Қазақстандағы заңсыз смартфондарды бұғаттау: СІМ мәлімдеме жасады

2025 жылғы 24 наурыздан бастап ұялы байланыстың абоненттік құрылғыларын тіркеу қағидаларына енгізілген өзгерістер күшіне енеді. Жаңа ережелер 24.03.2025 жылдан кейін әкелінген жаңа құрылғыларға ғана қолданылады, Қазақстанда орналасқан және сәйкестендіру кодтарының дерекқорына (БДК) енгізілген Қазақстандықтардың телефондары автоматты түрде ақ тізімге енеді және шектеусіз жұмысын жалғастырады.

Инновациялар тіркеу жүйесін жетілдіруге, алаяқтықпен күресуге, тұтынушылардың құқықтарын қорғауға және мобильді құрылғыларды пайдалану қауіпсіздігін арттыруға бағытталған.

Бүгінде Қазақстанда қайталанатын IMEI-кодтары бар шамамен 3,7 млн құрылғы бар. Оларды заңсыз әкелу ауыр экономикалық және әлеуметтік салдарға әкеледі. Сұр мобильді нарық жеткізілімдерді бақылауды қиындатады, телефон ұрлығының өсуіне ықпал етеді және адал емес бәсекелестік тудырады.

Жағдайды өзгерту үшін мобильді құрылғылардың ашық және қауіпсіз нарығын құруға бағытталған жаңа ережелер енгізілуде.

Негізгі жаңалық-мобильді құрылғыларды тексеру процедурасын енгізу. Бұл тіркеу кезінде жүйе мыналарды тексеретінін білдіреді:

- құрылғының IMEI кодының түпнұсқалығы.
- ұрланған, бұғатталған немесе жоғалған GSMA құрылғыларының халықаралық базасында IMEI болмауы.
- құрылғыны Қазақстан аумағына әкелудің заңдылығы.

Өзгерістер осы өзгерістер күшіне енгеннен кейін ел аумағына әкелінген құрылғыларға қатысты екенін атап өтеміз. Қазақстанда орналасқан және сәйкестендіру кодтарының дерекқорына (БДК) енгізілген барлық ұялы телефондар автоматты түрде ақ тізімге енеді және шектеусіз жұмысын жалғастырады.

Қандай тізімдер пайда болады?

Тексеру қорытындысы бойынша мобильді құрылғылар үш тізімге бөлінеді:

"Ақ тізім" - шектеусіз тіркелген сәтті тексерілген құрылғылар.
"Сұр тізім" - уақытша рұқсат етілген құрылғылар, олардың иелері оларды 30 күн ішінде әкелудің заңдылығын растауы керек.
"Қара тізім" - бұғатталатын заңсыз әкелінген, жалған немесе ұрланған құрылғылар.

Бұл пайдаланушыларға қалай әсер етеді?

Бұйрық күшіне енгенге дейін ресми түрде әкелінген және тіркелген құрылғылардың иелері шектеулерге тап болмайды-олардың телефондары әдеттегідей жұмысын жалғастырады. Қосымша әрекет қажет емес.

Өзгерістер күшіне енгеннен кейін жаңа құрылғыларды сатып алушылар сайттан сатып алмас бұрын IMEI ді тексере алады imei.rfs.gov.kz. айта кетейік, бүгінде сайт ережелерге енгізілген өзгерістерді ескере отырып пысықталуда.

Сұр тізімдегі құрылғы иелері ұялы байланысты 30 күн бойы пайдалана алады. 30 күн ішінде тасымалдаушылар пайдаланушыларға тексеруден өту қажеттілігі туралы хабарламалар жібереді. Хабарламада құрылғыны сатып алу туралы ақпаратты көрсету қажет сауалнамаға сілтеме болады.

Құрылғыны шетелден сатып алған пайдаланушылар шекарадан өту күнін көрсетуі керек.

Егер пайдаланушы қандай да бір себептермен белгіленген мерзімде тексеруден өтуге үлгермесе, ол хабарламадағы сілтемені пайдалана алады және кез келген уақытта сауалнаманы толтыра алады.

Қабылданған шаралар тұтынушыларға сатып алынатын құрылғылардың заңдылығы мен сапасына сенімділікті қамтамасыз етеді. Бизнес бәсекелестік үшін ашық жағдайлар алады, бұл нарықтың дамуына оң әсер етеді. Мемлекет импортты бақылауды күшейтеді, бұл заңсыз телефондардың санын азайтады, алаяқтық деңгейін төмендетеді.

Қашан күшіне енеді?

Естеріңізге сала кетейік, жаңа ережелер бұйрық ресми жарияланғаннан кейін 60 күннен кейін – 2025 жылдың 24 наурызында күшіне енеді.

Біз азаматтарды дүрбелеңге түспеуге шақырамыз-тексеру ресми құрылғылардың иелерінен қосымша әрекеттерді қажет етпейді. Министрлік халықты жаңа ережелерді енгізудің егжей-тегжейлері туралы хабардар етуді жалғастырады.