Оқиғалар лентасы
- Қолайлы жаз: Қарағанды мен облыста 22 шілдеге арналған ауа райы болжамы
- ҰБТ жаңа форматындағы ұшқыш 2027 жылы педагогикалық бағыттардан басталады
- Ұлттық банк жарқын дизайны бар жаңа коллекциялық монетаны көрсетті
- Неліктен Қазақстандағы балалар лагерлерінің бір бөлігі әлі де лицензиясыз жұмыс істейді-жауап Білім министрлігі
- Алғашқы көмек жинағын тексеріңіз: бұл дәрі-дәрмектер ең қымбатқа түсті
- Карантиндік сертификаттар Қазақстанда ауыл шаруашылығы өнімдерін тасымалдау үшін енгізіледі
- Теміртау тұрғындары тегін заңгерлік кеңес ала алады
- Зейнетақы реформасы: қазақстандықтарға БЖЗҚ-дан жинақтардың 100% - на дейін беруге рұқсат етіледі
- Қазақстанда қандай тері аурулары тегін емделеді
- "Сіз бұл сұрақтарды тоқтатасыз": Теміртаудың жаңа әкімі жұмысты тәртіп туралы әңгімеден бастады
- Қазақстанда егінмен не болады: алғашқы деректер жарияланды
- Қарағанды облысының әкімі Ермағанбет Бөлекпаев Шахтинск тұрғындарымен кездесіп, жеке қабылдау өткізеді
- Зейнетақы бойынша өтемақыны алып тастау: кем дегенде бір басқарушы компанияның тұрақты кірісі бар ма
- Теміртауда қоғамдық көлікте тегін жол жүру құқығы бар жеңілдіктер тізімі кеңейтілді
- Балқашта жаңа әкім тағайындалды
- Жасанды интеллект ҚР медициналық ұйымдарының жұмысындағы тәуекелдерді анықтайды
- Конституция болашақ экономикалық реформалардың негізі ретінде
- "Әр медаль үшін – үлкен жұмыс": Қарағандыда бокстан Азия чемпионатының жүлдегерлері марапатталды
- Ұлттық банк "ТМД-ға 35 жыл"коллекциялық монетасын сатылымға шығарды
- Қазақстан барлық көршілерімен трансшекаралық сулар бойынша келісімдерді ресімдеуді аяқтады
- Қазақстандықтарға ұялы байланыс операторларының тітіркендіргіш қызметінен бас тартуға рұқсат етіледі
- Бейнебақылау камералары Қарағандыда автокөлік ұрлығын жедел ашуға көмектесті
- Қарағандылық атасы үшін жанжал қымбатқа түсті
- Қазақстандықтар 2026 жылғы 25 тамыздан бастап ЖЖЕ - де қандай өзгерістер күтеді
- Қазақстанның Бас прокуратурасы азаматтардың өтініштерін қарау ережелерін жаңартты
- "Сарыжайлау" Қарағанды кинозалы жұмысын тоқтатты
- Қарағанды облысы мен Ұлытау облысының ҚАЖ сотталушысы Эрлинг Холаннның портретін жасады
- "Сарыарқа" Қазақстан чемпионы Дюкаревке қол қойғанын жариялады
- Қарағандыда 11а шағын ауданындағы қараусыз қалған мектептің тағдыры әлі белгісіз
- ҚР ТЖМ ата-аналарға балаларды жабық автокөліктерде қалдыру қаупі туралы ескертті
- Үйдегі чаттар заңды ма?
- 11 мың грант: Қазақстанда магистратураға тестілеу басталды
- Турслет Бұқар Жырау ауданының жастарын біріктірді
- Жазғы маусым жалғасуда: 21 шілдеде не есте қалады
- Жазғы салқындық: Қарағанды мен облыста 21 шілдеге арналған ауа райы болжамы
- Скринингтерді жүргізудің жаңа ережелері Қазақстанда 28 шілдеден бастап күшіне енеді
- Қазақстанда көкөністер, жұмыртқа және тауық еті арзандады
- "Бір ауыл-бір өнім" жобасы Қарағанды облысының брендтерін құруға көмектеседі
- Аномальды Ыстықтың "шабуылына" байланысты әлем мен Қазақстанға не күтуге болады-ғалымдардың бұлыңғыр болжамы
- QR көмегімен төлем Қазақстанда интернет-дүкендерде пайда болады
- Қарағандыда Спасск тас жолының жартысы жабылады
- Қазақстанға бидай әкелуге тыйым салынды
- Қарағандыда қыркүйек айының соңына дейін бір шақырымнан астам су құбыры қайта жаңартылады
- Қарағанды облысында шағын және орта бизнестің экономикаға қосқан үлесі артып келеді
- Қазақстанда жолдар жаңа ережелер бойынша салынады: 2027 жылдан бастап не өзгереді
- Неліктен Қарағандыға заманауи Конгресс-холл қажет және оны бюджеттік миллиардтарсыз салуға бола ма?
