Оқиғалар лентасы
- Қазақстан Орталық Азиядағы жаңа туған нәрестелер өлімінің ең төменгі деңгейіне жетті
- Қазақстандық мектептерде садақ атудың тегін секциялары іске қосылады
- Жанармай құю бекеттері, қонақ үйлер мен демалыс аймақтары: Қазақстан трассаларының бойында не салуды жоспарлап отыр
- Мүгедектігі бар 30 мыңға жуық қазақстандық жұмысқа жүгінді: қанша адам жұмысқа тұра алды?
- Қойма тығырыққа тірелгендей: Қарағанды облысының өнеркәсіптік және дистрибьюторлық компаниялары жөнелтуді қалай жеделдете алады
- Қазақстанда ғылыми зерттеулерді қаржыландыру мерзімін ұлғайтуға депутат шақырады
- ҚР-дағы жұмыс берушілер зейнетақы аударымдарын 2,5 есеге арттырды
- Қазақстандықтар мал азығына қанша ақша жұмсайды
- Қазақстанда қыс қандай болады: синоптиктер алдын ала болжам жасады
- NEET санатындағы әрбір үшінші жас қазақстандық ресми түрде жұмыссыз болып саналады
- Соттардың шешімі бойынша мыңдаған шетелдіктер ҚР-дан кетуге тиіс
- ЖК таратудан бас тарту: Салық бұдан әрі не істеу керектігін түсіндірді
- Вакциналардың температурасы ҚР-да тәулік бойы бақыланатын болады
- Қазақстандық өндірушілер алгоритмдерді тексеруде
- Қазақстанда әлеуметтік қызметтерді жеткізушілерге мемлекеттік бақылау енгізілуде
- Қазақстандағы 142 көпір апатты жағдайда
- Қазақстандықтар шетелде үйлерге қарағанда бірнеше есе көп ақша жұмсайды, дейді сарапшылар
- Алдымен мансап, содан кейін үйлену тойы: қазақстандықтар бірінші некеге тұрған кезде
- Қазақстандық ғалымдар алма ағаштарын 92 аурудан қорғайтын биопрепараттар әзірледі%
- Қазақстандық ғалым қатерлі ісікті емдеудің жаңа әдісін әзірлеуде
- "Кафеге бару сән-салтанатқа айналды". Қазақстанда қоғамдық тамақтандыруда ақша табу қиындай түсуде
- Қазақстан жеңіл автомобильдер шығарылымын 40 ға арттырды%
- Қазақстанда жылжымайтын мүлікті кім тегін ресімдей алады
- Азаматтық авиацияның Қазақстан экономикасына қосқан үлесі 6,5 есе өсті
- Қазақстан өзін жол битумымен қамтамасыз етті және экспортты ашуға дайындалуда
- Қазақстанда 2026 жылдың ең сұранысқа ие мамандықтары аталды
- Pinduoduo және Claude салықтық тексеруден кейін Қазақстан бюджетіне 8 млрд теңге төледі
- Қазақстанда алты сағаттық жұмыс күніне қалай ауысуға болады және бұл кімге керек
- Қазақстандағы әкелер қандай жағдайларда бір жарым жасқа дейінгі бала күтімі бойынша жәрдемақы ала алады
- Қазақстан соттары тоғыз айда 1,6 млн азаматтық істі қарады
- Жеті мыңнан астам қазақстандық Ұлттық ұланға қызмет етуге шақырылды
- Қазақстан қалаларында шұжық қанша тұрады
- Қазақстаннан күнбағыс майының экспорты 48,5 - ке өсті%
- Қазақстандағы санаторийде демалу қайда арзан
- Қазақстанда нотариустың тегін қызметтері кімге тиесілі
- Тоқаев қазақстандықтарды Республика күнімен құттықтады
- Ұшқыштар мен стюардессалардың шаршауын жаңа ережелер бойынша бақылағысы келеді
- Шетелге көшу зейнетақыдан айыруға себеп емес: Конституциялық Сот қазақстандықтардың құқықтарын түсіндірді
- Триллиондаған егістік: Қазақстанның ауыл шаруашылығы жеті жылда қалай өсті
- Қазақстандықтар коллекторларға қанша ақша қарыз
- Қарағандыда жаңа экопаркте болашақ қарағайлы орманның негізі қаланды
- Неліктен Қазақстаннан АҚШ-қа тікелей рейстер іске қосылды
- 2027 жылдан бастап қандай жәрдемақылар отбасының табысына байланысты болады
- Жолаушылардың биометриясы Астана әуежайында енгізіледі
- 1,4 млн-нан астам қазақстандық "Кітап оқтын ұлт" марафонына қатысуда
- "Қазақстанды үлкен құрылысқа айналдыру": құрылыс саласы ауқымды жоспарларға дайын ба?
