Оқиғалар лентасы
- Қазақстанда әскерге шақырудан босату қайта тексерілетін болады
- Қарағанды облысының жас дзюдошылары Азия чемпионатының тұғырына көтерілді
- Қарағандыдағы заңсыз питомниктен 35 қызыл кітапқұмар құс табылды
- Қазақстандықтарға ұялы байланыс күшейткіштерін өз бетінше орнатуға тыйым салынады
- Қарағанды облысында кәсіпкерлерге арналған "Даму" мобильді кеңсесі жұмыс істейді
- Қарағанды облысында полицейлер 2,8 мыңнан астам жол қозғалысы ережесін бұзудың жолын кесті
- Қарағанды облысының мектептері жаңа оқу жылына дайындалуда
- Гамак және жазғы демалыс күні: 22 Шілдеде не есте қалады
- Қолайлы жаз: Қарағанды мен облыста 22 шілдеге арналған ауа райы болжамы
- ҰБТ жаңа форматындағы ұшқыш 2027 жылы педагогикалық бағыттардан басталады
- Ұлттық банк жарқын дизайны бар жаңа коллекциялық монетаны көрсетті
- Неліктен Қазақстандағы балалар лагерлерінің бір бөлігі әлі де лицензиясыз жұмыс істейді-жауап Білім министрлігі
- Алғашқы көмек жинағын тексеріңіз: бұл дәрі-дәрмектер ең қымбатқа түсті
- Карантиндік сертификаттар Қазақстанда ауыл шаруашылығы өнімдерін тасымалдау үшін енгізіледі
- Теміртау тұрғындары тегін заңгерлік кеңес ала алады
- Зейнетақы реформасы: қазақстандықтарға БЖЗҚ-дан жинақтардың 100% - на дейін беруге рұқсат етіледі
- Қазақстанда қандай тері аурулары тегін емделеді
- "Сіз бұл сұрақтарды тоқтатасыз": Теміртаудың жаңа әкімі жұмысты тәртіп туралы әңгімеден бастады
- Қазақстанда егінмен не болады: алғашқы деректер жарияланды
- Қарағанды облысының әкімі Ермағанбет Бөлекпаев Шахтинск тұрғындарымен кездесіп, жеке қабылдау өткізеді
- Зейнетақы бойынша өтемақыны алып тастау: кем дегенде бір басқарушы компанияның тұрақты кірісі бар ма
- Теміртауда қоғамдық көлікте тегін жол жүру құқығы бар жеңілдіктер тізімі кеңейтілді
- Балқашта жаңа әкім тағайындалды
- Жасанды интеллект ҚР медициналық ұйымдарының жұмысындағы тәуекелдерді анықтайды
- Конституция болашақ экономикалық реформалардың негізі ретінде
- "Әр медаль үшін – үлкен жұмыс": Қарағандыда бокстан Азия чемпионатының жүлдегерлері марапатталды
- Ұлттық банк "ТМД-ға 35 жыл"коллекциялық монетасын сатылымға шығарды
- Қазақстан барлық көршілерімен трансшекаралық сулар бойынша келісімдерді ресімдеуді аяқтады
- Қазақстандықтарға ұялы байланыс операторларының тітіркендіргіш қызметінен бас тартуға рұқсат етіледі
- Бейнебақылау камералары Қарағандыда автокөлік ұрлығын жедел ашуға көмектесті
- Қарағандылық атасы үшін жанжал қымбатқа түсті
- Қазақстандықтар 2026 жылғы 25 тамыздан бастап ЖЖЕ - де қандай өзгерістер күтеді
- Қазақстанның Бас прокуратурасы азаматтардың өтініштерін қарау ережелерін жаңартты
- "Сарыжайлау" Қарағанды кинозалы жұмысын тоқтатты
- Қарағанды облысы мен Ұлытау облысының ҚАЖ сотталушысы Эрлинг Холаннның портретін жасады
- "Сарыарқа" Қазақстан чемпионы Дюкаревке қол қойғанын жариялады
- Қарағандыда 11а шағын ауданындағы қараусыз қалған мектептің тағдыры әлі белгісіз
- ҚР ТЖМ ата-аналарға балаларды жабық автокөліктерде қалдыру қаупі туралы ескертті
- Үйдегі чаттар заңды ма?