- Теміртауда маршруттардың біріне алты жаңа автобус шықты
- Жыл сайын Қазақстанда үш мыңға жуық талапкер мемлекеттік гранттардан бас тартады
- Қосымша жұмыс: Қазақстандағы қызметкер не күте алады
- 12 жасар қарағандылық суға секіру бойынша Азия чемпионатының қола жүлдесін жеңіп алды
- Дүкендер Қазақстандағы бірыңғай QR-кодқа байланысты картамен төлем жасауға тыйым сала ала ма
- Қазақстанда медициналық ұйымдарды аккредиттеу стандарттары жаңартылады
- "Сапасыз құрылысты көрсетпейді". Қазақстан жолдары қалыпты ыстыққа төтеп бере алмайды
- Теміртауда Металлургтер күні ашық аспан астындағы концертпен атап өтілді
- Үкімет 86 мың км желіні жөндеуге 13 трлн теңге бекітті
- Қарағанды облысында ауыр салмақты көлік үшін маусымдық шектеулердің сақталуына бақылау күшейтілді
- 22 шілдеде бүкіл Қазақстан бойынша теледидар мен радио жоғалады
- Қарағандыда той кортежі жол ережесін бұзғаны үшін жазаланды
- Қазақстандықтардың зейнетақы жинақтарымен не болады: Еңбек министрлігіне маңызды өзгерістер туралы айтылды
- Қарағандыда көпқабатты үйдің тұрғындары инженерлік коммуникацияларға кедергісіз қол жеткізу құқығы үшін күресуде
- Теміртауда қаланың жаңа әкімі тағайындалды
- Қазақстанда дәрігерлерді өңірлердің сұранысы бойынша дайындайтын болады
- "Егер адам ескісін жоғалтса, оған жаңа мағына керек": Эви, старт, Винк және КИОН"суық" қылмыстық драмасының премьерасы болды
- Конституция: барлығына қол жетімді медицина
- Самосвалдар, ГАЗель және тұрғын үй: Қарағанды облысында демалыс күндері үш ірі өрт болды
- ҰБТ нәтижелері 31 қазанға дейін жойылуы мүмкін
- Робособака Қазақстандағы жаппай іс-шарада құқық бұзушыларды анықтады
- Қарағанды мен Теміртауда демалыс күндері екі бала терезеден құлады
- Ғылым министрлігі грантқа берген кезде "Алтын белгі" қателері туралы түсініктеме берді
- Қарағанды облысында рақымшылық жасау арқылы сотталған әйелдер босатылды
- Халықаралық шахмат, ай және игі істер күні: 20 шілдеде не есте қалады
- Мемлекеттік қызметшілерге тұрғын үй төлемдері Қазақстандағы табыс салығынан босатылады
- Қазақстанда жыл сайын туа біткен жүрек ақауы бар 4000 ға жуық бала туады
- Қазақстан мобильді интернет жылдамдығының әлемдік рейтингінде төмендеді
- Қазақстанда әлеуметтік кәсіпкерлер саны артты
- Қазақстанда 17 мың студент психологияны оқиды
- Алты айда 260 мыңнан астам ЖК жұмысын тоқтатты
- Ұлттық статистика бюросы: Қазақстан ауылдарында темекі шегу қалаларға қарағанда жиі кездеседі
- Қазақстандық кітапханалар отбасылық оқуға арналған ең танымал кітаптарды анықтады
- Қазақстанда ет өндірісі жарты жылда 5,3 - ке өсті%
- Қазақстанда бір жылда 13 мыңнан астам ашық жүрекке ота жасалды
- Қазақстанның Қарулы Күштерінде 7000 ға жуық әйел қызмет өткеруде
- Қазақстан жалған аккаунт фермалары мен ақпараттық шабуылдарды қалай анықтайды
- Қазақстанда алқабилердің қатысуымен сот процестерінің саны екі есе азайды
- Қазақстанда жарты жылда миллиардқа жуық жолаушы тасымалданды
- Маусым айында қазақстандықтарға 269 мыңнан астам Паспорт пен куәлік берілді
- Гонконг Авиакомпаниясы Қазақстанға рейстер ашады
- Қазақстанда Орталық Азиядағы семіздікке шалдыққан ересектердің үлесі ең төмен
- Қазақстандықтар қандай нейрожелілерді таңдайды және жазылым қанша тұрады
- Қазақстанда таңқурай мен Қарақат сатып алу арзанырақ
- Қазақстан қалаларында көшу қанша тұрады
- Қазақстандағы IT-қызметтер нарығы рекордтық 2,9 трлн теңгеге жетті
Сауалнама
