Оқиғалар лентасы
- Қазақстандықтар БЖЗҚ-дан ақша алуды жалғастыруда
- Қазақстанда кітапханаларға арналған жаңа ақпараттық портал іске қосылды
- Майқұдық апатының егжей тегжейлері белгілі болды
- Қазақстанда сыртқы жарнама бағасын көтергісі келді
- Қазақстан қылмыстық қызметпен байланысты криптокошелькаларды есепке алу ережесін бекітті
- Қарағанды облысынан келген 41 спортшы Азия ойындарында өнер көрсетеді
- "Өздері үшін" есірткі үшін қылмыстық жаза алынып тасталуы мүмкін
- Арнайы әлеуметтік қызметтерді қаржыландыру тәртібін Қазақстанда өзгерткісі келеді
- Қазақстан мектептерде жаңа тәрбие ортасын қалай қалыптастырады
- Қарағандыда Соқыр өзенінің арнасының 23 шақырымы тазаланады
- Қазақстан 2030 жылға қарай тоғыз аппараттан тұратын халықаралық спутниктік топтаманы жинайды
- "Біз қазір бәрінен қорқамыз": Қос кісі өлтіруден кейін" Оптимист " саяжай қоғамында не болып жатыр
- Саяқ кентінде бес көшедегі жолдар жөнделуде
- Мыңдаған қазақстандықтардың денсаулығына байланысты құқықтары алынып тасталды
- Осакаров ауданында үш ірі өрт болды
- Қазақстанда көлікке электрондық паспорттарды ресімдеу тәртібі қайта қаралады
- ТШО бұрғылау саласындағы қазақстандық қамтуды дамыту нәтижелерін ұсынды
- Қазақстан денсаулық сақтау министрлігі вакцинацияның маңыздылығын еске салды
- Даладан Байқоңырға дейін: Қарағандыда көркем фотосуреттер көрсетіледі
- Қазақстанда жануарларға арналған баспана жұмысының жаңа Ережелері бекітілді
- Емтихан тапсырусыз және қайта оқытусыз: Қазақстан мен Қытай жүргізуші куәлігі туралы келісті
- Қарағандыда Жастар кітапханасы ашылды
- 8 қыркүйек: Халықаралық сауаттылық күні және Қазақстан мен әлемнің басқа да оқиғалары
- 8 қыркүйек: Қарағанды мен облыста жылы және құрғақ ауа райы күтілуде
- Қазақстандағы ТЖМ қызметкерлеріне ақшалай үлес төлемдерінде не өзгереді
- 9 жылдан кейін: Қарағанды облысында сотталған адам туыстарымен кездесті
- Қазақстанда Отбасы күніне арналған апта басталды
- Тоқаев мәдениет және ақпарат министрінің алдында басым міндеттерді белгіледі
- Қазақстанның балабақшалары жалған тәрбиеленушілер үшін ваучерлік жүйеден шығарылуы мүмкін
- Қазақстанда перзентханаларды тексеру қыркүйек айының соңына дейін ұзартылды
- Қазақстандағы ғылыми әзірлемелер жаңа жолмен бағаланатын болады
- Қазақстанда бағаның маусымдық төмендеуі байқалады
- Қарағандылықтар орталық футболдан әлем чемпионатында үздік үштікке енді
- Нотариустардың тегін қызметтері: Конституциялық Сот норманы тексереді
- Колледж студенттерін нашар үлгерімі үшін стипендиядан айыру заңды ма
- Қазақстанда мектеп оқулықтары қалай тексеріледі
- FPV-дрондар, шеру және қоян-қолтықой: Қарағандыда крап берет сынақтары қалай өтті
- Президент экология және табиғи ресурстар министріне бірқатар тапсырмалар берді
- "Сарыарқа" Қазақстан чемпионатының матчында "Ақтөбені" жеңді
- Қазақстанда 11 мың шақырымға жуық жол құрылыспен және жөндеумен қамтылған
- Қарағандыда саяжай алабында екі адамды өлтірді деген күдікті ұсталды
- Финонченко "Шахтер" КПЛ-ге оралғаннан кейін бірінші орын үшін күрес туралы мәлімдеме жасады
- "Назар аударыңыз, балалар!": полиция оқушылардың қауіпсіздігін бақылауды күшейтті
- "Шахтер" команданы Бірінші лигада қалдырады және күшейту жоспарларын шешеді
- Демалыс күндері Қарағанды облысында жүзге жуық қауіпті жағдай орын алды
- Тоқаев Қазақстан Вице-Президентінің өкілеттігін бекітті
- Қарағандыда Қазақстан көшесіндегі тұрғындар өз үйлерінің үйінділерінің астында қалудан қорқады
- ІІМ-де шетел азаматтығын алу кезіндегі іс-қимыл тәртібі түсіндірілді
- Қазақстандағы әскери қызметшілер жұмыстан шығарылғанға дейін алты ай бұрын жаңа жұмысқа дайындалғысы келеді
- Теміртауда бес жасар қыз терезеден құлағаннан кейін қайтыс болды
- Тоқаев Қазақстан құрамасын көшпенділер ойындарындағы жеңісімен құттықтады
- Қазақстандықтар зейнетақы жинақтарының 100% -ные жеке қолына бере алады-түзетулер күшіне енді
- 7 қыркүйек: таза ауа, қазақстандық жаңалықтар және әлемдік тарих беттері
- "Ғалымдар оның шығу тегін білмейді". Қазақстандықтар қыркүйек айында сирек кездесетін жұлдыздардың құлауын көреді
- Қазақстанда қанша шетелдік жұмыс істейді және олар қайдан келді
- Маринадталған қияр джемге қарағанда арзан: қазақстандықтар дайындамаларға қанша ақша жұмсайды
- ChatGPT дәлірек жауап алу үшін қазақ мәдениеті мен дәстүрлерін түсінуге үйретеді
- Шетелдіктерге арналған Казино Қазақстанның алты облысында ашыла алады
- Қазақстанның шығармашылық жоғары оқу орындары мен колледждерінде жаңа мамандықтар пайда болды
