Оқиғалар лентасы
- Қазақстандықтар БЖЗҚ-дан ақша алуды жалғастыруда
- Қазақстанда кітапханаларға арналған жаңа ақпараттық портал іске қосылды
- Майқұдық апатының егжей тегжейлері белгілі болды
- Қазақстанда сыртқы жарнама бағасын көтергісі келді
- Қазақстан қылмыстық қызметпен байланысты криптокошелькаларды есепке алу ережесін бекітті
- Қарағанды облысынан келген 41 спортшы Азия ойындарында өнер көрсетеді
- "Өздері үшін" есірткі үшін қылмыстық жаза алынып тасталуы мүмкін
- Арнайы әлеуметтік қызметтерді қаржыландыру тәртібін Қазақстанда өзгерткісі келеді
- Қазақстан мектептерде жаңа тәрбие ортасын қалай қалыптастырады
- Қарағандыда Соқыр өзенінің арнасының 23 шақырымы тазаланады
- Қазақстан 2030 жылға қарай тоғыз аппараттан тұратын халықаралық спутниктік топтаманы жинайды
- "Біз қазір бәрінен қорқамыз": Қос кісі өлтіруден кейін" Оптимист " саяжай қоғамында не болып жатыр
- Саяқ кентінде бес көшедегі жолдар жөнделуде
- Мыңдаған қазақстандықтардың денсаулығына байланысты құқықтары алынып тасталды
- Осакаров ауданында үш ірі өрт болды
- Қазақстанда көлікке электрондық паспорттарды ресімдеу тәртібі қайта қаралады
- ТШО бұрғылау саласындағы қазақстандық қамтуды дамыту нәтижелерін ұсынды
- Қазақстан денсаулық сақтау министрлігі вакцинацияның маңыздылығын еске салды
- Даладан Байқоңырға дейін: Қарағандыда көркем фотосуреттер көрсетіледі
- Қазақстанда жануарларға арналған баспана жұмысының жаңа Ережелері бекітілді
- Емтихан тапсырусыз және қайта оқытусыз: Қазақстан мен Қытай жүргізуші куәлігі туралы келісті
- Қарағандыда Жастар кітапханасы ашылды
- 8 қыркүйек: Халықаралық сауаттылық күні және Қазақстан мен әлемнің басқа да оқиғалары
- 8 қыркүйек: Қарағанды мен облыста жылы және құрғақ ауа райы күтілуде
- Қазақстандағы ТЖМ қызметкерлеріне ақшалай үлес төлемдерінде не өзгереді
- 9 жылдан кейін: Қарағанды облысында сотталған адам туыстарымен кездесті
- Қазақстанда Отбасы күніне арналған апта басталды
- Тоқаев мәдениет және ақпарат министрінің алдында басым міндеттерді белгіледі
- Қазақстанның балабақшалары жалған тәрбиеленушілер үшін ваучерлік жүйеден шығарылуы мүмкін
- Қазақстанда перзентханаларды тексеру қыркүйек айының соңына дейін ұзартылды
- Қазақстандағы ғылыми әзірлемелер жаңа жолмен бағаланатын болады
- Қазақстанда бағаның маусымдық төмендеуі байқалады
- Қарағандылықтар орталық футболдан әлем чемпионатында үздік үштікке енді
- Нотариустардың тегін қызметтері: Конституциялық Сот норманы тексереді
- Колледж студенттерін нашар үлгерімі үшін стипендиядан айыру заңды ма
- Қазақстанда мектеп оқулықтары қалай тексеріледі
- FPV-дрондар, шеру және қоян-қолтықой: Қарағандыда крап берет сынақтары қалай өтті
- Президент экология және табиғи ресурстар министріне бірқатар тапсырмалар берді
- "Сарыарқа" Қазақстан чемпионатының матчында "Ақтөбені" жеңді
- Қазақстанда 11 мың шақырымға жуық жол құрылыспен және жөндеумен қамтылған
- Қарағандыда саяжай алабында екі адамды өлтірді деген күдікті ұсталды
- Финонченко "Шахтер" КПЛ-ге оралғаннан кейін бірінші орын үшін күрес туралы мәлімдеме жасады
