Мәжілісмен ауыл шаруашылығы үшін маңызды су қоймалары мен каналдарды жеке меншік иелерінен сатып алуды ұсынды

"Құрметті Қанат Алдабергенұлы! Президент Қасым-Жомарт Тоқаев 2030 жылға дейін суармалы жерлердің аумағын 3 миллион гектарға ұлғайтуды тапсырды, осыған байланысты су қоймалары мен арналарды реттеу, су көздерін іздеу және су үнемдеу технологияларын енгізу міндеттерін қойды. Бұл бағытта арнайы жол картасы әзірленді, ал министрліктер 10 жылға жуық уақыт ішінде 20 су қоймасын салуға уәде берді.

Ауыл шаруашылығы министрлігі жалпы еліміз бойынша 41 авариялық су қоймасы мен гидротехникалық объектілерге күрделі жөндеу жүргізіліп жатқанын, соңғы бес жылда 15 жоба аяқталғанын, қалған 19 жоба ағымдағы жылы пайдалануға берілетінін хабарлады. Бір қызығы, 10 жыл ішінде аяқтауға болмайтын 20 су қоймасы қандай?!"- деді Қайрат Балабиев сәрсенбіде Мәжілістің пеланорлық отырысында депутаттық сауал жолдаған сөзінде.

Оның айтуынша, елдегі суға байланысты апаттар суға деген немқұрайлы және немқұрайлы көзқарастың салдарынан болғаны белгілі.

"Өзбекстандағы "Сардоба" су қоймасындағы жарылыс кезінде біздің шекаралас аудандар да зардап шекті. Алматы облысында да су қоймасында жарылыс болып, су ағындары оның жолындағы барлық нәрсені шайып кетті. Жауапты тұлғалардың немқұрайлылығы халыққа қауіп төндіреді, ал зардаптарды жою және шығындарды өтеу шығындарын бүкіл ел жабады.

Өткен жылы болған апатты су тасқыны олардың алдын алуға дайын емес екенімізді тағы бір рет көрсетті. Мұның себебі-он жыл бойы сөзбен салынған су объектілері емес. Өткен су тасқынының қайғылы оқиғаларынан сабақ алған жөн және кезекті төтенше жағдай орын алғанға дейін және жалған ақпаратпен қамтылған жағдайдың барлық ақиқаты ашылғанға дейін мұндай жағдайлардың алдын алу шаралары туралы ұмытпаған жөн", – деді мәжілісмен.

Су тасқынының тағы бір себебі, Қайрат Балабиевтің пікірінше, су қоймалары мен каналдардың көпшілігі жеке меншікке өткен. Мысалы, тек Түркістан облысында төрт су қоймасы мен 105 канал жеке меншікте. Біз Арыс, Жетісай, Ордабасы, Отырар, Сайрам, Сарыағаш, Созақ, Түлкібас және Шардара аудандарында орналасқан, өсімдік және мал шаруашылығымен айналысатын жалпы ұзындығы 335 шақырым су арналары туралы айтып отырмыз.

"Егіс науқанының басталуымен су мәселесі шиеленісе түседі. Өйткені бұл ресурстардың иелері фермерлерге қажетті көлемде су бермей, жасанды түрде су тапшылығын тудырады. Олармен даулар мен келіссөздер жүріп жатқанда, Жаз сонда аяқталады.

Қазіргі уақытта ел Президентінің тапсырмасына сәйкес облыстық әкімдік су ресурстарының жеке меншік иелерімен бірлесіп жергілікті шаруалар үшін суды шектеуге жол бермеу жөніндегі шараларды пысықтауда. Бұрын орын алған авариялық жағдайларды зерттей келе, егер ауыл шаруашылығы үшін өте қажет су қоймалары мен арналар бүкіл елдің игілігі үшін жұмыс істейтін болса, тиімдірек деп санаймын", – деп атап өтті ол.

Мәжіліс депутатының айтуынша, біздің фермерлеріміз су тапшылығын сезінбеуі керек, өйткені ауыл шаруашылығы экономиканың ең қуатты драйверлерінің бірі болып табылады, сонымен қатар ескірген және су қоймасының тозуы жоғары.

"Құрметті Қанат Алдабергенұлы, жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, Түркістан облысы мен ел бойынша су қоймалары мен арналарын өте тозған күйдегі жеке меншіктен келіссөздер жүргізу және сатып алу жолымен шаруа қожалықтарының арзан тарифі бойынша уақтылы сумен жабдықтау шараларын қарастыруыңызды сұраймын", – деп түйіндеді Қайрат Балабиев.