- Қазақстанда "Қала хикаялары" қалалық проза байқауы басталды
- Қазақстанда тауарлар мен қызметтердің бағасы ең күшті өскен жерде
- Қазақстандық ғалымдар дрондарды ауыл шаруашылығына пайдалы жәндіктерді қоныстандыруға үйретті
- Қазақстанның білім беру саласындағы қызмет көлемі 2 трлн теңгеден асты
- Қазақстанда дәрі-дәрмек өндірісі үш жылда 37% - ға өсті
- Қарағандының Майқұдық қаласында таңертең апат болды
- Төрт туроператорды ҚМДБ 2027 жылы қажылықты ұйымдастыру үшін таңдады
- Қазақстанда 5 жастан 9 жасқа дейінгі әрбір төртінші баланың артық салмағы бар — денсаулық сақтау министрлігінің деректері
- Қазақстанның денсаулық сақтау саласындағы қызмет көлемі 1 трлн теңгеден асты
- Неліктен Temu қазақстандықтардан 16% ҚҚС ала бастады: МКК түсіндірмелері
- Қазақстанда жүрекке қандай күрделі операциялар жасалады
- Қазақстанның түрлі қалаларында смартфонды жөндеу қанша тұрады
- Қазақстандағы жаңа автомобильдердің 70% - ы несиеге сатып алады3
- Қазақстанда жүрек ауруынан болатын өлім-жітім төмендеді
- Қазақстан шытырман оқиғалы туризмді дамыта бастайды
- Қазақстанның Әуе қорғанысы АИ элементтері бар басқару жүйелерін сынады
- Егер көршілердің балалары түнде шу шығарса, қазақстандықтарға не істеу керек
- Екі жыл ішінде Қазақстанда 54 жаңа кен орны ашылды
- Несиелер, гранттар және кәсіп: Қазақстандағы мерзімді басылымдар үшін не қарастырылған
- Қазақстанда алғаш рет ИКАО ның авиациялық қауіпсіздік жөніндегі жаһандық кездесуі өтеді
- Кредиттік тарих дегеніміз не және ол Қазақстанда қанша сақталады
- Қазақстанда ЖК саны күрт қысқарды
- Бразилия Қазақстанға мал шаруашылығында эмбрионалды технологияларды бірлесіп дамытуды ұсынды
- Неліктен өзіңізге интернет диагнозын қоюға болмайды
- Өңдеу өнеркәсібі алғаш рет Қазақстанда өндірісті тұрақты айналып өтті
- Су мамандықтары бойынша гранттар саны төрт есеге жуық өсті
- Қазақстанда психологтардың тізілімі құрылады
- Қазақстандық аграршылар 7,7 млн тонна астық бастырды
- Қазақстанның өзендері мен су айдындарының жағасынан 1,5 мың тонна қоқыс шығарылды
- Қазақстанның тау кен өндіру саласын жаңғыртуға 530 млрд теңгеден астам қаражат жұмсалды
- Қазақстанда балалардың әл-ауқат индексі 61,5 балға жетті
- Қазақстанда қайта жаңғыртудан кейін бірден бес теміржол вокзалы ашылды
- Қазақстанның ірі қаласынан Армения мен Түркияға рейстер іске қосылады
- Қазақстанда қылмыс деңгейі төмендеуде
- Әлеуметтік желілер мен агрессивті жарнама оқушылардың санасына қалай әсер етеді
- 78,6 млрд долларға 215 жоба Қазақстанның жаңа инвестициялық цикліне енді
- Қазақстан мен БҰҰ құқық қорғау органдарын даярлау орталығын құруды пысықтайды
Сауалнама
- Әрине. Ол қазірдің өзінде қалтасын айтарлықтай ұрады;(601)
- Мен айырмашылықты сезбедім/а(1411)
Исследование разных культур и визиты коллег: как прошел сезон раскопок у карагандинских археологов
Жизнь Сарыаркинском археологическом институте при Карагандинском университете имени Е. А. Букетова насыщенная: археологи в этом сезоне поработали с антропологами, генетиками, реставраторами, трасологами, а в декабре ожидают визита палеозолога. Пока же ученые занимаются систематизацией сведений, собранных в ходе сезона раскопок-2022. Исследовали, рассказывают, погребения разных культур, а без находок не обошлось.
- В этом году у нас побывал реставратор Крым Алтынбеков: нам нужно было корректно извлечь содержимое массивного котла, найденного летом, чтобы не повредить его внутренности. Часть летних находок сейчас находится у него на реставрации. Мы уже сделали спектральный анализ котла – это чистая медь. В целом нам предстоят всевозможные анализы и исследования найденных предметов, вплоть до анализов земли из котла. Отправим некоторые фрагменты и на радиоуглеродный анализ – и после этого узнаем точный возраст находок, - рассказывает ведущий научный сотрудник Сарыаркинского института Игорь Кукушкин. – Не так давно у нас побывал Константин Солодовников, антрополог из Тюмени: он тоже взял кое-что для последующих исследований а, находясь в Караганде, изучил порядка 300 образцов костей. Побывали здесь и генетики из Германии: гостей интересовали палеогенетические исследования. Сотрудницы, которые приезжали к нам, изучают передвижения людей древности, а у нас изучали зубы найденных людей и около 50 образцов, взяли для исследований. Мастер-класс проводил трасолог из Самары Александр Гаращук: он работал с фрагментом кремния и создавал из него наконечник стрелы.