- "Жасанды интеллект баланың орнына ойланбауы керек": нейрондық желілер Қазақстанның мектептерін қалай өзгертеді
- Бірқатар компаниялар төмен көрсеткіштерге байланысты қазақстандық тауар өндірушілердің тізілімінен шығарылды
- АИ Қазақстандағы көмір қорын санауды үйренді
- Қазақстан Камбоджаға бидайын ұсынды
- Аутизммен ауыратын балаларға оңалту қолжетімді болады: елде 189 бөлімше ашылады
- Сатып алудан бұрын диеталық қоспаны қалай тексеруге болады: қазақстандықтар нені білуі керек
- Маймыл шешегі: қазақстандықтар алаңдауы керек пе?
- Қазақстанда жер сілкінісі қаупіне байланысты құрылысты қайда шектеуге болады
- Бектенов Қазақстан экономикасы бойынша халықаралық сарапшылардың ұсыныстарын зерделеуді тапсырды
- Адам денсаулығына әсер ететін күшті заттардың тізімі жаңартылды
- Республика күніне арналған төлемдер: Қазақстанда кім және қанша алады
- Қарағанды облысының еңбек ардагерлері, кеншілері, аграршылары, дәрігерлері мен мұғалімдері Республика күніне орай марапатталды
- 24 және 25 қазан демалыс күндері Қарағанды мен облыста ауа райы қандай болады
- Қазақстанда қазақстандық қолөнершілердің бұйымдарын ілгерілетуге арналған платформа іске қосылды
- Швейцария Қазақстанның коммуналдық желілеріне қызығушылық танытты
- Шахтер бірінші лиганың чемпиондық маусымының соңғы матчында жеңіліп қалды
- Ауладағы қоқыс пен лас көшелер: қазақстандықтар шағымданады
- Қарағанды облысында 485 млн теңгеге заңсыз кен өндіру тоқтатылды
- Әрбір екінші қылмыс ауыр: Қазақстандағы жасөспірімдер туралы алаңдатарлық сандар
- Қарағандылық химик өнеркәсіптік қалдықтардан стоматологиялық цемент жасайды
- ҚР Президенті: Конституция Қазақстанның өткені, бүгіні мен болашағы туралы көзқарасын нақты айқындайды
- Қызмет ету және итермеу: Қазақстан армиядағы мерзімді қызметті қалай өзгертеді
- Теміртауда мүгедектігі бар адамдар үйлерінде пандустар жасауды сұрайды
- Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстанда үшінші суперкомпьютердің іске қосылатынын жариялады
- Boeing 787-9 Қазақстанда ұшуға дайындалуда
- Қарағандыда екі әйел жоқ тауарларды сатқаны үшін сотталды
- "Бізде әлі көп нәрсе істеу керек": президент Қазақстан халқына Жолдауы не туралы болатынын айтты
- Интернеттен сатып алу: алаяқтардың құрбаны болмауға қалай жол бермеуге болады
- Қазақстандықтар бір өтінішпен бірнеше кредит бойынша қарыздарын реттей алады
- Тоқаев: Мемлекет инклюзивті қоғамды қалыптастыруға жәрдемдесетін педагогтарды қолдауды жалғастырады
- Қазақстан еріктілеріне цифрлық паспорттар дайындалуда
- Тоқаев Республика күнін Қазақстан үшін тағдырлы күн деп атады
- Қазақстанда әкімдердің жұмысын бағалауға балалар қылмысының алдын алуды ұсынды
- Қарағандыда өткен семинарда спортшыларға рекордтарға дайындалуға және денсаулығын сақтауға қалай көмектесуге болатыны талқыланды
- Оқушылар жаңа цифрлық жүйе арқылы бақылай бастайды
- Директорлардың құқықтық мәселелер жөніндегі орынбасары Қазақстан мектептеріне енгізуді ұсынды
- 40 түрлі көзқарас: ИЗО мұражайында "Қарағанды"фотоклубының есептік көрмесі ашылды
- Балқаштағы өлім төбелесі: үшеуі сотталды
- Демалыс және жұмыс Сенбі: Республика күніне байланысты ХҚКО мен арнайы ХҚКО кестесі қалай өзгереді
- 30 жылдан астам инвестиция: CCI Kazakhstan "ұзақ мерзімді әріптестік үшін" наградасымен марапатталды
- 150 ден астам педагог пен ғалым және 120 ға жуық медицина қызметкері мемлекеттік наградаларға ие болды
- Қарағанды облысында әлеуметтік қызметкерлер марапатталды
- Қарағандыда металл бұйымдарының ұрлығы анықталды
- Нұра ауданы Құланөтпес ауылында ветеринариялық пункт ашылды
- Қарағанды облысында алты мас жүргізуші бір тәулік ішінде басқармадан шеттетілді
