Оқиғалар лентасы
- Қазақстанда қарудың заңсыз айналымы анықталды
- Қазақстан IT-қызметтер экспортын 328 млрд теңгеге дейін ұлғайтты
- 2026 жылы Қазақстандағы ақылы жолдардан 100 млрд теңгеге дейін қаражат жинау жоспарлануда
- Ғалымдардың жалақысы Қазақстанда ғылымға жұмсалатын шығындардың жартысын "жеді"
- Қазақстан гидрогеологиялық қызметті жарақтандыру үшін Ислам даму банкінен қарыз алады
- Алты айдағы жаңа мамандық: Қазақстанда жұмыссыздар қалай оқытылады
- Қазақстан Балалар денсаулығы бойынша ең үздік нәтижелердің бірін көрсетті
- Демалыс күндері ауа райы: қарағандылықтар 4-5 сәуірде не күтеді
- Қазақстанда цифрлық логопед пайда болуы мүмкін
- Неліктен көп балалы отбасылар кедейлік шегінен төмен түседі
- Кейбір дәрі-дәрмектердің бағасы наурыз айында Қазақстанда орта есеппен 25% - ға төмендеді
- Сарапшы: жер асты сулары Қазақстан экономикасына көмектесе алады
- Қазақстандықтарға емханаға барғаннан кейін алаяқтар қоңырау шалады. Денсаулық сақтау министрлігі деректердің бұзылуын жоққа шығарады
- Қазақстанда 2026 жылы 42 мың балалар кітабы шығарылады
- АИ Қазақстан Еңбек министрлігіне АӘК алушылар санын қысқартуға көмектесті
- 15 жыл бірге ekaraganda.kz -жалғасып жатқан оқиға
- Қазақстанның курорттары туристер саны бойынша рекордтар жаңартуда
- VR-технология жұмыссыздарды ҚР еңбек нарығына дайындайды
- Қазақстанға автокөліктің ашық импорты: сервис не үшін ыңғайлы carify-kz.com
- Президентке 2030 жылға дейінгі ғылымды дамыту жоспарлары ұсынылды
- Жүргізушілер үшін агрессияға тексеруді Қазақстанда енгізу ұсынылады
- Қазақстанда аукциондар арқылы жер қойнауының 121 учаскесі сатылды
- Сусыз екі апта: Ақтас кентінің тұрғындары коммуналдық апатқа және қызметтердің әрекетсіздігіне шағымданады
- Қарағандыда "Жұлдыз-2026" қатысушылары сахнаға шықпас бұрын қазылар алқасымен кездесті
- Михайловкадағы жеке сектор тұрғындары өз аулаларында қоқыс үйінділерінен зардап шегеді
- Business Turar: Coca-Cola belesteri үдеткіші 138 млн теңге табыс пен жаңа жұмыс орындарының өсуін көрсетті
- Қазақстанда жолдарды жылу мен аяздан қалай қорғауды жоспарлап отыр
- 80 жастағы қарағандылық мұзды өзенге шомылып, күн сайын далада ондаған шақырым жүріп өтіп, қарда жалаңаяқ жүреді
- Қарағанды кітапханасында киізден панно жасау бойынша АРТ-шеберхана өтеді
- Иттер бар-жүйелер жоқ: Қарағанды облысында қаңғыбас жануарлардың санын адамгершілікпен реттеу бағдарламасы сүйретіледі
- Қарағандыда жөндеу жұмыстарына байланысты бірден екі жол учаскесі жабылады
- Қарағанды облысында қызылша: наурыз айында сырқаттанушылық төмендеді
- Қарағандылықтар жаратылыстану-математикалық бағыттағы пәндер бойынша республикалық олимпиадада 16 медаль жеңіп алды
- Қарағанды облысы мен Ұлытау облысының ҚАЖ мекемесінде әкімнің жұмыс сапары өтті
- Ермағанбет Бөлекпаев Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі Ерғали Жүніспековтың мерейтойымен құттықтады
- Депутат зейнетақыны жасына емес, өтіліне қарай тағайындауды ұсынады
- Түнгі өрт Қарағанды шағын базарында болды
- Жас қарағандылықтарды балалар жазушысы Ксения Земсковамен кездесуге шақырады
- Су астында және құрлықта: Алматыда Маржан мен сирек кездесетін жануарлар туралы фотокөрме ашылды
- Мас жүргізуші Қарағандыда 20 тәулікке қамауға алынды
- Қарағанды облысының педагогтары "оқырман ұлт"жобасының бірінші кезеңіне қатысады
- Теміртауда суретші Владимир Троценконың жеке көрмесі ашылады
- 3 сәуір: Қазақстан мен әлемдегі күннің оқиғалары
- Көктемгі өзгерістер: 3 сәуірде Қарағанды мен облыста ауа-райынан не күтуге болады
