Оқиғалар лентасы
- Қазақстандық студенттер Қазақстан мен Қытайдың жоғары оқу орындарынан қос диплом ала алады
- Қазақстан Орталық Азиядағы жаңа туған нәрестелер өлімінің ең төменгі деңгейіне жетті
- Қазақстандық мектептерде садақ атудың тегін секциялары іске қосылады
- Жанармай құю бекеттері, қонақ үйлер мен демалыс аймақтары: Қазақстан трассаларының бойында не салуды жоспарлап отыр
- Мүгедектігі бар 30 мыңға жуық қазақстандық жұмысқа жүгінді: қанша адам жұмысқа тұра алды?
- Қойма тығырыққа тірелгендей: Қарағанды облысының өнеркәсіптік және дистрибьюторлық компаниялары жөнелтуді қалай жеделдете алады
- Қазақстанда ғылыми зерттеулерді қаржыландыру мерзімін ұлғайтуға депутат шақырады
- ҚР-дағы жұмыс берушілер зейнетақы аударымдарын 2,5 есеге арттырды
- Қазақстандықтар мал азығына қанша ақша жұмсайды
- Қазақстанда қыс қандай болады: синоптиктер алдын ала болжам жасады
- NEET санатындағы әрбір үшінші жас қазақстандық ресми түрде жұмыссыз болып саналады
- Соттардың шешімі бойынша мыңдаған шетелдіктер ҚР-дан кетуге тиіс
- ЖК таратудан бас тарту: Салық бұдан әрі не істеу керектігін түсіндірді
- Вакциналардың температурасы ҚР-да тәулік бойы бақыланатын болады
- Қазақстандық өндірушілер алгоритмдерді тексеруде
- Қазақстанда әлеуметтік қызметтерді жеткізушілерге мемлекеттік бақылау енгізілуде
- Қазақстандағы 142 көпір апатты жағдайда
- Қазақстандықтар шетелде үйлерге қарағанда бірнеше есе көп ақша жұмсайды, дейді сарапшылар
- Алдымен мансап, содан кейін үйлену тойы: қазақстандықтар бірінші некеге тұрған кезде
- Қазақстандық ғалымдар алма ағаштарын 92 аурудан қорғайтын биопрепараттар әзірледі%
- Қазақстандық ғалым қатерлі ісікті емдеудің жаңа әдісін әзірлеуде
- "Кафеге бару сән-салтанатқа айналды". Қазақстанда қоғамдық тамақтандыруда ақша табу қиындай түсуде
- Қазақстан жеңіл автомобильдер шығарылымын 40 ға арттырды%
- Қазақстанда жылжымайтын мүлікті кім тегін ресімдей алады
- Азаматтық авиацияның Қазақстан экономикасына қосқан үлесі 6,5 есе өсті
- Қазақстан өзін жол битумымен қамтамасыз етті және экспортты ашуға дайындалуда
- Қазақстанда 2026 жылдың ең сұранысқа ие мамандықтары аталды
- Pinduoduo және Claude салықтық тексеруден кейін Қазақстан бюджетіне 8 млрд теңге төледі
- Қазақстанда алты сағаттық жұмыс күніне қалай ауысуға болады және бұл кімге керек
- Қазақстандағы әкелер қандай жағдайларда бір жарым жасқа дейінгі бала күтімі бойынша жәрдемақы ала алады
- Қазақстан соттары тоғыз айда 1,6 млн азаматтық істі қарады
- Жеті мыңнан астам қазақстандық Ұлттық ұланға қызмет етуге шақырылды
- Қазақстан қалаларында шұжық қанша тұрады
- Қазақстаннан күнбағыс майының экспорты 48,5 - ке өсті%
- Қазақстандағы санаторийде демалу қайда арзан
- Қазақстанда нотариустың тегін қызметтері кімге тиесілі
- Тоқаев қазақстандықтарды Республика күнімен құттықтады
- Ұшқыштар мен стюардессалардың шаршауын жаңа ережелер бойынша бақылағысы келеді
- Шетелге көшу зейнетақыдан айыруға себеп емес: Конституциялық Сот қазақстандықтардың құқықтарын түсіндірді
- Триллиондаған егістік: Қазақстанның ауыл шаруашылығы жеті жылда қалай өсті
- Қазақстандықтар коллекторларға қанша ақша қарыз
- Қарағандыда жаңа экопаркте болашақ қарағайлы орманның негізі қаланды
- Неліктен Қазақстаннан АҚШ-қа тікелей рейстер іске қосылды
- 2027 жылдан бастап қандай жәрдемақылар отбасының табысына байланысты болады
- Жолаушылардың биометриясы Астана әуежайында енгізіледі
- 1,4 млн-нан астам қазақстандық "Кітап оқтын ұлт" марафонына қатысуда
- "Қазақстанды үлкен құрылысқа айналдыру": құрылыс саласы ауқымды жоспарларға дайын ба?