- Қарағанды медициналық университетіне бірінші ректор Петр Поспеловтың есімі берілді
- Тарих, ашылулар және есте қаларлық күндер: 23 қазанда не есте қалды
Сауалнама
- Әрине. Ол қазірдің өзінде қалтасын айтарлықтай ұрады;(856)
- Мен айырмашылықты сезбедім/а(1417)
Карагандинские археологи отыскали протогород бронзового века в Шетском районе
Поселение Аккезен в Шетском районе Карагандинской области исследуется давно. Над ним работают несколько команд археологов, и этот сезон для ученых ТОО «Археологические исследования» выдался особенно удачным: они отыскали протогород – поселение, раскинувшееся, возможно, на сотню гектаров, но пока еще покрытое зарослями карагайника. Однако здесь, предположительно, проживал средний класс из бронзового века. Жили они, насколько могут судить археологи, хорошо и спокойно.
Исследования Аккезена ведутся по заказу областного Центра по сохранению историко-культурного наследия и управления культуры, архивов и документации. Само ТОО «Археологические исследования» - предприятие карагандинское, но имеющее опыт раскопок в разных регионах Казахстана. Организация создана в 2016 году, ее работа ведется в двух направлениях – это научно-исследовательские работы и историко-культурная экспертиза. Во втором случае команда помогает выяснить, есть ли на определенной локации исторические памятники, прежде чем там будут строить карьер или возводить какое-либо другое сооружение, поясняет директор предприятия Ерлан Амиров.
«Сейчас продолжается активная подготовка Талдинского историко-археологического парка в Шетском районе. В чем изюминка этого места? Наша страна – огромна, территорий у нас очень много, все они очень разные: и живописные горные долины, и широкие степи, и красочные леса. Конечно, люди всегда оседали там, где им было комфортнее всего – и не просто так наши предки жили в долине реки Талды. Там богатый травостой, прекрасные пастбища. Сейчас местные жители – замечательные животноводы, у которых много крестьянских хозяйств», - рассуждает Ерлан Амиров, имеющий более чем 20-летний стаж в своей работе.

Поселение Аккезен ТОО «Археологические исследования» уже изучали в 2019 году: здесь тогда отыскали мавзолей Бегазы-дандыбаевской культуры – памятник Бада. Для этой эпохи были характерны мавзолеи именно квадратной формы, ориентированные по сторонам света и сложенные из камня. Команда Ерлана Амирова была уверена, что отыщет еще один такой же – но судьба распорядилась иначе: ученые нашли круглый сакский курган. В итоге оказалось, что на месте мавзолея спустя много лет возник сакский курган, а поверх кургана – опять же, спустя годы – могила с оградой золотоордынского периода. Что тянуло людей туда? Благоприятные природные условия. И конечно, впоследствии люди связывали с этими местами и погребальные сооружения – происходила сакрализация ландшафта.
Самыми яркими на своей практике Ерлан Амиров называет сакские памятники – царские курганы в Алматинской области, города Отрарского оазиса, в Центральном Казахстане – озеро Тенгиз на западе региона, где сейчас ученые института археологии имени Алькея Маргулана изучают сакскую культуру.
.jpg)
«У каждого региона, как правило, есть свои визитные карточки: у Алматы это Чарынский каньон, к примеру. А у нашей области? Почему это не могут быть наши археологические памятники старины? Они всего в часе езды от города, автомагистраль уже есть, до Талдинского парка построили асфальтную дорогу. В парке уже есть одно из самых известных погребений – могильник Каражартас, знаменитая пирамида бронзового века», - рассуждает Ерлан Амиров.
