандық ауруханалар жанындағы 207 психологиялық көмек кабинеті жұмыс істейді. Елде динамикалық БАҚЫЛАУДА психоактивті заттарды қолданумен байланысты психикалық бұзылулары бар 110 мыңға жуық адам бар, оның 91 мыңы алкогольге тәуелді, 18 мыңнан астамы нашақорлыққа тәуелді.

"Біз білім Министрлігімен консенсусқа келдік және алкоголь мен есірткіге қатысты Еуропалық мектепті зерттеу жобасының әдістемесін енгізе бастадық. Төменгі жол-біз оны ата-аналардың рұқсатымен мектеп оқушыларына анонимді сауалнама жүргізу арқылы жүргізетін боламыз. Мектеп ұжымдарында міндеттеме деңгейі немесе есірткіні қолдану мүмкіндігінің тәуекел деңгейі анықталады. Осыдан кейін жұмсақ түрде профилактикалық жұмыстар жүргізіледі. Зерттеуге Қазақстанның барлық өңірлерінен 125 мектеп пен 10 мыңға жуық оқушы қатысады", - деп атап өтті Ержан Нұрлыбаев.

Сонымен қатар, Жұлдыз Сүлейменова оған мектептерде психологтардың болуына қарсы ата-аналар жүгінетінін атап өтті, өйткені бұл оқушыларға белгілі бір белгі қояды. Осыған байланысты ол бұл мәселе жан-жақты қарауды қажет ететінін атап өтті.

Отырыс барысында медициналық лицензиясы жоқ, бірақ Әлеуметтік және психологиялық оңалту қызметтерін ұсынатын жеке оңалту орталықтарының мәселесі де талқыланды. Ашық дереккөздердің деректері бойынша Қазақстанда осындай 66 ұйым бар.

"Жеке оңалту орталықтары қызметтерінің сапасы мен қолжетімділігін арттыру үшін бақылау мен лицензиялауды күшейту, адамдардың қауіпсіздігін және әлеуметтік және психологиялық оңалту әдістемелерін қолданудың тиімділігін қамтамасыз ету үшін қатаң стандарттар мен кез келген реттеушілік тексерулер жасау қажет. Бүгінгі таңда денсаулық сақтау министрлігі аталған нормаларды бірқатар салалық нормативтік құқықтық актілерге енгізу бойынша Еңбек және әлеуметтік қорғау министрлігімен осы мәселені пысықтауда",-деді Денсаулық сақтау вице-министрі.

Өз кезегінде Мәжіліс депутаты Кенжеғұл Сейтжан зияткерлік қызметі бұзылған және аутизмі бар балалармен жұмыс істеу мәселесін қозғады. Ол Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің инклюзивтілік саясатын бастағанына назар аударды. Балалардың тек медициналық көмек алып қана қоймай, әлеуметтену, бейімделу және құқықтық қолдау үлгісі болуы маңызды. Медициналық мекемелердің қызметкерлері тиісті дайындықтан өтуі керек және балаларға елдің толыққанды азаматтары ретінде қарауы керек.

ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау комитетінің төрағасы Төлеген Оспанқұлов мекемелердің жұмысына мониторинг жүргізу және психикалық бұзылуларға тәуелді немесе зардап шегетін адамдарды есепке алу жүйесі туралы ақпаратты ұсынды. Ол әлеуметтік қызметтер жүйесін реформалаудың маңыздылығын атап өтті.

"Қазақстанда психоневрологиялық аурулары бар адамдарға арнаулы әлеуметтік қызмет көрсетудің 73 орталығы жұмыс істейді, онда 16 мыңнан астам адам көмек алады. Биыл біз барлық осындай орталықтарды міндетті лицензиялауды енгізу арқылы әлеуметтік қызмет көрсету жүйесін трансформациялауды бастаймыз. 2024 жылдың қорытындысы бойынша Арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж 135 мыңнан астам адам қамтылды", - деді ол.

Отырысты қорытындылай келе, Жұлдыз Сүлейменова қатысушыларға нәтижелі жұмысы үшін алғысын білдіріп, бірлескен күш-жігерді жалғастыру қажеттігін атап өтті.