- 11 мың грант: Қазақстанда магистратураға тестілеу басталды
- Турслет Бұқар Жырау ауданының жастарын біріктірді
- Жазғы маусым жалғасуда: 21 шілдеде не есте қалады
- Жазғы салқындық: Қарағанды мен облыста 21 шілдеге арналған ауа райы болжамы
- Скринингтерді жүргізудің жаңа ережелері Қазақстанда 28 шілдеден бастап күшіне енеді
- Қазақстанда көкөністер, жұмыртқа және тауық еті арзандады
- "Бір ауыл-бір өнім" жобасы Қарағанды облысының брендтерін құруға көмектеседі
- Аномальды Ыстықтың "шабуылына" байланысты әлем мен Қазақстанға не күтуге болады-ғалымдардың бұлыңғыр болжамы
- QR көмегімен төлем Қазақстанда интернет-дүкендерде пайда болады
- Қарағандыда Спасск тас жолының жартысы жабылады
- Қазақстанға бидай әкелуге тыйым салынды
- Қарағандыда қыркүйек айының соңына дейін бір шақырымнан астам су құбыры қайта жаңартылады
- Қарағанды облысында шағын және орта бизнестің экономикаға қосқан үлесі артып келеді
- Қазақстанда жолдар жаңа ережелер бойынша салынады: 2027 жылдан бастап не өзгереді
- Неліктен Қарағандыға заманауи Конгресс-холл қажет және оны бюджеттік миллиардтарсыз салуға бола ма?
- Теміртауда маршруттардың біріне алты жаңа автобус шықты
- Жыл сайын Қазақстанда үш мыңға жуық талапкер мемлекеттік гранттардан бас тартады
- Қосымша жұмыс: Қазақстандағы қызметкер не күте алады
- 12 жасар қарағандылық суға секіру бойынша Азия чемпионатының қола жүлдесін жеңіп алды
- Дүкендер Қазақстандағы бірыңғай QR-кодқа байланысты картамен төлем жасауға тыйым сала ала ма
- Қазақстанда медициналық ұйымдарды аккредиттеу стандарттары жаңартылады
- "Сапасыз құрылысты көрсетпейді". Қазақстан жолдары қалыпты ыстыққа төтеп бере алмайды
- Теміртауда Металлургтер күні ашық аспан астындағы концертпен атап өтілді
- Үкімет 86 мың км желіні жөндеуге 13 трлн теңге бекітті
- Қарағанды облысында ауыр салмақты көлік үшін маусымдық шектеулердің сақталуына бақылау күшейтілді
- 22 шілдеде бүкіл Қазақстан бойынша теледидар мен радио жоғалады
- Қарағандыда той кортежі жол ережесін бұзғаны үшін жазаланды
- Қазақстандықтардың зейнетақы жинақтарымен не болады: Еңбек министрлігіне маңызды өзгерістер туралы айтылды
- Қарағандыда көпқабатты үйдің тұрғындары инженерлік коммуникацияларға кедергісіз қол жеткізу құқығы үшін күресуде
- Теміртауда қаланың жаңа әкімі тағайындалды
- Қазақстанда дәрігерлерді өңірлердің сұранысы бойынша дайындайтын болады
- "Егер адам ескісін жоғалтса, оған жаңа мағына керек": Эви, старт, Винк және КИОН"суық" қылмыстық драмасының премьерасы болды
- Конституция: барлығына қол жетімді медицина
- Самосвалдар, ГАЗель және тұрғын үй: Қарағанды облысында демалыс күндері үш ірі өрт болды
- ҰБТ нәтижелері 31 қазанға дейін жойылуы мүмкін
- Робособака Қазақстандағы жаппай іс-шарада құқық бұзушыларды анықтады
- Қарағанды мен Теміртауда демалыс күндері екі бала терезеден құлады
- Ғылым министрлігі грантқа берген кезде "Алтын белгі" қателері туралы түсініктеме берді
- Қарағанды облысында рақымшылық жасау арқылы сотталған әйелдер босатылды
- Халықаралық шахмат, ай және игі істер күні: 20 шілдеде не есте қалады
- Мемлекеттік қызметшілерге тұрғын үй төлемдері Қазақстандағы табыс салығынан босатылады
- Қазақстанда жыл сайын туа біткен жүрек ақауы бар 4000 ға жуық бала туады
- Қазақстан мобильді интернет жылдамдығының әлемдік рейтингінде төмендеді
- Қазақстанда әлеуметтік кәсіпкерлер саны артты
- Қазақстанда 17 мың студент психологияны оқиды
- Алты айда 260 мыңнан астам ЖК жұмысын тоқтатты
- Ұлттық статистика бюросы: Қазақстан ауылдарында темекі шегу қалаларға қарағанда жиі кездеседі
- Қазақстандық кітапханалар отбасылық оқуға арналған ең танымал кітаптарды анықтады