- "Жасанды интеллект баланың орнына ойланбауы керек": нейрондық желілер Қазақстанның мектептерін қалай өзгертеді
- Бірқатар компаниялар төмен көрсеткіштерге байланысты қазақстандық тауар өндірушілердің тізілімінен шығарылды
- АИ Қазақстандағы көмір қорын санауды үйренді
- Қазақстан Камбоджаға бидайын ұсынды
- Аутизммен ауыратын балаларға оңалту қолжетімді болады: елде 189 бөлімше ашылады
- Сатып алудан бұрын диеталық қоспаны қалай тексеруге болады: қазақстандықтар нені білуі керек
- Маймыл шешегі: қазақстандықтар алаңдауы керек пе?
- Қазақстанда жер сілкінісі қаупіне байланысты құрылысты қайда шектеуге болады
- Бектенов Қазақстан экономикасы бойынша халықаралық сарапшылардың ұсыныстарын зерделеуді тапсырды
- Адам денсаулығына әсер ететін күшті заттардың тізімі жаңартылды
- Республика күніне арналған төлемдер: Қазақстанда кім және қанша алады
- Қарағанды облысының еңбек ардагерлері, кеншілері, аграршылары, дәрігерлері мен мұғалімдері Республика күніне орай марапатталды
- 24 және 25 қазан демалыс күндері Қарағанды мен облыста ауа райы қандай болады
- Қазақстанда қазақстандық қолөнершілердің бұйымдарын ілгерілетуге арналған платформа іске қосылды
- Швейцария Қазақстанның коммуналдық желілеріне қызығушылық танытты
- Шахтер бірінші лиганың чемпиондық маусымының соңғы матчында жеңіліп қалды
- Ауладағы қоқыс пен лас көшелер: қазақстандықтар шағымданады
- Қарағанды облысында 485 млн теңгеге заңсыз кен өндіру тоқтатылды
- Әрбір екінші қылмыс ауыр: Қазақстандағы жасөспірімдер туралы алаңдатарлық сандар
- Қарағандылық химик өнеркәсіптік қалдықтардан стоматологиялық цемент жасайды
- ҚР Президенті: Конституция Қазақстанның өткені, бүгіні мен болашағы туралы көзқарасын нақты айқындайды
- Қызмет ету және итермеу: Қазақстан армиядағы мерзімді қызметті қалай өзгертеді
- Теміртауда мүгедектігі бар адамдар үйлерінде пандустар жасауды сұрайды
- Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстанда үшінші суперкомпьютердің іске қосылатынын жариялады
- Boeing 787-9 Қазақстанда ұшуға дайындалуда
- Қарағандыда екі әйел жоқ тауарларды сатқаны үшін сотталды
- "Бізде әлі көп нәрсе істеу керек": президент Қазақстан халқына Жолдауы не туралы болатынын айтты
- Интернеттен сатып алу: алаяқтардың құрбаны болмауға қалай жол бермеуге болады
- Қазақстандықтар бір өтінішпен бірнеше кредит бойынша қарыздарын реттей алады
- Тоқаев: Мемлекет инклюзивті қоғамды қалыптастыруға жәрдемдесетін педагогтарды қолдауды жалғастырады
- Қазақстан еріктілеріне цифрлық паспорттар дайындалуда
- Тоқаев Республика күнін Қазақстан үшін тағдырлы күн деп атады
- Қазақстанда әкімдердің жұмысын бағалауға балалар қылмысының алдын алуды ұсынды
- Қарағандыда өткен семинарда спортшыларға рекордтарға дайындалуға және денсаулығын сақтауға қалай көмектесуге болатыны талқыланды
- Оқушылар жаңа цифрлық жүйе арқылы бақылай бастайды
- Директорлардың құқықтық мәселелер жөніндегі орынбасары Қазақстан мектептеріне енгізуді ұсынды
- 40 түрлі көзқарас: ИЗО мұражайында "Қарағанды"фотоклубының есептік көрмесі ашылды
- Балқаштағы өлім төбелесі: үшеуі сотталды