- Мораторий аяқталды: Қазақстанда бензин бағасымен не болады
- Қазақстанда Инфляция төмендеді
- Қазақстан сегіз жаңа электр станциясын салады
- Депутат ЖКО-ға жәбірленушілермен жақындауды қатаңдатуға шақырды
- Қазақстан әуе сапарларының жазғы кестесіне көшуде
- Қазақстандағы Такси әлеуметтік есептеулер туралы дауларға байланысты қымбаттауы мүмкін
- Қазақстанда электрондық сауда операторы институтын құру жоспарлануда
- Қарағандыда контейнерлік алаңдарды жаппай жинау басталды
- Қазақстанда әлеуметтік жәрдемақы тағайындау кезінде кредиттер ескерілетін болады
- Полицейлер алаяқтардың құрбанын Қарағанды облысындағы ауылдан шыққан кезде ұстап алды
- Қазақстанның жоғары оқу орындарына енді кейбір мамандықтар бойынша студенттер қабылданбайды
- Қарағандыда экологияны жақсартумен ғалымдармен бірлесіп айналысатын болады
- Теміртауда апаттық жарықтандыру бағанасы бөлшектелді
- Теміртауда даму бюджеті ұлғаяды: оған 20 миллиард теңге жұмсалады
- Қазақстандықтарға барлық зейнетақы ақшаларын жеке меншік иелеріне беруге рұқсат етілуі мүмкін
- Кейбір кітаптарды сақтағаны үшін жаза-қазақстандықтарды қалай тексереді
- "Саран" шахтасына 1,6 млн теңгеден астам айыппұл салынды
- Қазақстанда жаңа Конституцияға байланысты бірқатар жаңа заңдар қабылданады
- Жасынан еңбек өтіліне өту-Қазақстанның зейнетақы жүйесін өзгерту ұсынылды
- Қарағандыдағы 15-ші магистральда апат болды
- ІІМ ЕСКЕРТЕДІ: Қазақстанда алаяқтықтың жаңа схемасы таралуда
- Қарағанды облысында ауқымды сенбілік өтеді
- Мәжілісмен жүргізуші куәлігінен айырылғандарға рақымшылық жасауға қарсы шықты
- Теміртауда балықшы су қоймасына батып кетті: қайғылы оқиға біраз уақыттан кейін белгілі болды
- Қазақстанда адамдар көп: жаңа деректер
- Медициналық көмектің сапасына қатысты шағымдар енді телефон арқылы қабылданбайды
- Қарағанды облысында жоғалған бала тірі табылды
- Қазақстанда ипотека беру шарттары қайта қаралуы мүмкін
- Балқаш мыс балқыту зауытында экологиялық бұзушылықтар анықталды
- Сатыбалдин көшесінің тұрғындары құрылыс салушымен елеулі кемшіліктерге байланысты сот ісін жүргізуде
- Кәмелетке толмаған адамды зорлау туралы үкім өзгеріссіз қалды
- Сарапшы бет пен алақанға төлем жасау қаупі туралы ескертті
- Роман Старченко Қазақстан чемпионаты финалының бірінші матчының кейіпкері атанды
- Қарағанды облысының даласында жоғалған баланы іздеуде
- Қарағанды облысы ҚАЖ мекемесіне және Ұлытау облысына жұмыс сапары: сотталғандарға медициналық қызмет көрсету сапасы бағаланды
- Қарағанды облысының ұлттық парктері материалдық-техникалық базаны нығайтуда
- 2 сәуір: Қазақстан мен әлемдегі күннің оқиғалары
- Көктем күшейіп келеді: 2 сәуірде Қарағанды мен облыста ауа райы қандай болады деп күтілуде
- Қазақстанда мемлекеттік құпияларды қорғауды күшейтеді және экстремизм бойынша нормаларды қатайтады
- Қазақстандағы жоғары оқу орындары кәсіпорындар мен өңірлердің міндеттерімен жұмыс істейтін болады
- IT-мамандарды Қазақстанның Арнайы мемлекеттік органдарына қызметке тартуды жоспарлап отыр
- Қарағанды облысында су тасқыны қаупімен күресу жалғасуда
- Тұрғын үй нарығындағы қолма-қол ақшаның соңы: кім бірінші болып зардап шекті
- Скутер үшін төбелес: қарағандылық ауыр жарақат алды
- 12 мыңға жуық бала Қазақстандағы Ұлттық қордан ақша алушылар қатарынан шығарылды
- Теміртауда апаттық жарықтандыру бағанасын бөлшектеуге уәде берілуде
- Қазақстанда студенттерге стипендия көтеріледі ме
- Қазақстанда Жол қоры құрылуы мүмкін
- Теміртауда көшелер қыстан кейін ретке келтіріледі
- ЖСН бойынша жұмысқа жіберу: жұп – үйде, тақ-кеңсеге