- "Назар аударыңыз, балалар!": полиция оқушылардың қауіпсіздігін бақылауды күшейтті
- "Шахтер" команданы Бірінші лигада қалдырады және күшейту жоспарларын шешеді
- Демалыс күндері Қарағанды облысында жүзге жуық қауіпті жағдай орын алды
- Тоқаев Қазақстан Вице-Президентінің өкілеттігін бекітті
- Қарағандыда Қазақстан көшесіндегі тұрғындар өз үйлерінің үйінділерінің астында қалудан қорқады
- ІІМ-де шетел азаматтығын алу кезіндегі іс-қимыл тәртібі түсіндірілді
- Қазақстандағы әскери қызметшілер жұмыстан шығарылғанға дейін алты ай бұрын жаңа жұмысқа дайындалғысы келеді
- Теміртауда бес жасар қыз терезеден құлағаннан кейін қайтыс болды
- Тоқаев Қазақстан құрамасын көшпенділер ойындарындағы жеңісімен құттықтады
- Қазақстандықтар зейнетақы жинақтарының 100% -ные жеке қолына бере алады-түзетулер күшіне енді
- 7 қыркүйек: таза ауа, қазақстандық жаңалықтар және әлемдік тарих беттері
- "Ғалымдар оның шығу тегін білмейді". Қазақстандықтар қыркүйек айында сирек кездесетін жұлдыздардың құлауын көреді
- Қазақстанда қанша шетелдік жұмыс істейді және олар қайдан келді
- Маринадталған қияр джемге қарағанда арзан: қазақстандықтар дайындамаларға қанша ақша жұмсайды
- ChatGPT дәлірек жауап алу үшін қазақ мәдениеті мен дәстүрлерін түсінуге үйретеді
- Шетелдіктерге арналған Казино Қазақстанның алты облысында ашыла алады
- Қазақстанның шығармашылық жоғары оқу орындары мен колледждерінде жаңа мамандықтар пайда болды
- Қазақстанда "Қала хикаялары" қалалық проза байқауы басталды
- Қазақстанда тауарлар мен қызметтердің бағасы ең күшті өскен жерде
- Қазақстандық ғалымдар дрондарды ауыл шаруашылығына пайдалы жәндіктерді қоныстандыруға үйретті
- Қазақстанның білім беру саласындағы қызмет көлемі 2 трлн теңгеден асты
- Қазақстанда дәрі-дәрмек өндірісі үш жылда 37% - ға өсті
- Қарағандының Майқұдық қаласында таңертең апат болды
- Төрт туроператорды ҚМДБ 2027 жылы қажылықты ұйымдастыру үшін таңдады
- Қазақстанда 5 жастан 9 жасқа дейінгі әрбір төртінші баланың артық салмағы бар — денсаулық сақтау министрлігінің деректері
- Қазақстанның денсаулық сақтау саласындағы қызмет көлемі 1 трлн теңгеден асты
- Неліктен Temu қазақстандықтардан 16% ҚҚС ала бастады: МКК түсіндірмелері
- Қазақстанда жүрекке қандай күрделі операциялар жасалады
- Қазақстанның түрлі қалаларында смартфонды жөндеу қанша тұрады
- Қазақстандағы жаңа автомобильдердің 70% - ы несиеге сатып алады3
- Қазақстанда жүрек ауруынан болатын өлім-жітім төмендеді
- Қазақстан шытырман оқиғалы туризмді дамыта бастайды
- Қазақстанның Әуе қорғанысы АИ элементтері бар басқару жүйелерін сынады
- Егер көршілердің балалары түнде шу шығарса, қазақстандықтарға не істеу керек
- Екі жыл ішінде Қазақстанда 54 жаңа кен орны ашылды
- Несиелер, гранттар және кәсіп: Қазақстандағы мерзімді басылымдар үшін не қарастырылған
- Қазақстанда алғаш рет ИКАО ның авиациялық қауіпсіздік жөніндегі жаһандық кездесуі өтеді
- Кредиттік тарих дегеніміз не және ол Қазақстанда қанша сақталады
- Қазақстанда ЖК саны күрт қысқарды