Археологические находки на территории Карагандинской области привлекают зарубежное ученое сообщество, чему в Сарыаркинском институте очень рады: работа с коллегами поможет расширить сведения о материале, который наши ученые находят в процессе экспедиций, финансируемых управлением культуры, архивов и документации области. В декабре, кстати, здесь ждут палеозоолога Павла Косинцева – он изучит останки найденных лошадей с точки зрения одомашнивания этих животных и их последующей селекции в ходе истории.

- В этом году наша экспедиция проводила исследования на двух объектах. Первым стал Талдинский археологический парк, который активно обустраивается, оформляется и готовится к дальнейшему приему гостей. Мы работали на нескольких объектах, наиболее интересные относятся к Алакульской культуре, - рассказывает Игорь Кукушкин. – Прежде всего, это один из крупных курганов эпохи бронзы, интересный не только в плане находок, но и обустройства его самого. Нас удивило, что в курганном пространстве, окруженном оградой, было более 20 детских захоронений, где усопшие были возрастом до года или чуть более года. Маленькие ящички, в которых их хоронили, были перекрыты каменными плитами. Такое у нас встречалось один раз в кургане могильника Нураталды 1 – там их было даже около 30, но и сам тот курган был очень большой. В этот раз диаметр кургана насчитывал 12 метров. Захороненные в нем могли являться родоначальниками крупного рода или общины.