- Әрине. Ол қазірдің өзінде қалтасын айтарлықтай ұрады;(521)
- Мен айырмашылықты сезбедім/а(1403)
Карагандинские археологи отыскали протогород бронзового века в Шетском районе
Фото Дамира Умиткалиева Поселение Аккезен в Шетском районе Карагандинской области исследуется давно. Над ним работают несколько команд археологов, и этот сезон для ученых ТОО «Археологические исследования» выдался особенно удачным: они отыскали протогород – поселение, раскинувшееся, возможно, на сотню гектаров, но пока еще покрытое зарослями карагайника. Однако здесь, предположительно, проживал средний класс из бронзового века. Жили они, насколько могут судить археологи, хорошо и спокойно.
Исследования Аккезена ведутся по заказу областного Центра по сохранению историко-культурного наследия и управления культуры, архивов и документации. Само ТОО «Археологические исследования» - предприятие карагандинское, но имеющее опыт раскопок в разных регионах Казахстана. Организация создана в 2016 году, ее работа ведется в двух направлениях – это научно-исследовательские работы и историко-культурная экспертиза. Во втором случае команда помогает выяснить, есть ли на определенной локации исторические памятники, прежде чем там будут строить карьер или возводить какое-либо другое сооружение, поясняет директор предприятия Ерлан Амиров.
«Сейчас продолжается активная подготовка Талдинского историко-археологического парка в Шетском районе. В чем изюминка этого места? Наша страна – огромна, территорий у нас очень много, все они очень разные: и живописные горные долины, и широкие степи, и красочные леса. Конечно, люди всегда оседали там, где им было комфортнее всего – и не просто так наши предки жили в долине реки Талды. Там богатый травостой, прекрасные пастбища. Сейчас местные жители – замечательные животноводы, у которых много крестьянских хозяйств», - рассуждает Ерлан Амиров, имеющий более чем 20-летний стаж в своей работе.

Поселение Аккезен ТОО «Археологические исследования» уже изучали в 2019 году: здесь тогда отыскали мавзолей Бегазы-дандыбаевской культуры – памятник Бада. Для этой эпохи были характерны мавзолеи именно квадратной формы, ориентированные по сторонам света и сложенные из камня. Команда Ерлана Амирова была уверена, что отыщет еще один такой же – но судьба распорядилась иначе: ученые нашли круглый сакский курган. В итоге оказалось, что на месте мавзолея спустя много лет возник сакский курган, а поверх кургана – опять же, спустя годы – могила с оградой золотоордынского периода. Что тянуло людей туда? Благоприятные природные условия. И конечно, впоследствии люди связывали с этими местами и погребальные сооружения – происходила сакрализация ландшафта.
Самыми яркими на своей практике Ерлан Амиров называет сакские памятники – царские курганы в Алматинской области, города Отрарского оазиса, в Центральном Казахстане – озеро Тенгиз на западе региона, где сейчас ученые института археологии имени Алькея Маргулана изучают сакскую культуру.
.jpg)
«У каждого региона, как правило, есть свои визитные карточки: у Алматы это Чарынский каньон, к примеру. А у нашей области? Почему это не могут быть наши археологические памятники старины? Они всего в часе езды от города, автомагистраль уже есть, до Талдинского парка построили асфальтную дорогу. В парке уже есть одно из самых известных погребений – могильник Каражартас, знаменитая пирамида бронзового века», - рассуждает Ерлан Амиров.