- Бразилия Қазақстанға мал шаруашылығында эмбрионалды технологияларды бірлесіп дамытуды ұсынды
- Неліктен өзіңізге интернет диагнозын қоюға болмайды
- Өңдеу өнеркәсібі алғаш рет Қазақстанда өндірісті тұрақты айналып өтті
- Су мамандықтары бойынша гранттар саны төрт есеге жуық өсті
- Қазақстанда психологтардың тізілімі құрылады
- Қазақстандық аграршылар 7,7 млн тонна астық бастырды
- Қазақстанның өзендері мен су айдындарының жағасынан 1,5 мың тонна қоқыс шығарылды
- Қазақстанның тау кен өндіру саласын жаңғыртуға 530 млрд теңгеден астам қаражат жұмсалды
- Қазақстанда балалардың әл-ауқат индексі 61,5 балға жетті
- Қазақстанда қайта жаңғыртудан кейін бірден бес теміржол вокзалы ашылды
- Қазақстанның ірі қаласынан Армения мен Түркияға рейстер іске қосылады
- Қазақстанда қылмыс деңгейі төмендеуде
- Әлеуметтік желілер мен агрессивті жарнама оқушылардың санасына қалай әсер етеді
- 78,6 млрд долларға 215 жоба Қазақстанның жаңа инвестициялық цикліне енді
- Қазақстан мен БҰҰ құқық қорғау органдарын даярлау орталығын құруды пысықтайды
Сауалнама
- Әрине. Ол қазірдің өзінде қалтасын айтарлықтай ұрады;(601)
- Мен айырмашылықты сезбедім/а(1411)
История Караганды.(10) Второе открытие Караганды
Только спустя полтора месяца с момента выезда из Томска геологи добрались наконец до Карагандинских копей.
Взору Гапеева предстала унылая картина шахтерского поселка с черной от угольной пыли землей, саманными кривыми бараками, темными строениями надшахтных зданий. На весь поселок всего один кирпичный дом, в котором еще недавно жили бывшие хозяева копей - англичане. Неожиданным было то, что одна из шахт - «Герберт» -под управлением штейгера Осипова продолжала работать. На ней работали 125 рабочих, преимущественно казахов. Добытый уголь посредством грохота и сит делили на 4 сорта. Самые крупные куски (62-63% от общей массы) отправлялись на Спасский завод и в Акмолинск для отопления учреждений, крупный орешек (12-15%) шел на отопление помещений, мелкий орешек (12-17%) шел под котлы, а мусор (8-10%) шел в отвал.
Из бесед с Осиповым Александр Гапеев узнал, что в 1911 году англичане на площади шахтного поля производили алмазное бурение и обнаружили 12 пластов. Но никаких документов по геологии месторождения не сохранилось: часть их сгорела, а часть англичане прихватили с собой. Пришлось геологу Гапееву начинать всю работу с начала - со сбора полевых материалов. Это была обычная будничная работа геологов. Гапеев спускался в шахту, обследовал шурфы, дудки и сбойки, копался в колодцах и на выходах пластов, скрупулезно замерял, записывал, зарисовывал характерные разрезы пластов и вмещающих пород, а вечерами анализировал увиденное. Он пользовался любой возможностью, чтобы получить дополнительные данные по геологии месторождения. Не обошлось и без курьезов.
В один из вечеров местные жители копи были немало озадачены, обнаружив, как огромный детина спустился в строящийся колодец и долго не появлялся оттуда.
- Хм! Чегой-то ему в колодцу понадобилось? Воды там нет.