Под детскими захоронениями находились захоронения лошадей, уточняет Игорь Кукушкин – возможно, это было погребение воина-колесничего или человека, связанного с такими людьми. Нашли ученые и останки двух лошадей – но они были повреждены. Курган когда-то был частично ограблен, хотя детские захоронения тронуты меньше всего.

- В кургане – большая грунтовая яма, по ее периметру были установлены камни, очерчивающие погребальную камеру. В древности такая камера перекрывалась плахами –расслаивали дерево, - поясняет Игорь Алексеевич. – В одном из углов, северо-западном, мы зафиксировали признаки огненного ритуала – часть перекрытия горела, и это отразилось на найденной нами небольшой булаве: она немного закопченная. Такая булава в то время служила скорее символом власти, будучи чем-то вроде скипетра и надевалась на деревянную рукоять, но изготовлена она из камня – возможно, песчаника, который легко поддается обработке. Кроме того, мы обнаружили, что в этом же кургане похоронили трех взрослых человек, причем одно захоронение было парным, с мужчиной и женщиной, что встречается очень редко.

Поскольку курган, благодаря детским захоронениям, был тронут грабителями лишь частично, в нем карагандинские ученые отыскали богатую коллекцию бронзовых изделий: это ножи разного вида, тесла, служившие и в качестве топора, тесла-кельты с раскованной втулкой. Нашли и фрагмент формы для литья – из камня, но вероятно, еще в древности она была поломана. Так или иначе, это прямое доказательство развитой металлургической деятельности в ту эпоху. Бронзу плавили в печах, но признаков наличия печей на исследуемых локациях археологи не нашли – нужно искать поселения того времени.

- Мы также отыскали наконечники стрел – они достаточно тяжелые, но разной формы и образа. Служили для разных целей – возможно, для охоты на разных животных. У них достаточно высокая техника обработки, - добавляет Игорь Кукушкин.

Исследовали карагандинцы и находки эпохи поздней бронзы, и мавзолеи Бегазы-дандыбаевской культуры – сооружения четырехугольной формы, ступенчатые, с камерой из массивных камней. Это, говорит Игорь Алексеевич, мавзолеи, что называется, повышенного статуса, и они тоже расположены на территории Талдинского парка.
- А второй нашей локацией стало место Алшын примерно в 40-50 километрах западнее парка, тоже в Шетском районе. Наша команда исследовала Алшын впервые, но в целом ранее эта локация ранее подвергалась исследованиям наших коллег еще в 50-х годах прошлого века, там был открыт мавзолей Бугулы 3 – самый крупный в центральном Казахстане, - делится Игорь Кукушкин. – Мы исследовали памятники Нуринско-Федоровской культуры – крупный курган, несколько рядовых погребений и погребений с повышенным статусом. Чем отличается эта культура – широко была распространена кремация усопших. Кроме крупных курганов в качестве погребальной камеры использовали не каменный ящик, а цисты – они сооружались из плашмя обработанного камня методом строительной кладки. Техника подготовки помещения при этом была высокой – все четко подготавливалось, выравнивалось, укладывалось. В то же время, в плане погребального инвентаря здесь все было рационально и даже аскетично: порой в погребение особо ничего не помещали, даже оружие.

Учитывая распространенность кремации в Нуринско-Федоровской культуре, археологи предполагают, власть у людей того времени была скорее теократическая: во главе стояли не военные вожди, а духовные лидеры. Возможно, вооруженные отряды и существовали, но тесно в социум встроены не были. А может быть, этого не предусматривали верования.
В материале использованы фото автора,
а также снимки с археологической экспедиции
Сарыаркинского археологического института



vk
facebook
twitter
ok
mail.ru
instagram
youtube

Хабарландырулар
Ауа райы
Медиа
Анықтамалық





