Қазақстан Түркі мемлекеттері Ұйымының бастауында тұрды-Тоқаев

– Түркі мемлекеттері арасындағы ынтымақтастық үнемі жаңа мазмұнмен толықтырылып отырады. Өткен жылы Қазақстан Түркі мемлекеттері ұйымының төрағасы мәртебесінде бауырлас халықтарымыздың арасындағы байланысты тереңдетуге елеулі үлес қосты. Жалпы, түркі әлемін одан әрі интеграциялаудағы Қазақстанның рөлін қандай көріп отырсыз?

- Қазақстан Түркі мемлекеттері Ұйымының бастауында тұрды. ОТГ-ға кіретін елдер-біздің көршілеріміз және маңызды геосаяси серіктестеріміз.

Біздің төрағалық ету кезеңінде саяси, сауда-экономикалық, көлік-логистикалық, мәдени-гуманитарлық салалардағы ынтымақтастықты жандандыруға ерекше назар аударылды. Нақты нәтижелерге қол жеткізілді, бірқатар ауқымды жобалар іске асырылды, одан да көп ұйымдастырылды
80 іс-шара. Астанада V Дүниежүзілік көшпенділер ойындары өтті. Оқу және академиялық құрылымдар, шығармашылық зиялы қауым арасында тығыз байланыс орнатылған. Біздің халықтарымызды жақындастыруда 2021 жылы Түркі әлемінің рухани астанасы болып жарияланған ежелгі Түркістан ерекше рөл атқарады.

Соңғы 10 жылда ОТГ мүшелері арасындағы сауда байланыстары айтарлықтай нығайды, 2024 жылы өзара тауар айналымы 45 миллиард доллардан асты. Біздің елдеріміз Транскаспий халықаралық көлік бағытын жүзеге асыруда маңызды рөл атқарады. Біз энергетика, өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы, цифрландыру салаларында ынтымақтастықты арттыруға ниеттіміз.

ОТГ төрағасы ретінде Қазақстан " TURKTIME!». Бұл аббревиатура сегіз басымдықты білдіреді: дәстүрлер (дәстүрлер), біріздендіру (бірігу), реформалар (реформалар), білім (білім), сенім (сенім), Инвестициялар (Инвестициялар), медиация (Медиация) және энергия (Энергия). Бұл басымдықтарды ОТГ елдерімен шектелмейтін барлық түркі қауымдастығы қызығушылықпен қабылдады. Қазақстан Түркі әлемін жақындастыруға ықпал ететін барлық жасампаз бастамаларды қолдайды, Ресейдің "Алтай – түркілердің бесігі"тұжырымдамасына да оң көзқараспен қарайды. Біздің еліміз барлық түркі халықтары арасындағы байланыстарды тереңдетуге, ортақ бай тарихи-мәдени мұрамызды ілгерілетуге одан әрі жәрдемдесетін болады.

- Сіз шетелдік сарапшылар мен дипломаттар Қазақстанды Орта держава деп атай бастағанын айттыңыз. Орта державалардың рөлі қандай және Қазақстан бұл қызметте не істейтін болады?

– Бұл тұрғыда мен ел ішінде де, шетелде де бірнеше рет сөйледім. Халықаралық қатынастар жүйесі құлдырауда, деградацияға ұшырайды деп айтуға болады. Тұрақсыздық күшейіп, ірі державалардың өзара айыптаулары көбейіп келеді. БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі негізінен сал болып қалды. Мұндай зиянды халықаралық жағдай көптеген мемлекеттерді, соның ішінде Қазақстанды да алаңдатады, өйткені олардың табысты әлеуметтік-экономикалық дамуына ықпал етпейді.

Әділетті әлемді қалыптастыруға деген күшті сұранысты ескере отырып, орта державалар, менің ойымша, Халықаралық сенім дағдарысы мен жауапты Жаһандық көшбасшылық тапшылығын жеңуде маңызды рөл атқара алады.

Дәл осы орта державалар бір-біріне қарама-қайшы геосаяси полюстер арасында жаңа берік көпірлер тұрғыза алатын және осылайша халықаралық қақтығыс деңгейін төмендететін уақыт келді деп сенемін.

Сұхбаттың толық мәтінін мына жерден оқуға болады.