- Демалыс және жұмыс Сенбі: Республика күніне байланысты ХҚКО мен арнайы ХҚКО кестесі қалай өзгереді
- 30 жылдан астам инвестиция: CCI Kazakhstan "ұзақ мерзімді әріптестік үшін" наградасымен марапатталды
- 150 ден астам педагог пен ғалым және 120 ға жуық медицина қызметкері мемлекеттік наградаларға ие болды
- Қарағанды облысында әлеуметтік қызметкерлер марапатталды
- Қарағандыда металл бұйымдарының ұрлығы анықталды
- Нұра ауданы Құланөтпес ауылында ветеринариялық пункт ашылды
- Қарағанды облысында алты мас жүргізуші бір тәулік ішінде басқармадан шеттетілді
- Қарағанды медициналық университетіне бірінші ректор Петр Поспеловтың есімі берілді
- Тарих, ашылулар және есте қаларлық күндер: 23 қазанда не есте қалды
Сауалнама
- Әрине. Ол қазірдің өзінде қалтасын айтарлықтай ұрады;(856)
- Мен айырмашылықты сезбедім/а(1417)
Карлаг: история, которую нельзя забывать
Немалая часть истории становления Казахстана пришлась на жесточайшие годы Сталинских репрессий. За годы правления Сталина в Казахскую ССР было депортировано помимо огромного числа граждан СССР, 800 тысяч немцев, 102 тысячи поляков, 19 тысяч корейских семей, 507 тысяч представителей народов Северного Кавказа. За годы репрессий в лагеря Казахстана было сослано более 5 миллионов человек.
С 1930 по 1953 годы на территории Казахской АССР располагался один из крупнейших в СССР исправительно-трудовых лагерей — Карлаг. Об истории этого учреждения уже написано немало книг и статей, в том числе со слов бывших заключённых и непосредственно самих работников трудового лагеря. Однако на сегодняшний день уже осталось мало тех, кто может рассказать о событиях, происходивших в его стенах от первого лица. Но есть те, кто приложил немало усилий, чтобы зафиксировать события тех лет. Те, кто получал информацию о происходившем в лагере из уст и писем людей, ставших жертвами политического режима. Одна из них - журналист, лауреат премии Союза журналистов Казахстана 2002 года за книгу «Карлаг. По обе стороны "колючки"», автор трех книг о Карлаге, редактор-составитель «Книги скорби. Расстрельные списки» по Карагандинской области Екатерина Кузнецова.
(1).jpg)
Фото: inkaraganda.kz
Годы великого обмана
Екатерина Борисовна родилась в 1938 году. Жизнь в советском союзе представляла себе только по книгам и фильмам, так как родилась в Даляне, Китае, и только в 1954 году её отец принял решение вернуться с семьёй на историческую родину. В 1961 году она окончила факультет журналистики в КазГУ им. Кирова в Алма-Ате и по распределению попала в областную молодежную газету «Комсомолец Караганды», а немного позже в областную газету «Индустриальная Караганда», где после проработала долгое время. В те годы, как рассказывает журналист, слово “Карлаг” не звучало нигде. Люди, которые отбывали там наказание, вышли на свободу, стали жить в Караганде, в городах-спутниках. Многие работали преподавателями в школах, вузах, университетах. Но о лагере, о том, что происходило за его стенами, о том, как люди проводили там по 10 -15 лет, никто ничего не рассказывал. Даже по прошествии двадцати лет после его закрытия, все разговоры о Карлаге были под строгим запретом.
