Оқиғалар лентасы
- Қазақстан Орталық Азиядағы жаңа туған нәрестелер өлімінің ең төменгі деңгейіне жетті
- Қазақстандық мектептерде садақ атудың тегін секциялары іске қосылады
- Жанармай құю бекеттері, қонақ үйлер мен демалыс аймақтары: Қазақстан трассаларының бойында не салуды жоспарлап отыр
- Мүгедектігі бар 30 мыңға жуық қазақстандық жұмысқа жүгінді: қанша адам жұмысқа тұра алды?
- Қойма тығырыққа тірелгендей: Қарағанды облысының өнеркәсіптік және дистрибьюторлық компаниялары жөнелтуді қалай жеделдете алады
- Қазақстанда ғылыми зерттеулерді қаржыландыру мерзімін ұлғайтуға депутат шақырады
- ҚР-дағы жұмыс берушілер зейнетақы аударымдарын 2,5 есеге арттырды
- Қазақстандықтар мал азығына қанша ақша жұмсайды
- Қазақстанда қыс қандай болады: синоптиктер алдын ала болжам жасады
- NEET санатындағы әрбір үшінші жас қазақстандық ресми түрде жұмыссыз болып саналады
- Соттардың шешімі бойынша мыңдаған шетелдіктер ҚР-дан кетуге тиіс
- ЖК таратудан бас тарту: Салық бұдан әрі не істеу керектігін түсіндірді
- Вакциналардың температурасы ҚР-да тәулік бойы бақыланатын болады
- Қазақстандық өндірушілер алгоритмдерді тексеруде
- Қазақстанда әлеуметтік қызметтерді жеткізушілерге мемлекеттік бақылау енгізілуде
- Қазақстандағы 142 көпір апатты жағдайда
- Қазақстандықтар шетелде үйлерге қарағанда бірнеше есе көп ақша жұмсайды, дейді сарапшылар
- Алдымен мансап, содан кейін үйлену тойы: қазақстандықтар бірінші некеге тұрған кезде
- Қазақстандық ғалымдар алма ағаштарын 92 аурудан қорғайтын биопрепараттар әзірледі%
- Қазақстандық ғалым қатерлі ісікті емдеудің жаңа әдісін әзірлеуде
- "Кафеге бару сән-салтанатқа айналды". Қазақстанда қоғамдық тамақтандыруда ақша табу қиындай түсуде
- Қазақстан жеңіл автомобильдер шығарылымын 40 ға арттырды%
- Қазақстанда жылжымайтын мүлікті кім тегін ресімдей алады
- Азаматтық авиацияның Қазақстан экономикасына қосқан үлесі 6,5 есе өсті
- Қазақстан өзін жол битумымен қамтамасыз етті және экспортты ашуға дайындалуда
- Қазақстанда 2026 жылдың ең сұранысқа ие мамандықтары аталды
- Pinduoduo және Claude салықтық тексеруден кейін Қазақстан бюджетіне 8 млрд теңге төледі
- Қазақстанда алты сағаттық жұмыс күніне қалай ауысуға болады және бұл кімге керек
- Қазақстандағы әкелер қандай жағдайларда бір жарым жасқа дейінгі бала күтімі бойынша жәрдемақы ала алады
- Қазақстан соттары тоғыз айда 1,6 млн азаматтық істі қарады
- Жеті мыңнан астам қазақстандық Ұлттық ұланға қызмет етуге шақырылды
- Қазақстан қалаларында шұжық қанша тұрады
- Қазақстаннан күнбағыс майының экспорты 48,5 - ке өсті%
- Қазақстандағы санаторийде демалу қайда арзан
- Қазақстанда нотариустың тегін қызметтері кімге тиесілі
- Тоқаев қазақстандықтарды Республика күнімен құттықтады
- Ұшқыштар мен стюардессалардың шаршауын жаңа ережелер бойынша бақылағысы келеді
- Шетелге көшу зейнетақыдан айыруға себеп емес: Конституциялық Сот қазақстандықтардың құқықтарын түсіндірді
- Триллиондаған егістік: Қазақстанның ауыл шаруашылығы жеті жылда қалай өсті
- Қазақстандықтар коллекторларға қанша ақша қарыз
- Қарағандыда жаңа экопаркте болашақ қарағайлы орманның негізі қаланды
- Неліктен Қазақстаннан АҚШ-қа тікелей рейстер іске қосылды
- 2027 жылдан бастап қандай жәрдемақылар отбасының табысына байланысты болады
- Жолаушылардың биометриясы Астана әуежайында енгізіледі
- 1,4 млн-нан астам қазақстандық "Кітап оқтын ұлт" марафонына қатысуда
- "Қазақстанды үлкен құрылысқа айналдыру": құрылыс саласы ауқымды жоспарларға дайын ба?
- "Жасанды интеллект баланың орнына ойланбауы керек": нейрондық желілер Қазақстанның мектептерін қалай өзгертеді
- Бірқатар компаниялар төмен көрсеткіштерге байланысты қазақстандық тауар өндірушілердің тізілімінен шығарылды
- АИ Қазақстандағы көмір қорын санауды үйренді
- Қазақстан Камбоджаға бидайын ұсынды
- Аутизммен ауыратын балаларға оңалту қолжетімді болады: елде 189 бөлімше ашылады
- Сатып алудан бұрын диеталық қоспаны қалай тексеруге болады: қазақстандықтар нені білуі керек
- Маймыл шешегі: қазақстандықтар алаңдауы керек пе?
- Қазақстанда жер сілкінісі қаупіне байланысты құрылысты қайда шектеуге болады
- Бектенов Қазақстан экономикасы бойынша халықаралық сарапшылардың ұсыныстарын зерделеуді тапсырды
- Адам денсаулығына әсер ететін күшті заттардың тізімі жаңартылды
- Республика күніне арналған төлемдер: Қазақстанда кім және қанша алады
- Қарағанды облысының еңбек ардагерлері, кеншілері, аграршылары, дәрігерлері мен мұғалімдері Республика күніне орай марапатталды
- 24 және 25 қазан демалыс күндері Қарағанды мен облыста ауа райы қандай болады