- Қарағандыда жол маусымы әдеттегіден ерте басталды
- ҰБТ форматы 2027 жылы қайта қаралуы мүмкін
- "Заң және тәртіп": Қарағанды облысында мектеп сабақтарының жаңа форматы енгізілді
- 3 287 қазақстандық аграршы егіс науқанына қаражат алды
- ChatGPT рұқсат етілді, бірақ сіз өзіңіз ойлануыңыз керек: университеттердегі ережелер қалай өзгереді
- Қазақстан пилотсыз авто және жеткізуші дрондарды ұшыруға дайындалуда
- 25-қабатқа жүгіру: Қарағандыда өрт сөндірушілер төзімділікпен жарысты
- Тоқаев киберқауіпсіздік пен азаматтарды қорғауды күшейтуді тапсырды
- Шпиондық бағдарламалар мен эксплуатациялар — Қазақстандағы пайдаланушылар үшін қандай қауіптер өзекті болып қала береді
- Неліктен қазақстандық банктер бірыңғай QR-кодты қосуды кешіктіреді, - деп жауап берді Ұлттық банк басшысы
- Қарағандыда ең терең шұңқырға конкурс жарияланды: жеңімпазға асфальт уәде етілді
- Алғашқы қазақстандық қатерлі ісікке қарсы препаратты сынау жыл соңына дейін аяқталады
- Қарағандыда Нұркен Әбдіров даңғылы 3/2 мекенжайындағы бизнес-орталықтағы баспалдақ суда бойынша апелляциялық соттың кезекті отырысы өтті
- Үкімнің орнына сыпырғыш: Қарағандыда жақында заңды бұзғандар қалада тәртіп орнатуға шықты
- "Атамекен" ҰКП және Қарағанды облысының әкімдігі бизнеспен диалогты күшейтуде
- Жүздеген мың қазақстандықтар несиелер мен шағын қарыздарды бұғаттайды: бұл немен байланысты
- Қарағандылықтар жұлдыз жорамал бойынша үйленеді
- Қарағандыда бес жүз шаршы құрғақ шөп өртенді
- Ата-аналар академиясы және цифрлық сауаттылық: Қарағанды облысында "күміс университетке"қабылдау ашылды
- "15 - те үйленді": неліктен зорлаушының үкімі әлі күшіне енген жоқ?
- Теміртау синхронисті әлем кубогы кезеңінің қола жүлдесін жеңіп алды
- Қарағанды облысында бірінші сыныпқа құжаттарды қабылдау 29 маусымда басталады
- Мас жүргізуші Қарағандыда ұсталды
- Болашақ жобалары: Қарағандылық оқушылар Infomatrix халықаралық олимпиадасында жеңіске жетті
- Күлкі күні және басқа да қызықты оқиғалар: 1 сәуірде не танымал
Сауалнама
- Әрине. Ол қазірдің өзінде қалтасын айтарлықтай ұрады;(273)
- Мен айырмашылықты сезбедім/а(1396)
Переход на латиницу – шаг в будущее
Переход на латиницу – это историческая необходимость для Казахстана, это еще одна возможность интегрироваться к мировым научным и технологическим процессам.
Глава государства утвердил новую версию казахского алфавита именно тогда, когда Казахстан состоялся как одно из самых уважаемых государств в мире, где царят стабильность, согласие и единство народа. Правительству поручено обеспечить поэтапный переход на латиницу до 2025 года.
Идея такого перехода Президентом была озвучена еще в 2006 году на 12-й сессии Ассамблеи народа Казахстана, но особую актуальность она обрела после публикации в апреле нынешнего года статьи Главы государства «Взгляд в будущее: модернизация общественного сознания». В ней Лидер страны поставил ряд конкретных задач, нацеленных на духовное обновление нации. Одна из ключевых – переход казахского языка на латиницу, позволяющий не только его модернизировать, но и открывающий новые возможности для доступа к самым современным достижениям науки и техники. Кроме того, произойдет и более тесное объединение казахов, проживающих в более чем 40 странах.
Высокие технологии развиваются настолько стремительно, что двигаться надо с опережением. Первыми включились в процесс внедрения латиницы вузы. Ведь именно они готовят будущих специалистов для всех отраслей нашей страны. Учитывая опыт развитых стран, ученые опираются на принципы прагматизма.