- Никак задумал скотину воровать.
- Чего ждать? Все ясно. А ну давай вязать его!
И дюжина мужиков с хмурыми бородатыми физиономиями, вооруженные копьями, обступили колодец.
Об этом эпизоде впоследствии вспоминал Александр Александрович: «С трудом удалось доказать, что я не спрятался в колодец, чтобы ночью вылезти оттуда и украсть лошадей, а спустился осматривать угольный пласт».
Хрестоматийным стал и тот комический случай, когда Гапеев решил провести глазомерную съемку выходов известняков, подстилающих угленосную толщу, и выехал в поле с нанятым возницей Жунусом, и как Жунус, неправильно поняв «индженера», уехал от него на телеге.
Гапееву пришлось пешком возвращаться в Караганду.
- Опять все без толку. Проследить до конца известняки не удалось, - рассказывал Гапеев своим коллегам историю с Жунусом.
На следующий день, едва светлой полосой обозначился рассвет, отделяя серое небо от черной земли, Гапеев был уже на ногах, чтобы вновь повторить вчерашние поиски. А спустя час он уже привычно мерил своими огромными «геологическими» ногами карагандинскую степь.
По-прежнему впереди маячила телега провинившегося Жунуса. Но только в этот раз он вел себя как нельзя корректно, выполняя все указания «индженера», и дело спорилось быстро. Они двигались по долинам и склонам холмов, поросших пожухлой травой и редкими кустами колючего караганника.
Гапеев следил за выходами пород, периодически нанося их на карту. Вдали показались ветхие, заброшенные строения Саранской копи.
Мощная толща подстилающих угленосную толщу известняков прослеживалась на всем протяжении, и ее направление совпадало с направлением залегания угольных пластов. Это убедительно доказывало внутреннюю связь и неразрывность пластов Карагандинской и Саранской копей.
Тайное стало явным. Гапеев перестал сомневаться. Значит, на этой огромной площади глубоко под землей скрыты угольные пласты, запасы которых исчисляются миллиардами тонн. Эта установленная закономерность выдвигала небольшое Карагандинское месторождение в самое крупное и перспективное в «киргизской» степи, действительные контуры которого необходимо было еще установить.
Что Гапеев испытывал в эти минуты? Странная смесь радости и волнения охватили его. «Нужно еще и еще раз перепроверить структуру пластов обеих копей, их боковые породы, элементы залегания», - думал Александр Гапеев.
Жунус в телеге ждал Гапеева.
- Ну, вольный сын степей, не зря мы с тобой поработали. Мы установили, что от Карагандинской копи до Саранской глубоко под землей лежат угольные пласты.
- И здесь уголь есть? - непонимающе спросил Жунус, указывая на землю под ногами.
- Да, и здесь, и тут, и там, - жестикулируя, ответил Гапеев. -Только там уголь лежит на глубине несколько сот метров.
- Ой бой! Как ты можешь видеть под землю? Не понимаем.
- Чтобы уметь читать землю, видеть ее недра на глубине, нужно, Жунус, учиться. Вот пусть сын твой учится на геолога. В Сары-Арке еще много скрыто в недрах подземных кладовых полезных ископаемых: и уголь, и медь, и свинец, и многое другое. Ему работы хватит на всю долгую жизнь.