- Қазақстанда ет өндірісі жарты жылда 5,3 - ке өсті%
- Қазақстанда бір жылда 13 мыңнан астам ашық жүрекке ота жасалды
- Қазақстанның Қарулы Күштерінде 7000 ға жуық әйел қызмет өткеруде
- Қазақстан жалған аккаунт фермалары мен ақпараттық шабуылдарды қалай анықтайды
- Қазақстанда алқабилердің қатысуымен сот процестерінің саны екі есе азайды
- Қазақстанда жарты жылда миллиардқа жуық жолаушы тасымалданды
- Маусым айында қазақстандықтарға 269 мыңнан астам Паспорт пен куәлік берілді
- Гонконг Авиакомпаниясы Қазақстанға рейстер ашады
- Қазақстанда Орталық Азиядағы семіздікке шалдыққан ересектердің үлесі ең төмен
- Қазақстандықтар қандай нейрожелілерді таңдайды және жазылым қанша тұрады
- Қазақстанда таңқурай мен Қарақат сатып алу арзанырақ
- Қазақстан қалаларында көшу қанша тұрады
- Қазақстандағы IT-қызметтер нарығы рекордтық 2,9 трлн теңгеге жетті
Сауалнама
- Әрине. Ол қазірдің өзінде қалтасын айтарлықтай ұрады;(521)
- Мен айырмашылықты сезбедім/а(1403)
Қағаз және цифрлық, тәуелсіз және берік – теңге туралы не білеміз
Фото: Нацбанк РК Сегодня, 15 ноября, исполнилось 30 лет национальной валюте Казахстана. За эти годы тенге прошёл непростой путь: несколько изменений дизайна, долгие шаги к укреплению и быстрое падение, инфляции и девальвации. BaigeNews.kz рассказывает историю нацвалюты от первых банкнот до перспектив в будущем.
Как создавалась нацвалюта?
После получения независимости в 1991 году Казахстан начал задумываться о создании собственной валюты. Неудивительно, что одним из первых законов, принятых в суверенном государстве, был закон о банках и банковской деятельности в Казахской ССР.
Главный дизайнер Национального Банка Казахстана Алмат Басенов рассказывает, что предшествовало созданию тенге.
"Если вы помните, в 1993 году в Казахстан хлынул поток рублей. Потому что Россия провела денежную реформу и устаревшие деньги, которые уже были нелегетимными в России, хлынули в Казахстан. Нужно было срочно вводить собственную валюту, чтобы обезопасить свою экономику. Казахстан вышел из рублёвой зоны практически одним из последних. Такой поворот событий в принципе был прогнозируемым. Готовились к вводу тенге чуть раньше", - вспоминает Басенов.
Он рассказывает, что в ноябре 1993 года была сформирована госкомиссия по введению национальной. В её состав вошли премьер-министр Республики Казахстан Сергей Терещенко, вице-президент Ерик Асанбаев, первый заместитель премьер-министра Даулет Сембаев, председатель Национального Банка Галым Байназаров, министр финансов Еркешбай Дербисов и министр экономики Бейсенбай Изтелеуов. Дело было настолько важным, что в работе комиссии активное участие принимал даже президент страны.
О первых банкнотах
Тимур Сулейменов, который тогда руководил процессом разработки дизайна первых казахстанских денег, показал президенту Нурсултану Назарбаеву первый эскиз валюты. Назарбаев вернул эскиз на доработку и поручил сделать несколько вариантов. Разработкой эскизов монет занимались Айрат Исмамбетов и Виктор Ивженко, бумажных банкнот - Мендыбай Алин, Агимсалы Дузельханов, Досбол Касымов.
"В Казахстане мы – уже второе поколение, которое занимается дизайном денежных знаков. Первое поколение вышло на пенсию, к сожалению. Не хватает их опыта. Они учились вообще с нуля. Никто же не знал, как эти деньги рисовать, на чём печатать или чеканить. Никто с нами, разумеется, секретами не делился в то время. Эта информация собиралась по крупицам. По наитию всё и делалось, можно сказать. Поэтому честь и хвала нашим первопроходцам, которые собственно школу дизайна и создали. Нам уже проще", - поделился своими мыслями Алмат Басенов.