Карагандинец добавляет: по сути, могильники бронзового века – это каменные ящики, окруженные каменными оградами, но они, в то же время, четко иллюстрируют погребальные обряды наших предков. Но, конечно, людям важно было где-то жить. Поселение Аккезен – одно из самых интересных в этом плане.
«Здесь проводили работы археологи КарУ имени Е.А. Букетова вместе с Виктором Варфоломеевым. В 2019 и 2021 году в этих местах отыскали жилища бронзового века, которые теперь реконструированы и доступны к просмотру для населения. В этом году есть большие планы на эти локации – можно проводить здесь фестивали и другие события, связанные с историей и культурой», - говорит Ерлан Амиров.
.jpg)
Что касается исследований Аккезена в этом году, команда ТОО «Археологические исследования» отыскала жилище протогорода бронзового века и три кургана с усами, нашла немало археологического материала, который осенью отправится на анализ. Но надо уточнить, что курганы относятся к более позднему времени, хотя загадок от этого меньше не становится. Хотя их тоже, как и протогород, скрывали заросли карагайника.
«Обычно курганы встречаются на открытых пространствах – в степи, в этот раз их скрывали заросли. Чтобы удостовериться, верны ли догадки, мы обратились за помощью палеоботаникам и другим специалистам, с которыми изучили территорию. От карагайника мы в итоге расчистили одну из территорий – и поняли, что в далеком прошлом это место было целым поселением. Его, как выяснили, забросили, спустя время на эти же земли пришли саки, чтобы строить курганы – их мы и нашли, а усы от курганов простираются на 70 метров каждый», - делится Ерлан Амиров.
.jpg)
Усами в археологии называют каменные выкладки, ведущими к курганам, и в данном случае они идут на восток. Проведя в этом году детальную расчистку усов, карагандинские археологи нашли следы прокалов – то есть по краям этих дорожек могли зажигать огни во время погребальных обрядов. Другая версия касается обрядов, когда древнетюркские народы проходили между двух огней, чтобы очиститься от скверны.
Что касается найденного археологами жилища – это прямоугольник с нишей площадью около 210 квадратных метров и с тамбурным входом. Такие детали говорят о том, что его жители уже знали о теплопотерях – и, следовательно, предусматривали дополнительное помещение при входе, а также принадлежали к социальному слою с хорошим достатком, раз имели такую площадь дома.
.jpg)
«При строительстве жилого дома, как правило, выкапывался неглубокий котлован – где-то с полметра глубиной, по его борту строилась каменная стена, иногда она строилась и вдоль котлована. В центре жилища был очаг – мы обнаружили следы нагара. В этом доме, скорее всего, жила одна семья, потому что очаг был один. И поскольку это поздняя бронза – период расцвета культуры бронзового века – то жители, возможно, были весьма богатыми по меркам своего времени. Центральный Казахстан эксплуатировал свои природные богатства, уже тогда было много горных выработок, ориентированных на экспорт металлургической продукции. По сути, это был типичный средний класс той эпохи. Кроме того, вокруг найденного нами поселения имеются периферийные – а это значит, что заросли карагайника действительно могут скрывать город, раскинутый на площади порядка 100 гектаров. И в нем, кстати, скорее всего не было стен – то есть, жизнь была спокойной. В то же время, жилища здесь расположены нетрадиционно близко друг к другу. То есть, в Аккезене жили не только аграрным производством. Предположительно, здесь могли жить ремесленники, торговцы, кузнецы», - рассказывает Ерлан Амиров.
.jpg)
После такой удачной находки в этом сезоне команду ТОО «Археологические исследования» ждет работа над чертежами и другими отчетными документами экспедиции. На территории раскопок отыскали немало керамики, поэтому впереди – изучение технологии ее изготовления и оформления. А кости животных с раскопок отправят на радиоуглеродный анализ в Литву, чтобы определить их точный возраст. Впоследствии, говорит Ерлан Амиров, найденный протогород станет одним из центров Талдинского историко-археологического парка, чем создаст еще один из брендов Карагандинской области. И, конечно, ученым еще будет, что рассказать общественности.
Фото Дамира Умиткалиева
Поделитесь мнением об этой новости в нашем Instagram по ссылке.



vk
facebook
twitter
ok
mail.ru
instagram
youtube

Хабарландырулар
Ауа райы
Медиа
Анықтамалық