- Когда я начала работать в журналистике, об этом вообще не говорили, хотя я окончила университет в 1961 году, и это было время “хрущёвской оттепели”. Помню, тогда опубликовали рассказы Солженицына, в том числе рассказ «Матрёнин двор», но когда я его прочитала, то не могла поверить, что такое было на самом деле. Это было что-то из области фантастики. Но со временем в Караганде я стала сталкиваться с этими людьми, с теми самыми репрессированными. Они никогда ничего о себе не рассказывали, ни слова о годах, проведённых в лагере, потому что, выходя, они подписывали документ о неразглашении. Подписка была совершенно потрясающе составлена, по большому счёту людям, которые выходили на свободу, разрешалось только дышать. Всё остальное было запрещено. При общении с этими людьми у меня возникало недоумение: они были невероятно образованными, интеллигентными, грамотными, не какие-то там уголовники. Потом был интересен национальный состав: откуда здесь, в Караганде, поляки, чеченцы, финны и ещё множество национальностей. В школах, в университетах были идеальные преподаватели, я помню, что мы слушали их с открытыми ртами, настолько они были образованными. Настолько грамотно была поставлена речь, что сложно было поверить: эти люди пережили репрессии. Но все молчали, если расскажешь – 25 лет. Поэтому, даже после закрытия лагеря ещё долгие годы все жили в страхе. Хотя, конечно, люди знали: те, кто принимал на работу, коллеги, окружение, они знали, откуда этот человек, ведь выходя на свободу, они получали лишь справку. Никаких паспортов, дипломов, свидетельств – только справка. Но, безусловно, они получали работу, не имея на руках подтверждающего документа, потому что каждый, кто жил в те годы, понимал, кого на самом деле отправляли в лагеря. Это была интеллигенция, это были лучшие умы со всего союза, - рассказывает Екатерина Кузнецова.
Правда, как разорвавшаяся бомба
В 1985 году Михаил Горбачёв становится Генеральным секретарем ЦК КПСС, и сразу начинает продвигать идею глобальной перестройки. Во время его правления начинаются перемены и в сфере журналистики: в 1988 году газета «Казахстанская правда» - главное издание страны, на целую полосу, опубликовывает статью под названием «Карлаг» журналиста Виктора Дика. Автор был из ссыльных немцев, и информация в статье была написана со слов его бабушки, дедушки, близкого окружения. Как рассказывает Екатерина Кузнецова, тогда эта новость имела эффект разорвавшейся бомбы.
- Горбачёва можно расценивать по-разному, но он сделал великое дело: он открыл нам рты. Он дал возможность людям говорить правду и узнать правду. В этом его великая заслуга. Когда мы увидели, что целая полоса “казахстанской правды” была посвящена рассказам бывших заключённых Карлага, то на следующий же день продублировали эту полосу в своей газете. В Караганде этот материал получил огромный резонанс. Представьте: половина Караганды – это выжившие от голода казахи, вторая половина – репрессированные русские семьи и их потомки, бывшие сидельцы лагерей, спецпереселенцы, переселённые народы, такие как корейцы, чеченцы, ингуши, поляки и все остальные. И вдруг такой взрыв. Газету раскупили мгновенно, тогда это было 199 тысяч экземпляров, - рассказывает Екатерина Борисовна.
- После этого пошли письма: люди поняли, что можно говорить, - продолжает спикер. - Мы начали публиковать истории этих людей, их было великое множество. Они писали про своих матерей, отцов, про тех, кого расстреляли, писали те, кто сами сидели и вышли на свободу. А мы всё это публиковали. Только в тот год люди поняли, что можно говорить правду. До этого страна жила в двух измерениях: в настоящем и в выдуманном. Все знали своё прошлое, но все его скрывали.