В результате выбор пал на эскизы с изображением исторических личностей – Аль-Фараби, Суюнбая, Курмангазы, Шокана Валиханова, Абая, Абулхаир хана и Абылай хана.
12 ноября 1993 года президент Нурсултан Назарбаев подписал указ "О введении национальной валюты Республики Казахстан". 15 ноября тенге стал новой расчётной единицей в стране.
Примечательно, что первые банкноты были отпечатаны в Англии – в старейшей фабрике Лондона "Харрисон и сыновья". Дело в том, что на тот момент в Казахстане не было мощностей для печатания денег. А появились они в 1995 году, когда в целях экономии средств один из корпусов завода АО "Гидромаш" переоборудовали под банкнотное производство.
В этом же году было выпущено свыше 83 миллиона банкнот.
После этого дизайн тенге постоянно менялся. Каждый новый дизайн тенге условно называли новым поколением и давали подходящее название.
Так, второе поколение тенге названо в честь Аль-Фараби, ведь профиль философа и учёного украшал банкноты сразу нескольких номиналов – от 200 до 10 000 тенге. На купюрах третьего поколения национальной валюты, которое увидело свет в 2006 году, появились открытая ладонь, подпись первого президента, ноты национального гимна и столичный Байтерек. Поэтому это поколение назвали "Байтерек".
С 2011 года казахстанцы пользуются четвёртым поколением национальной валюты - "Самрук". Серия включает в себя банкноты номиналом 500, 1 000, 2 000, 5 000, 10 000 и 20 000 тенге. На их лицевой стороне изображен монумент "Қазақ Елі" и летящие голуби. На оборотную сторону художники поместили панорамы Астаны и Алматы, реку Иртыш и плато Устюрт.
За 30 лет - в флагманы индустрии
В 1992 году на базе Ульбинского металлургического завода в Усть-Каменогорске был создан казахстанский монетный двор.
Первая партия монет здесь была выпущена в 1993 году.
"Сейчас это уже полностью сложившийся монетный двор. Он конкурирует на равных с монетными дворами, которые насчитывают свою историю уже в более тысячу лет. Поэтому за 30 лет наш монетный двор достиг очень большого успеха, свободно конкурируя с такими монетными доварами как Британский монетный двор Royal Mint, Французский монетный двор Monnaie de Paris, Польский монетный двор, которым больше тысячи лет. За 30 лет мы их в общем-то нагнали", - с гордостью рассказывает об истории Казахстанского монетного двора Алмат Басенов.
Откуда пришло название валюты?
Такое привычное сегодня "тенге" берёт начало из Средневековья. "Денге" или "таньга" называли свои серебрянные монеты тюрки и монголы в Золотой Орде, Бухаре и Коканде. Отсюда идут корни и русского слова "деньги". Назвать казахстанскую валюту "тенге" предложил учёный Сауык Такежанов.
"Много было споров по названию нашей валюты. Сначала предлагали также как писали на советских рублях – "сом", но к тому времени Кыргызстан успел так назвать свою валюту. Решили не повторяться и поддержали предложение Такежанова", - рассказывает дизайнер валюты.
Самая защищённая в мире
По словам Басенова, в основном в мире не спешат внедрять новые защитные технологии в национальную валюту. Казахстан отличается тем, что постоянно внедряет самые передовые защитные элементы в банкноты. Поэтому тенге и называют одной из самых защищённых банкнот в мире.
Казахстанская банкнота номиналом 20 000 тенге является самым защищённым денежным знаком.
"Достаточно частно нашим банкнотам присваивают международные награды за качество дизайна и оснащённость самыми современными защитными элементами. Это касается и бумаги. Например, в 20000-ой купюре использовалась субстратно-слоённая бумага, которая состоит из бумажных листов и полимеров. Такое впервые в мире было применено именно в наших банкнотах", - рассказывает Басенов.
Банкнота национальной валюты отпечатана на специальной бумаге, которая имеет соответствующий хруст. Если провести пальцами по банкноте, то можно почувствовать рельеф – это специальный вид печати.
Высокая степень защиты от возможных подделок гарантируется и в монетах. Защита монет от подделок также достигается за счет применения передовых технологий производства и эксклюзивного оборудования: микротекст, радужное изображение, голограмма, скрытое изображение и другое.
