Оқиғалар лентасы
- Қолайлы жаз: Қарағанды мен облыста 22 шілдеге арналған ауа райы болжамы
- ҰБТ жаңа форматындағы ұшқыш 2027 жылы педагогикалық бағыттардан басталады
- Ұлттық банк жарқын дизайны бар жаңа коллекциялық монетаны көрсетті
- Неліктен Қазақстандағы балалар лагерлерінің бір бөлігі әлі де лицензиясыз жұмыс істейді-жауап Білім министрлігі
- Алғашқы көмек жинағын тексеріңіз: бұл дәрі-дәрмектер ең қымбатқа түсті
- Карантиндік сертификаттар Қазақстанда ауыл шаруашылығы өнімдерін тасымалдау үшін енгізіледі
- Теміртау тұрғындары тегін заңгерлік кеңес ала алады
- Зейнетақы реформасы: қазақстандықтарға БЖЗҚ-дан жинақтардың 100% - на дейін беруге рұқсат етіледі
- Қазақстанда қандай тері аурулары тегін емделеді
- "Сіз бұл сұрақтарды тоқтатасыз": Теміртаудың жаңа әкімі жұмысты тәртіп туралы әңгімеден бастады
- Қазақстанда егінмен не болады: алғашқы деректер жарияланды
- Қарағанды облысының әкімі Ермағанбет Бөлекпаев Шахтинск тұрғындарымен кездесіп, жеке қабылдау өткізеді
- Зейнетақы бойынша өтемақыны алып тастау: кем дегенде бір басқарушы компанияның тұрақты кірісі бар ма
- Теміртауда қоғамдық көлікте тегін жол жүру құқығы бар жеңілдіктер тізімі кеңейтілді
- Балқашта жаңа әкім тағайындалды
- Жасанды интеллект ҚР медициналық ұйымдарының жұмысындағы тәуекелдерді анықтайды
- Конституция болашақ экономикалық реформалардың негізі ретінде
- "Әр медаль үшін – үлкен жұмыс": Қарағандыда бокстан Азия чемпионатының жүлдегерлері марапатталды
- Ұлттық банк "ТМД-ға 35 жыл"коллекциялық монетасын сатылымға шығарды
- Қазақстан барлық көршілерімен трансшекаралық сулар бойынша келісімдерді ресімдеуді аяқтады
- Қазақстандықтарға ұялы байланыс операторларының тітіркендіргіш қызметінен бас тартуға рұқсат етіледі
- Бейнебақылау камералары Қарағандыда автокөлік ұрлығын жедел ашуға көмектесті
- Қарағандылық атасы үшін жанжал қымбатқа түсті
- Қазақстандықтар 2026 жылғы 25 тамыздан бастап ЖЖЕ - де қандай өзгерістер күтеді
- Қазақстанның Бас прокуратурасы азаматтардың өтініштерін қарау ережелерін жаңартты
- "Сарыжайлау" Қарағанды кинозалы жұмысын тоқтатты
- Қарағанды облысы мен Ұлытау облысының ҚАЖ сотталушысы Эрлинг Холаннның портретін жасады
- "Сарыарқа" Қазақстан чемпионы Дюкаревке қол қойғанын жариялады
- Қарағандыда 11а шағын ауданындағы қараусыз қалған мектептің тағдыры әлі белгісіз
- ҚР ТЖМ ата-аналарға балаларды жабық автокөліктерде қалдыру қаупі туралы ескертті
- Үйдегі чаттар заңды ма?
- 11 мың грант: Қазақстанда магистратураға тестілеу басталды
- Турслет Бұқар Жырау ауданының жастарын біріктірді
- Жазғы маусым жалғасуда: 21 шілдеде не есте қалады
- Жазғы салқындық: Қарағанды мен облыста 21 шілдеге арналған ауа райы болжамы
- Скринингтерді жүргізудің жаңа ережелері Қазақстанда 28 шілдеден бастап күшіне енеді
- Қазақстанда көкөністер, жұмыртқа және тауық еті арзандады
- "Бір ауыл-бір өнім" жобасы Қарағанды облысының брендтерін құруға көмектеседі
- Аномальды Ыстықтың "шабуылына" байланысты әлем мен Қазақстанға не күтуге болады-ғалымдардың бұлыңғыр болжамы
- QR көмегімен төлем Қазақстанда интернет-дүкендерде пайда болады
- Қарағандыда Спасск тас жолының жартысы жабылады
- Қазақстанға бидай әкелуге тыйым салынды
- Қарағандыда қыркүйек айының соңына дейін бір шақырымнан астам су құбыры қайта жаңартылады
- Қарағанды облысында шағын және орта бизнестің экономикаға қосқан үлесі артып келеді
- Қазақстанда жолдар жаңа ережелер бойынша салынады: 2027 жылдан бастап не өзгереді
- Неліктен Қарағандыға заманауи Конгресс-холл қажет және оны бюджеттік миллиардтарсыз салуға бола ма?
- Теміртауда маршруттардың біріне алты жаңа автобус шықты
- Жыл сайын Қазақстанда үш мыңға жуық талапкер мемлекеттік гранттардан бас тартады
- Қосымша жұмыс: Қазақстандағы қызметкер не күте алады
- 12 жасар қарағандылық суға секіру бойынша Азия чемпионатының қола жүлдесін жеңіп алды
- Дүкендер Қазақстандағы бірыңғай QR-кодқа байланысты картамен төлем жасауға тыйым сала ала ма
- Қазақстанда медициналық ұйымдарды аккредиттеу стандарттары жаңартылады
- "Сапасыз құрылысты көрсетпейді". Қазақстан жолдары қалыпты ыстыққа төтеп бере алмайды
- Теміртауда Металлургтер күні ашық аспан астындағы концертпен атап өтілді
- Үкімет 86 мың км желіні жөндеуге 13 трлн теңге бекітті
- Қарағанды облысында ауыр салмақты көлік үшін маусымдық шектеулердің сақталуына бақылау күшейтілді
- 22 шілдеде бүкіл Қазақстан бойынша теледидар мен радио жоғалады
