Жеке балабақшаларға баратын сәбилердің ата-аналары жеңілдіктер алады

2025 жылғы 1 қаңтардан бастап салық шегерімдерін қолдану тәртібін реттейтін жаңа Салық нормалары күшіне енді. Бұл түзетулер 2017 жылы Салық кодексіне енгізілді. Алайда, оларды қолдану тоқтатылды, деп түсіндірді қызмет мамандары "Учет.kz". нормалардың ішінде оқу шығындары есебінен салық салынатын табыс сомасын төмендетуге мүмкіндік беретін оқытуға арналған жаңа шегерім бар.

Салықтық шегерім одан әрі білім алғысы келетін қазақстандықтарға оқу шығындарын азайтуға мүмкіндік береді. Сондай-ақ, бұл механизмді балалары жеке балабақшаларға баратын немесе колледжде және университетте ақылы негізде оқитын ата-аналар пайдалана алады.

"Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" кодекстің 349-бабына сәйкес оқуға салықтық шегерім Қазақстан аумағында білім беру қызметтеріне: балабақшалар мен басқа да мектепке дейінгі білім беру ұйымдарының қызметтеріне ақы төлеуге, техникалық және кәсіптік, жоғары білім алуға арналған шығыстар бойынша ұсынылады.

Қазақстанда орта білім беру тегін болып саналады, сондықтан салық шегерімдеріне жатпайды. Баланы оқытуға жұмсалған шығыстар жағдайында бұл шегерім заңды өкілдердің бірімен қолданылады.

Бір жылдағы ең жоғары шегерім сомасы 118 АЕК (463 976 теңге) құрайды. Бұл салықты 46 398 теңгеге дейін үнемдеуге мүмкіндік береді. Шегерімді рәсімдеу үшін білім беру мекемесімен келісім-шарт және төлемді растайтын құжаттар, яғни чек, түбіртек немесе Төлем тапсырмасы қажет болады.

Сіз салық шегерімін жұмыс беруші арқылы немесе өзіңіз ала аласыз. Ол үшін кірістер мен мүлік туралы декларацияны (270.00-нысан) толтыру, барлық кірістерді, шегерімдерді көрсету және растайтын құжаттарды қоса беру қажет.

Осылайша, жеке тұлға мемлекеттік бюджеттен салықтық шегерім бойынша қалдықтарды өтеуді талап етуге құқылы. Салық кодексінің 113-бабына сәйкес жеке тұлғаның жеке табыс салығы (ЖТС) бойынша асып кету сомасын қайтару кірістер мен мүлік туралы декларация табыс етілген жылдан кейінгі жылдың 15 қыркүйегінен кешіктірілмей жүргізіледі. Яғни, 2025 жылға арналған декларация 2026 жылғы 15 қыркүйекке дейін тапсырылғандықтан (биылғы жылы өткен жылы тапсырылады), қайтару тек екі жылдан кейін, 2027 жылы жүзеге асырылады.

Бухгалтер Айгүл Асауова оқуға аударымдар азаматтарды білім алуға және жаңа мамандықтарды игеруге ынталандырады деп санайды.

"Біздің ЖШС шетелдік серіктестермен келісімшарт жасады. Бірақ біздің қызметкерлерге техникалық ағылшын тілін білу қажет болды. Сондықтан компания басқа ұйыммен тіл мамандарын оқытуға келісімшарт жасады. Біз бұл білім беру қызметтерін, төлемді, оқу салығын шегеруге жатқызамыз. Еңбек кодексіне сәйкес ұйымның жұмыс істеуі мен дамуы үшін кәсіптік даярлаудың, қайта даярлаудың, кәсіптік біліктілікті арттырудың және танудың қажеттілігі мен көлемін жұмыс беруші айқындайды. Компания мұндай қажеттілік туындады деп есептейді", – деп атап өтті бухгалтер.

Оның айтуынша, техникалық ағылшын тілін меңгерген білікті мамандар әрдайым елде және шетелде сұранысқа ие болады. Демек, шегерім алуды азаматтар өзіне және болашағына инвестиция ретінде қарастыруы мүмкін. Сарапшы егер ұйым өз қызметкерлерінің оқу шығындарын өзі көтерсе, корпоративтік табыс салығын есептеу кезінде шығындарын шегеруі мүмкін екенін түсіндірді.

Айтпақшы, сарапшылар "Учет.kz" 464 мың теңге көлеміндегі оқытуға салынатын салық шегерімі шығындарды өтемеуі мүмкін деп есептейді. Мысалы, ЖОО-да ақылы оқу құны орта есеппен 1,5 миллион теңгені құрайды. Сондықтан оқуға, сондай-ақ басқа санаттар бойынша шегерімдерді қайта қарау және оларды ұлғайту, білім беруді, медицинаны азаматтар үшін шынымен қолжетімді ету маңызды, шегерімдер ипотека төлеуге пәрменді көмек көрсетуі, жалпы азаматтардың өмір сүру сапасын жақсартуға ықпал етуі тиіс, дейді сарапшылар.

Дамыған елдерде оқу, емдеу және т.б. құнын толығымен өтеу үшін салық шегерімдері жеткілікті.