"Мы сейчас обладаем более 25 номинациями за разные монеты в разные годы в международных конкурсах. Жюри учитывает качество изготовления монет, качество дизайна, ну и разумеется, применение разных технологий. Например, можно сказать о применении тантала. Ни один монетный двор с таким металлом не работает. По той причине, что он сверхпластичен и требует определённых технических манипуляций с инструментом, чтобы такую монету изготовить. Тантал активно применяется в аэрокосмической промышленности. Первую монету как раз из серии "Космос" мы предложили нашим коллекционерам. Тантал применяется и в других сериях, в том числе последняя монета, которая выпущена к 30-летию юбилея тенге, сделана с применением тантала. Там есть танталовая вставка. Монетный двор освоил технологию изменения цвета тантала. В палитре уже где-то около 20 цветов, что, конечно, расширяет возможности применения в дизайне этого редкого металла", - отметил Басенов.
Будущее тенге
В Национальном Банке РК отметили, что в рамках обеспечения функционирования платежного рынка за этот период Национальному Банку удалось создать комплексную нормативно-правовую базу, а также успешно внедрить отвечающую современным международным требованиям и стандартам инфраструктуру, обеспечивающую проведение валовых расчетов между банками страны, – межбанковскую систему переводов денег и Систему межбанковского клиринга.
В инфраструктуре Национального Банка успешно запущен и функционирует сервис цифровой биометрической идентификации.
Инициативы Нацбанка в области платежей позволили участникам рынка своевременно внедрять и предоставлять своим клиентам инновационные услуги, основанные на безналичных расчетах, включая карточки, интернет-оплату, QR-коды, мобильный банкинг и др.
Безналичные транзакции населения за последние 5 лет выросли в 34 раза, составив по итогам 2022 года 103,8 трлн тенге. По итогам трёх кварталов 2023 года безналичные транзакции населения увеличились на 39,5% и составили 101 триллион тенге.
При этом, большинство услуг доступно клиентам онлайн, включая открытие счетов, депозитов, получение кредитов.
Что пережил тенге за 30 лет?
Экономист Андрей Чеботарёв придерживается мнения, что наш тенге – это наша финансовая независимость.
"Если мы от него откажемся, мы потеряем большую часть нашей независимости, нашу финансовую независимость, право определять денежно-кредитную политику. Теущее состояние тенге ровно такое, какое оно есть. Это наша валюта, которой пользуются наши люди, наши предпритяия. Это валюта независимого Казахстана", - сказал экономист.
Более того, он отметил, что тенге – не самая слабая валюта на постсоветском пространстве.
"Тенге – не самая слабая валюта стран СНГ. Да, есть крепче. Кыргызский сом, российский рубль крепче. Кыргызский сом - из-за того, что у них экономика меньше и намного импортозависимая. Российский рубль – из-за того, что у них нефти очень много, намного больше чем у нас. Все остальные валюты гораздо слабее. Обесценивались с 1993 не в 100 раз, а некоторые в 500, 700, 1500 раз! Мы – одна из немногих стран, которая не проводила денаминацию. Мы не отрезали от своих денег нули. Так делали только мы, Армения и Кыргызстан. Все остальные отрезали нули. Беларусь это делала два раза", - отметил экономист.
Андрей Чеботарёв отметил тенденцию недоверия казахстанцев к нацвалюте.
"У нас модно хаить национальную валюту, модно говорить, что она самая слабая, модно чуть что бежать за долларом и говорить: "Давайте откажемся от тенге и введём доллары, всё равно всё в долларах". Нет, не всё в долларах. Наша валюта – наша финансовая независимость. И от таких разговоров она, конечно, тоже зависит. Когда всё население, как чуть что случается, бежит, становится в очереди в обменник, это показывает доверие к валюте. Потом эти же люди удивляются: "А как так? А почему мы падаем?". Да потому что вы чуть что бежите продавать тенге и покупать доллары. Да, от населения многое зависит. Есть худшие валюты. Есть лучшие. Но тенге никому кроме нас не нужен. И это наша задача, чтобы он рос и развивался", - говорит экономист.
В день тенге он пожелал казахстанцам больше доверять родной валюте, нежеле американскому баксу.
"Не пытаться играть в волков с Уолл-стрит. Я знаю людей, которые в марте 2022 года покупали доллары по 650. Не играйте на валютном рынке, если не имеете опыта, пытаясь обыграть родную валюту", - посоветовал Чеботарёв.



vk
facebook
twitter
ok
mail.ru
instagram
youtube

Хабарландырулар
Ауа райы
Медиа
Анықтамалық