- Қарағандыда той кортежі жол ережесін бұзғаны үшін жазаланды
- Қазақстандықтардың зейнетақы жинақтарымен не болады: Еңбек министрлігіне маңызды өзгерістер туралы айтылды
- Қарағандыда көпқабатты үйдің тұрғындары инженерлік коммуникацияларға кедергісіз қол жеткізу құқығы үшін күресуде
- Теміртауда қаланың жаңа әкімі тағайындалды
- Қазақстанда дәрігерлерді өңірлердің сұранысы бойынша дайындайтын болады
- "Егер адам ескісін жоғалтса, оған жаңа мағына керек": Эви, старт, Винк және КИОН"суық" қылмыстық драмасының премьерасы болды
- Конституция: барлығына қол жетімді медицина
- Самосвалдар, ГАЗель және тұрғын үй: Қарағанды облысында демалыс күндері үш ірі өрт болды
- ҰБТ нәтижелері 31 қазанға дейін жойылуы мүмкін
- Робособака Қазақстандағы жаппай іс-шарада құқық бұзушыларды анықтады
- Қарағанды мен Теміртауда демалыс күндері екі бала терезеден құлады
- Ғылым министрлігі грантқа берген кезде "Алтын белгі" қателері туралы түсініктеме берді
- Қарағанды облысында рақымшылық жасау арқылы сотталған әйелдер босатылды
- Халықаралық шахмат, ай және игі істер күні: 20 шілдеде не есте қалады
- Мемлекеттік қызметшілерге тұрғын үй төлемдері Қазақстандағы табыс салығынан босатылады
- Қазақстанда жыл сайын туа біткен жүрек ақауы бар 4000 ға жуық бала туады
- Қазақстан мобильді интернет жылдамдығының әлемдік рейтингінде төмендеді
- Қазақстанда әлеуметтік кәсіпкерлер саны артты
- Қазақстанда 17 мың студент психологияны оқиды
- Алты айда 260 мыңнан астам ЖК жұмысын тоқтатты
- Ұлттық статистика бюросы: Қазақстан ауылдарында темекі шегу қалаларға қарағанда жиі кездеседі
- Қазақстандық кітапханалар отбасылық оқуға арналған ең танымал кітаптарды анықтады
- Қазақстанда ет өндірісі жарты жылда 5,3 - ке өсті%
- Қазақстанда бір жылда 13 мыңнан астам ашық жүрекке ота жасалды
- Қазақстанның Қарулы Күштерінде 7000 ға жуық әйел қызмет өткеруде
- Қазақстан жалған аккаунт фермалары мен ақпараттық шабуылдарды қалай анықтайды
- Қазақстанда алқабилердің қатысуымен сот процестерінің саны екі есе азайды
- Қазақстанда жарты жылда миллиардқа жуық жолаушы тасымалданды
- Маусым айында қазақстандықтарға 269 мыңнан астам Паспорт пен куәлік берілді
- Гонконг Авиакомпаниясы Қазақстанға рейстер ашады
- Қазақстанда Орталық Азиядағы семіздікке шалдыққан ересектердің үлесі ең төмен
- Қазақстандықтар қандай нейрожелілерді таңдайды және жазылым қанша тұрады
- Қазақстанда таңқурай мен Қарақат сатып алу арзанырақ
- Қазақстан қалаларында көшу қанша тұрады
- Қазақстандағы IT-қызметтер нарығы рекордтық 2,9 трлн теңгеге жетті
Сауалнама
- Әрине. Ол қазірдің өзінде қалтасын айтарлықтай ұрады;(521)
- Мен айырмашылықты сезбедім/а(1403)
Исследование разных культур и визиты коллег: как прошел сезон раскопок у карагандинских археологов
Жизнь Сарыаркинском археологическом институте при Карагандинском университете имени Е. А. Букетова насыщенная: археологи в этом сезоне поработали с антропологами, генетиками, реставраторами, трасологами, а в декабре ожидают визита палеозолога. Пока же ученые занимаются систематизацией сведений, собранных в ходе сезона раскопок-2022. Исследовали, рассказывают, погребения разных культур, а без находок не обошлось.
- В этом году у нас побывал реставратор Крым Алтынбеков: нам нужно было корректно извлечь содержимое массивного котла, найденного летом, чтобы не повредить его внутренности. Часть летних находок сейчас находится у него на реставрации. Мы уже сделали спектральный анализ котла – это чистая медь. В целом нам предстоят всевозможные анализы и исследования найденных предметов, вплоть до анализов земли из котла. Отправим некоторые фрагменты и на радиоуглеродный анализ – и после этого узнаем точный возраст находок, - рассказывает ведущий научный сотрудник Сарыаркинского института Игорь Кукушкин. – Не так давно у нас побывал Константин Солодовников, антрополог из Тюмени: он тоже взял кое-что для последующих исследований а, находясь в Караганде, изучил порядка 300 образцов костей. Побывали здесь и генетики из Германии: гостей интересовали палеогенетические исследования. Сотрудницы, которые приезжали к нам, изучают передвижения людей древности, а у нас изучали зубы найденных людей и около 50 образцов, взяли для исследований. Мастер-класс проводил трасолог из Самары Александр Гаращук: он работал с фрагментом кремния и создавал из него наконечник стрелы.

