Қазақстандықтарға отандық автокөліктерге несие алу оңайырақ болды

АРРФР-ға түзетулер отандық автоөнеркәсіпті қолдау үшін, сондай-ақ қарыз алушылардың борыштық жүктеме коэффициентін (КДН) есептеу тәртібіне тәсілдерді оңтайландыру үшін енгізілгенін түсіндірді.

Қазақстанда 2024 жылдың соңына дейін осы автокөлік құралының кепілімен қамтамасыз етілген жаңа автокөлік құралын сатып алу үшін қарыз беру кезінде борыштық жүктеме коэффициентін есептеу жүргізілмейтін норма қолданылды.

Енгізілген түзетулермен осы норманың қолданысы кеңейтіліп, 2026 жылдың соңына дейін ұзартылды.

Атап айтқанда, құжатта қарыз алушының борыштық жүктеме коэффициентінің ең жоғары деңгейін сақтау жөніндегі талап 2025 жылғы 1 қаңтар мен 2026 жылғы 31 желтоқсан аралығындағы кезеңде қарыз беру кезінде қолданылмайды делінген:

- пайдалануда болмаған және Қазақстан Республикасының аумағында алғаш рет Тіркелетін және қарыз бойынша кепілді қамтамасыз ету болып табылатын жаңа автокөлік құралын сатып алу мақсаттары үшін;

- пайдалануда болған және қарыз бойынша кепілді қамтамасыз ету болып табылатын автокөлік құралын сатып алу мақсаттары үшін бастапқы жарнасы осы автокөлік құралының құнынан кемінде 50% ;

- 3 жылға дейін пайдалануда болған және қарыз бойынша кепілді қамтамасыз ету болып табылатын автокөлік құралын сатып алу мақсаттары үшін бастапқы жарнасы осы автокөлік құралының құнынан кемінде 30% ;

- тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесі аясында.

Бұл ретте банк кредиттік тәуекелдерді мониторингтеу мақсатында осындай қарыздар бойынша қарыз алушының борыштық жүктемесінің коэффициентін есептеуді жүзеге асырады.

Бұдан басқа, микроқаржы қызметін жүзеге асыратын ұйымның (МҚҰ) қарыз алушысының борыштық жүктемесінің коэффициентін есептеу ережесіне өзгерістер енгізілді.

Қарыз алушының борыштық жүктеме коэффициентінің ең жоғары деңгейін сақтау жөніндегі талап 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап 2026 жылғы 31 желтоқсанды қоса алғандағы кезеңде микрокредит беру кезінде қолданылмайды:

- қолданыста болмаған және ҚР аумағында алғаш рет тіркелген және микрокредит бойынша кепілмен қамтамасыз ету болып табылатын жаңа автокөлік құралын сатып алу мақсаттары үшін;

- пайдалануда болған және микрокредит бойынша кепілмен қамтамасыз ету болып табылатын автокөлік құралын сатып алу мақсаттары үшін бастапқы жарнасы осы автокөлік құралының құнынан кемінде 50% ;

- 3 жылға дейін пайдалануда болған және микрокредит бойынша кепілмен қамтамасыз ету болып табылатын автокөлік құралын сатып алу мақсаттары үшін бастапқы жарнасы осы автокөлік құралының құнынан кемінде 30% құрайды.

МҚҰ кредиттік тәуекелдерді мониторингілеу мақсатында көрсетілген микрокредиттер бойынша қарыз алушының борыштық жүктемесінің коэффициентін есептеуді жүзеге асырады.

Ведомствода түсіндіргендей, автокөлік құралының кепілімен қамтамасыз етілген қарыздар дефолт ықтималдығы және автокредитті/микрокредитті қайтару мүмкін рискстігі қаупіне аз ұшырайды, өйткені мерзімі өткен берешек кепілді автокөлік құралын сату арқылы өтеледі. Бұдан басқа, автокөлік құралы КАСКО сақтандыру өтеміне түседі.

Қаулы 2025 жылғы 20 ақпаннан бастап қолданысқа енгізілді.