В моей домашней библиотеке есть папка с надписью «Гапеев А.А.». В этой папке собраны статьи А.А. Гапеева, статьи о нем, письма его супруги Анны Наумовны, А. Гапеевой, фотографии, нигде и никогда не опубликованные, написанные рукой Александра Гапеева, три стихотворения и, как самая ценная реликвия, - брошюра А.А. Гапеева «Карагандинское каменноугольное месторождение», изданная в 1922 году в Петербурге. Эта пожелтевшая брошюра из личной библиотеки профессора - подарок вдовы Гапеевой. С этой брошюры на 16 страницах и трех рисунков и началась известность и слава урочища Караганды-Басы как крупнейшего в «киргизских» степях каменноугольного месторождения с «вероятными» запасами угля в 300 миллиардов пудов, или 4,8 млрд. тонн. Автор научного труда пишет: «Спокойное залегание углей во всей описанной площади, отсутствие на ней выходов массивно-кристаллических пород, наконец, возможность проследить подстилающий угленосную толщу известняк с северо-востока, севера и запада - все это дает основание предполагать, что исчисленный минимум вероятных запасов имеет реальное значение».«Генерал свободомыслящих»
Кто же был Александр Александрович Гапеев? Родился в 1889 году в небольшом городке Кромы Орловской губернии. В 1900 году поступил в Петербургский горный институт, старейшее высшее учебное заведение страны с демократическими традициями.
Студент Гапеев активно включился в общественную и политическую работу. Острый, критический ум, смелость в поступках, живой характер - все это способствовало популярности Александра Гапеева среди студентов. Он был бессменным председателем студенческих сходок, представителем студенчества в ученом совете института.
В 1906 в Петрограде вышла пухлая книга объемом в 700 страниц «Из истории студенческих волнений». Одной из центральных фигур, представлявших левое прогрессивное студенчество в известном «Коноваловском конфликте», был Александр, исключенный из института. Самое активное участие принял студент Гапеев в революции 1905 года. В 1906 году в столице Швеции Стокгольме состоялся IV съезд РСДРП. В числе делегатов были В.И. Ленин, М.И. Калинин, И.В. Сталин, К.Е. Ворошилов, М.В. Фрунзе, Н.К. Крупская и другие деятели революционного движения. Единственным представителем от социал-демократической организации студентов Петербурга был Александр Гапеев. В стенографическом отчете съезда он фигурирует под партийной кличкой Молоденков.
В 1906 году вышел первый номер еженедельника «Молодая Россия». Наряду со статьями Ленина, Горького, стихами поэта Скитальца в еженедельнике была опубликована и статья А. Гапеева «Победители и побежденные».
В 1908 году лидер студентов горного института судится с ярым монархистом Государственной думы Пуришкевичем. Стенографический отчет этого суда был опубликован в книге «Идейные кассиры». Читая эту книгу, я восхищался смелостью и твердой позицией молодого студента Гапеева в острой дискуссии с мастодонтом партии власти, опытнейшим политиком Пуришкевичем. В те годы газета «Голос Москвы» назвал Гапеева «генералом свободомыслящих».
В 1910 году Александр Гапеев окончил с отличием горный институт. Далее последовали геологические экспедиции в Донбасс, Сибирь, Прииртышье.
Многие тысячи километров исходил и изъездил по земле-матушке геолог Александр Гапеев. Богатырского, двухметрового роста, в огромных сапогах 46 размера, он вышагивал за день десятки километров, изучая выходы, «подстилающую толщу» угольных пластов. Трудно было за ним угнаться его помощникам. Он любил вспоминать крылатую фразу его учителя Л.И. Лутугина: «Открытия геолога у него на подошвах». А свои крепкие ноги он называл «геологическими». Будто сама природа создала его для геологических исследований.
Он исходил и изъездил все Прииртышские месторождения. В урочище Борлы на левом берегу Чидерты Гапеева привлекла добыча угля открытым способом, как тогда говорили, «вразнос». Побывал он и на руднике Перфильева, ныне Майкаинский угольный бассейн. В научном труде «О некоторых каменноугольных месторождениях вдоль линии Южно-Сибирской железной дороги», изданном в 1922-м в Петрограде, он снова отметил большую перспективность Экибастузского и Прииртышских месторождений.
Об Александре Гапееве мы еще расскажем в последующих выпусках, а сейчас вернемся к Карагандинским угольным копям.
(продолжение следует)



vk
facebook
twitter
ok
mail.ru
instagram
youtube

Хабарландырулар
Ауа райы
Медиа
Анықтамалық