Археологические находки на территории Карагандинской области привлекают зарубежное ученое сообщество, чему в Сарыаркинском институте очень рады: работа с коллегами поможет расширить сведения о материале, который наши ученые находят в процессе экспедиций, финансируемых управлением культуры, архивов и документации области. В декабре, кстати, здесь ждут палеозоолога Павла Косинцева – он изучит останки найденных лошадей с точки зрения одомашнивания этих животных и их последующей селекции в ходе истории.

- В этом году наша экспедиция проводила исследования на двух объектах. Первым стал Талдинский археологический парк, который активно обустраивается, оформляется и готовится к дальнейшему приему гостей. Мы работали на нескольких объектах, наиболее интересные относятся к Алакульской культуре, - рассказывает Игорь Кукушкин. – Прежде всего, это один из крупных курганов эпохи бронзы, интересный не только в плане находок, но и обустройства его самого. Нас удивило, что в курганном пространстве, окруженном оградой, было более 20 детских захоронений, где усопшие были возрастом до года или чуть более года. Маленькие ящички, в которых их хоронили, были перекрыты каменными плитами. Такое у нас встречалось один раз в кургане могильника Нураталды 1 – там их было даже около 30, но и сам тот курган был очень большой. В этот раз диаметр кургана насчитывал 12 метров. Захороненные в нем могли являться родоначальниками крупного рода или общины.