- Қазақстанда қазақстандық қолөнершілердің бұйымдарын ілгерілетуге арналған платформа іске қосылды
- Швейцария Қазақстанның коммуналдық желілеріне қызығушылық танытты
- Шахтер бірінші лиганың чемпиондық маусымының соңғы матчында жеңіліп қалды
- Ауладағы қоқыс пен лас көшелер: қазақстандықтар шағымданады
- Қарағанды облысында 485 млн теңгеге заңсыз кен өндіру тоқтатылды
- Әрбір екінші қылмыс ауыр: Қазақстандағы жасөспірімдер туралы алаңдатарлық сандар
- Қарағандылық химик өнеркәсіптік қалдықтардан стоматологиялық цемент жасайды
- ҚР Президенті: Конституция Қазақстанның өткені, бүгіні мен болашағы туралы көзқарасын нақты айқындайды
- Қызмет ету және итермеу: Қазақстан армиядағы мерзімді қызметті қалай өзгертеді
- Теміртауда мүгедектігі бар адамдар үйлерінде пандустар жасауды сұрайды
- Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстанда үшінші суперкомпьютердің іске қосылатынын жариялады
- Boeing 787-9 Қазақстанда ұшуға дайындалуда
- Қарағандыда екі әйел жоқ тауарларды сатқаны үшін сотталды
- "Бізде әлі көп нәрсе істеу керек": президент Қазақстан халқына Жолдауы не туралы болатынын айтты
- Интернеттен сатып алу: алаяқтардың құрбаны болмауға қалай жол бермеуге болады
- Қазақстандықтар бір өтінішпен бірнеше кредит бойынша қарыздарын реттей алады
- Тоқаев: Мемлекет инклюзивті қоғамды қалыптастыруға жәрдемдесетін педагогтарды қолдауды жалғастырады
- Қазақстан еріктілеріне цифрлық паспорттар дайындалуда
- Тоқаев Республика күнін Қазақстан үшін тағдырлы күн деп атады
- Қазақстанда әкімдердің жұмысын бағалауға балалар қылмысының алдын алуды ұсынды
- Қарағандыда өткен семинарда спортшыларға рекордтарға дайындалуға және денсаулығын сақтауға қалай көмектесуге болатыны талқыланды
- Оқушылар жаңа цифрлық жүйе арқылы бақылай бастайды
- Директорлардың құқықтық мәселелер жөніндегі орынбасары Қазақстан мектептеріне енгізуді ұсынды
- 40 түрлі көзқарас: ИЗО мұражайында "Қарағанды"фотоклубының есептік көрмесі ашылды
- Балқаштағы өлім төбелесі: үшеуі сотталды
- Демалыс және жұмыс Сенбі: Республика күніне байланысты ХҚКО мен арнайы ХҚКО кестесі қалай өзгереді
- 30 жылдан астам инвестиция: CCI Kazakhstan "ұзақ мерзімді әріптестік үшін" наградасымен марапатталды
- 150 ден астам педагог пен ғалым және 120 ға жуық медицина қызметкері мемлекеттік наградаларға ие болды
- Қарағанды облысында әлеуметтік қызметкерлер марапатталды
- Қарағандыда металл бұйымдарының ұрлығы анықталды
- Нұра ауданы Құланөтпес ауылында ветеринариялық пункт ашылды
- Қарағанды облысында алты мас жүргізуші бір тәулік ішінде басқармадан шеттетілді
- Қарағанды медициналық университетіне бірінші ректор Петр Поспеловтың есімі берілді
- Тарих, ашылулар және есте қаларлық күндер: 23 қазанда не есте қалды
Сауалнама
- Әрине. Ол қазірдің өзінде қалтасын айтарлықтай ұрады;(856)
- Мен айырмашылықты сезбедім/а(1417)
Исследование разных культур и визиты коллег: как прошел сезон раскопок у карагандинских археологов
Жизнь Сарыаркинском археологическом институте при Карагандинском университете имени Е. А. Букетова насыщенная: археологи в этом сезоне поработали с антропологами, генетиками, реставраторами, трасологами, а в декабре ожидают визита палеозолога. Пока же ученые занимаются систематизацией сведений, собранных в ходе сезона раскопок-2022. Исследовали, рассказывают, погребения разных культур, а без находок не обошлось.
- В этом году у нас побывал реставратор Крым Алтынбеков: нам нужно было корректно извлечь содержимое массивного котла, найденного летом, чтобы не повредить его внутренности. Часть летних находок сейчас находится у него на реставрации. Мы уже сделали спектральный анализ котла – это чистая медь. В целом нам предстоят всевозможные анализы и исследования найденных предметов, вплоть до анализов земли из котла. Отправим некоторые фрагменты и на радиоуглеродный анализ – и после этого узнаем точный возраст находок, - рассказывает ведущий научный сотрудник Сарыаркинского института Игорь Кукушкин. – Не так давно у нас побывал Константин Солодовников, антрополог из Тюмени: он тоже взял кое-что для последующих исследований а, находясь в Караганде, изучил порядка 300 образцов костей. Побывали здесь и генетики из Германии: гостей интересовали палеогенетические исследования. Сотрудницы, которые приезжали к нам, изучают передвижения людей древности, а у нас изучали зубы найденных людей и около 50 образцов, взяли для исследований. Мастер-класс проводил трасолог из Самары Александр Гаращук: он работал с фрагментом кремния и создавал из него наконечник стрелы.