Пять тысяч расстрелянных
Ещё в 1990 году Екатерина Борисовна занимается составлением списка расстрелянных заключённых в Карлаге. Список погибших тогда прислали из Москвы. Это те люди, которые с 1931 по 1951 годы были приговорены органами НКВД к 58-й статье - расстрел. В списке было почти 5 тысяч человек.
- При составлении книги я сделала разбор по национальностям: репрессированные корейцы, немцы, французы, поляки и т.д. Отдельной статьёй были дети. Из разговоров с бывшими сотрудниками лагеря я узнала, как людей отправляли на расстрел: сверху приходила телеграмма, в которой было указано число и направление. К примеру, по первой категории – расстрел – 8 человек. По второй категории – лагерь – 13 человек. Никаких имён и фамилий. А уже выбирали на свой вкус. Люди ни в чём не были виноваты. К ним просто приходили с обыском, потом объявляли врагами народа, забирали и высылали. Не было никаких шпионов. В моём списке есть мальчишка – пионервожатый 8-ой школы, ему было 18 лет. За что его расстреляли? Или 17-летняя трактористка из аула, которая не говорила ни слова по-русски. Она тоже в книге. Причём первые расстрелы начались ещё в 1931-1932 году, и тогда особенно много жертв среди стариков, это сильно бросается в глаза. Логики расстрелов нет никакой, - рассказывает Екатерина Борисовна.

Фото с сайта mira1.ru
Карлаг
Спикер отметила, что Карагандинский лагерь был сельскохозяйственного направления. Его основной задачей было обеспечение карагандинского угольного бассейна сельской продукцией. Также активно развивалось разведение скота. Помещение в Долинке, которое сегодня используется как музей, ранее было зданием главного управления карагандинского исправительно-трудового лагеря НКВД. В нём были сельхоз отделы, промышленные отделы, кабинеты и спецотдел, в котором хранились все документы, а также столовая для служащих. Протяжённость самого лагеря составляла около 300 километров и обслуживалась двумя железнодорожными линиями, по которым привозили заключённых. А входные ворота были на станции Карабас.

Фото сайта kinosaitonlain.ru
- Как-то я спросила у одного из бывших офицеров: «Скажите, в лагере ведь рождались дети, что с ними делали?». Он рассказал, что их держали в отдельном помещении. Когда приходило время кормления, выстраивали мамок, и те должны были накормить детей. Причём главным условием было: 30 мл на каждого. А как? Когда они сами были истощёнными, голодными. В общем, женщины друг друга выручали. А потом детей забирали в детский дом, и никогда не указывали в справках данные отцов, только матерей, - рассказывает Екатерина Кузнецова.
По её словам, заключённых расстреливали на свежем воздухе, недалеко от места, где находилась женская колония. Причём стреляли сразу на кладбище, а тела просто скидывали вниз.
- Недалеко от оперчекистского отдела была комната, без окон и с одной дверью. В эту комнату – 12 квадратных метров привозили заключённых из лагерных отделений. Они стояли там, связанными, целую ночь, а в 4 часа утра к ним приходили. Место расстрела было в районе кладбища, от 149 колонии и до Шахтинска. Сейчас там просто степь, а раньше там были сплошь братские могилы – длинные холмы. Их привозили по 8 или 10 человек и расстреливали. При этом присутствовали всегда трое: судья, начальник следственного отдела и расстрельщик, - рассказала Екатерина Кузнецова.
Подробнее события того времени Екатерина Кузнецова описывает в своих статьях и книгах. Её книги о Карлаге сегодня изданы не только в Казахстане, но и в России и США. Карагандинцы могут ознакомиться с ними в библиотеках города.



vk
facebook
twitter
ok
mail.ru
instagram
youtube

Хабарландырулар
Ауа райы
Медиа
Анықтамалық