Под детскими захоронениями находились захоронения лошадей, уточняет Игорь Кукушкин – возможно, это было погребение воина-колесничего или человека, связанного с такими людьми. Нашли ученые и останки двух лошадей – но они были повреждены. Курган когда-то был частично ограблен, хотя детские захоронения тронуты меньше всего.

- В кургане – большая грунтовая яма, по ее периметру были установлены камни, очерчивающие погребальную камеру. В древности такая камера перекрывалась плахами –расслаивали дерево, - поясняет Игорь Алексеевич. – В одном из углов, северо-западном, мы зафиксировали признаки огненного ритуала – часть перекрытия горела, и это отразилось на найденной нами небольшой булаве: она немного закопченная. Такая булава в то время служила скорее символом власти, будучи чем-то вроде скипетра и надевалась на деревянную рукоять, но изготовлена она из камня – возможно, песчаника, который легко поддается обработке. Кроме того, мы обнаружили, что в этом же кургане похоронили трех взрослых человек, причем одно захоронение было парным, с мужчиной и женщиной, что встречается очень редко.

Поскольку курган, благодаря детским захоронениям, был тронут грабителями лишь частично, в нем карагандинские ученые отыскали богатую коллекцию бронзовых изделий: это ножи разного вида, тесла, служившие и в качестве топора, тесла-кельты с раскованной втулкой. Нашли и фрагмент формы для литья – из камня, но вероятно, еще в древности она была поломана. Так или иначе, это прямое доказательство развитой металлургической деятельности в ту эпоху. Бронзу плавили в печах, но признаков наличия печей на исследуемых локациях археологи не нашли – нужно искать поселения того времени.

- Мы также отыскали наконечники стрел – они достаточно тяжелые, но разной формы и образа. Служили для разных целей – возможно, для охоты на разных животных. У них достаточно высокая техника обработки, - добавляет Игорь Кукушкин.

Исследовали карагандинцы и находки эпохи поздней бронзы, и мавзолеи Бегазы-дандыбаевской культуры – сооружения четырехугольной формы, ступенчатые, с камерой из массивных камней. Это, говорит Игорь Алексеевич, мавзолеи, что называется, повышенного статуса, и они тоже расположены на территории Талдинского парка.
- А второй нашей локацией стало место Алшын примерно в 40-50 километрах западнее парка, тоже в Шетском районе. Наша команда исследовала Алшын впервые, но в целом ранее эта локация ранее подвергалась исследованиям наших коллег еще в 50-х годах прошлого века, там был открыт мавзолей Бугулы 3 – самый крупный в центральном Казахстане, - делится Игорь Кукушкин. – Мы исследовали памятники Нуринско-Федоровской культуры – крупный курган, несколько рядовых погребений и погребений с повышенным статусом. Чем отличается эта культура – широко была распространена кремация усопших. Кроме крупных курганов в качестве погребальной камеры использовали не каменный ящик, а цисты – они сооружались из плашмя обработанного камня методом строительной кладки. Техника подготовки помещения при этом была высокой – все четко подготавливалось, выравнивалось, укладывалось. В то же время, в плане погребального инвентаря здесь все было рационально и даже аскетично: порой в погребение особо ничего не помещали, даже оружие.

Учитывая распространенность кремации в Нуринско-Федоровской культуре, археологи предполагают, власть у людей того времени была скорее теократическая: во главе стояли не военные вожди, а духовные лидеры. Возможно, вооруженные отряды и существовали, но тесно в социум встроены не были. А может быть, этого не предусматривали верования.
В материале использованы фото автора,
а также снимки с археологической экспедиции
Сарыаркинского археологического института



vk
facebook
twitter
ok
mail.ru
instagram
youtube

Хабарландырулар
Ауа райы
Медиа
Анықтамалық