Карагандинец добавляет: по сути, могильники бронзового века – это каменные ящики, окруженные каменными оградами, но они, в то же время, четко иллюстрируют погребальные обряды наших предков. Но, конечно, людям важно было где-то жить. Поселение Аккезен – одно из самых интересных в этом плане.
«Здесь проводили работы археологи КарУ имени Е.А. Букетова вместе с Виктором Варфоломеевым. В 2019 и 2021 году в этих местах отыскали жилища бронзового века, которые теперь реконструированы и доступны к просмотру для населения. В этом году есть большие планы на эти локации – можно проводить здесь фестивали и другие события, связанные с историей и культурой», - говорит Ерлан Амиров.
.jpg)
Что касается исследований Аккезена в этом году, команда ТОО «Археологические исследования» отыскала жилище протогорода бронзового века и три кургана с усами, нашла немало археологического материала, который осенью отправится на анализ. Но надо уточнить, что курганы относятся к более позднему времени, хотя загадок от этого меньше не становится. Хотя их тоже, как и протогород, скрывали заросли карагайника.
«Обычно курганы встречаются на открытых пространствах – в степи, в этот раз их скрывали заросли. Чтобы удостовериться, верны ли догадки, мы обратились за помощью палеоботаникам и другим специалистам, с которыми изучили территорию. От карагайника мы в итоге расчистили одну из территорий – и поняли, что в далеком прошлом это место было целым поселением. Его, как выяснили, забросили, спустя время на эти же земли пришли саки, чтобы строить курганы – их мы и нашли, а усы от курганов простираются на 70 метров каждый», - делится Ерлан Амиров.
.jpg)
Усами в археологии называют каменные выкладки, ведущими к курганам, и в данном случае они идут на восток. Проведя в этом году детальную расчистку усов, карагандинские археологи нашли следы прокалов – то есть по краям этих дорожек могли зажигать огни во время погребальных обрядов. Другая версия касается обрядов, когда древнетюркские народы проходили между двух огней, чтобы очиститься от скверны.
Что касается найденного археологами жилища – это прямоугольник с нишей площадью около 210 квадратных метров и с тамбурным входом. Такие детали говорят о том, что его жители уже знали о теплопотерях – и, следовательно, предусматривали дополнительное помещение при входе, а также принадлежали к социальному слою с хорошим достатком, раз имели такую площадь дома.
.jpg)
«При строительстве жилого дома, как правило, выкапывался неглубокий котлован – где-то с полметра глубиной, по его борту строилась каменная стена, иногда она строилась и вдоль котлована. В центре жилища был очаг – мы обнаружили следы нагара. В этом доме, скорее всего, жила одна семья, потому что очаг был один. И поскольку это поздняя бронза – период расцвета культуры бронзового века – то жители, возможно, были весьма богатыми по меркам своего времени. Центральный Казахстан эксплуатировал свои природные богатства, уже тогда было много горных выработок, ориентированных на экспорт металлургической продукции. По сути, это был типичный средний класс той эпохи. Кроме того, вокруг найденного нами поселения имеются периферийные – а это значит, что заросли карагайника действительно могут скрывать город, раскинутый на площади порядка 100 гектаров. И в нем, кстати, скорее всего не было стен – то есть, жизнь была спокойной. В то же время, жилища здесь расположены нетрадиционно близко друг к другу. То есть, в Аккезене жили не только аграрным производством. Предположительно, здесь могли жить ремесленники, торговцы, кузнецы», - рассказывает Ерлан Амиров.
.jpg)
После такой удачной находки в этом сезоне команду ТОО «Археологические исследования» ждет работа над чертежами и другими отчетными документами экспедиции. На территории раскопок отыскали немало керамики, поэтому впереди – изучение технологии ее изготовления и оформления. А кости животных с раскопок отправят на радиоуглеродный анализ в Литву, чтобы определить их точный возраст. Впоследствии, говорит Ерлан Амиров, найденный протогород станет одним из центров Талдинского историко-археологического парка, чем создаст еще один из брендов Карагандинской области. И, конечно, ученым еще будет, что рассказать общественности.
Фото Дамира Умиткалиева
Поделитесь мнением об этой новости в нашем Instagram по ссылке.



vk
facebook
twitter
ok
mail.ru
instagram
youtube

Хабарландырулар
Ауа райы
Медиа
Анықтамалық