Археологические находки на территории Карагандинской области привлекают зарубежное ученое сообщество, чему в Сарыаркинском институте очень рады: работа с коллегами поможет расширить сведения о материале, который наши ученые находят в процессе экспедиций, финансируемых управлением культуры, архивов и документации области. В декабре, кстати, здесь ждут палеозоолога Павла Косинцева – он изучит останки найденных лошадей с точки зрения одомашнивания этих животных и их последующей селекции в ходе истории.

- В этом году наша экспедиция проводила исследования на двух объектах. Первым стал Талдинский археологический парк, который активно обустраивается, оформляется и готовится к дальнейшему приему гостей. Мы работали на нескольких объектах, наиболее интересные относятся к Алакульской культуре, - рассказывает Игорь Кукушкин. – Прежде всего, это один из крупных курганов эпохи бронзы, интересный не только в плане находок, но и обустройства его самого. Нас удивило, что в курганном пространстве, окруженном оградой, было более 20 детских захоронений, где усопшие были возрастом до года или чуть более года. Маленькие ящички, в которых их хоронили, были перекрыты каменными плитами. Такое у нас встречалось один раз в кургане могильника Нураталды 1 – там их было даже около 30, но и сам тот курган был очень большой. В этот раз диаметр кургана насчитывал 12 метров. Захороненные в нем могли являться родоначальниками крупного рода или общины.

Под детскими захоронениями находились захоронения лошадей, уточняет Игорь Кукушкин – возможно, это было погребение воина-колесничего или человека, связанного с такими людьми. Нашли ученые и останки двух лошадей – но они были повреждены. Курган когда-то был частично ограблен, хотя детские захоронения тронуты меньше всего.

- В кургане – большая грунтовая яма, по ее периметру были установлены камни, очерчивающие погребальную камеру. В древности такая камера перекрывалась плахами –расслаивали дерево, - поясняет Игорь Алексеевич. – В одном из углов, северо-западном, мы зафиксировали признаки огненного ритуала – часть перекрытия горела, и это отразилось на найденной нами небольшой булаве: она немного закопченная. Такая булава в то время служила скорее символом власти, будучи чем-то вроде скипетра и надевалась на деревянную рукоять, но изготовлена она из камня – возможно, песчаника, который легко поддается обработке. Кроме того, мы обнаружили, что в этом же кургане похоронили трех взрослых человек, причем одно захоронение было парным, с мужчиной и женщиной, что встречается очень редко.

Поскольку курган, благодаря детским захоронениям, был тронут грабителями лишь частично, в нем карагандинские ученые отыскали богатую коллекцию бронзовых изделий: это ножи разного вида, тесла, служившие и в качестве топора, тесла-кельты с раскованной втулкой. Нашли и фрагмент формы для литья – из камня, но вероятно, еще в древности она была поломана. Так или иначе, это прямое доказательство развитой металлургической деятельности в ту эпоху. Бронзу плавили в печах, но признаков наличия печей на исследуемых локациях археологи не нашли – нужно искать поселения того времени.

- Мы также отыскали наконечники стрел – они достаточно тяжелые, но разной формы и образа. Служили для разных целей – возможно, для охоты на разных животных. У них достаточно высокая техника обработки, - добавляет Игорь Кукушкин.

Исследовали карагандинцы и находки эпохи поздней бронзы, и мавзолеи Бегазы-дандыбаевской культуры – сооружения четырехугольной формы, ступенчатые, с камерой из массивных камней. Это, говорит Игорь Алексеевич, мавзолеи, что называется, повышенного статуса, и они тоже расположены на территории Талдинского парка.
- А второй нашей локацией стало место Алшын примерно в 40-50 километрах западнее парка, тоже в Шетском районе. Наша команда исследовала Алшын впервые, но в целом ранее эта локация ранее подвергалась исследованиям наших коллег еще в 50-х годах прошлого века, там был открыт мавзолей Бугулы 3 – самый крупный в центральном Казахстане, - делится Игорь Кукушкин. – Мы исследовали памятники Нуринско-Федоровской культуры – крупный курган, несколько рядовых погребений и погребений с повышенным статусом. Чем отличается эта культура – широко была распространена кремация усопших. Кроме крупных курганов в качестве погребальной камеры использовали не каменный ящик, а цисты – они сооружались из плашмя обработанного камня методом строительной кладки. Техника подготовки помещения при этом была высокой – все четко подготавливалось, выравнивалось, укладывалось. В то же время, в плане погребального инвентаря здесь все было рационально и даже аскетично: порой в погребение особо ничего не помещали, даже оружие.

Учитывая распространенность кремации в Нуринско-Федоровской культуре, археологи предполагают, власть у людей того времени была скорее теократическая: во главе стояли не военные вожди, а духовные лидеры. Возможно, вооруженные отряды и существовали, но тесно в социум встроены не были. А может быть, этого не предусматривали верования.
В материале использованы фото автора,
а также снимки с археологической экспедиции
Сарыаркинского археологического института



vk
facebook
twitter
ok
mail.ru
instagram
youtube

Хабарландырулар
Ауа райы
Медиа
Анықтамалық