Глобальные вызовы требуют пересмотра устоявшихся канонов в преподавании и выработке компетентностной модели выпускника высших учебных заведений. Образование в современных условиях предстает как мощное средство демонстрации интеллектуального потенциала на мировой арене.
Как отмечает Глава государства в статье «Взгляд в будущее: модернизация общественного сознания», образование – «фундаментальный фактор успешности нации в будущем», и потому одна из задач преподавателей вузов – культивировать ценность образования и инновационного мышления.
В этом контексте особая роль принадлежит университетам, являющимся научно-исследовательскими и образовательными центрами, где студенты получают не только
глубокие знания, но и формируются как личности с высокой культурой и активной гражданской позицией.
Программа за сравнительно небольшой промежуток времени уже даёт первые результаты, по которым можно судить об успешности её реализации.
Также необходимо отметить, что программа «Рухани Жаңғыру» успешно реализуется и в КарГУ им. Е. А. Букетова, что можно увидеть на примере работ, проводимых в вузе. На заседаниях региональных и университетских проектных офисах программы приоритетными направлениями избираются перевод казахского языка на латинскую графику, проект «Новое гуманитарное знание. 100 новых учебников на казахском языке» и внедрение полиязычного обучения в вузе, а именно осуществление его на государственном, русском и английском языках.
Следует отметить, что студенческая молодежь позитивно восприняла введение латинской графики уже в ближайшей перспективе. Студенты, как правило, владеют несколькими языками, присутствуют в интернет-пространстве и не видят трудности в пользовании латинской графикой.
В университете был создан проектный офис по направлению «Поэтапный переход казахского языка на латиницу», в котором совместно работает группа ученых университета и представителей областного Управления по развитию языков.
Открыт и на постоянной основе функционирует «Центр развития и перевода казахского языка на латинскую графику». Благодаря их планомерной работе в вузе осуществляется разработка и реализация комплекса мероприятий, связанных с латинизацией.
Следует подчеркнуть, что при переходе на латинскую графику необходимо избежать потери богатого наследия казахской культуры, науки, искусства и просвещения, созданного на кириллице, как это произошло во время отказа от арабской графики. Поэтому важным является обеспечение эффективного решения технических вопросов, связанных с использованием и адаптацией нового алфавита. С этой целью ученые математического факультета КарГУ им. Е.А. Букетова создают авторскую программу транслитерации казахского алфавита с кириллицы на латиницу. Помимо этого, создается переводческое бюро для перевода на казахский язык лучших зарубежных образцов учебной и научной литературы.
Также следует отметить, что в центре перевода казахской письменности на латинскую графику Карагандинского государственного университета им. академика Е. А Букетова состоялся республиканский семинар «Проблемы новой казахской письменности и графики» с участием ученых Института языкознания им. Байтурсынова и Национального научно-практического центра «Тіл-Қазына» имени Ш.С Шаяхметова. В работе семинара приняли участие профессорско-преподавательский состав вузов Карагандинской области, студенты, магистранты, докторанты и представители областных организаций образования.
Наряду с этим, руководитель центра перевода казахской письменности на латинскую графику к.ф.н., доцент Турсунова Мархаба Ахметкалиевна организовала лекцию «Новое правописание: структура, принципы и нововведение» для преподавателей Карагандинского государственного университета имени академика Е.А. Букетова, где ознакомила всех с правилами правописания казахского языка по новому алфавиту.
В соответствии с программой «Рухани Жаңғыру», а именно её проектом «Новое гуманитарное знание. 100 новых учебников на казахском языке», в университете состоялась презентация 18 учебников, поступивших в научную библиотеку. По данному проекту, КарГУ им. Е. А. Букетова одним из первых в Республике получил 4000 экземпляров мировых учебников, переведённых на казахский язык.
Также нельзя не упомянуть работы, несущие за собой цель внедрения полиязычия (трехъязычия) в учебный процесс КарГУ. Научная библиотека в полной мере обеспечивает студентов необходимой литературой на трёх языках: государственном, русском и английском.
Стоит отметить, что в университете открываются полиязычные группы, дисциплины в которых преподаются на вышеупомянутых языках квалифицированными преподавателями. Также студенты проходят курсы профессионального обучения языку и необходимой терминологии в соответствии с выбранной специальностью.
Таким образом, ученые нашего университета создают авторскую программу транслитерации казахского алфавита с кириллицы на латиницу. Располагая достаточными организационными и кадровыми ресурсами, КарГУ уже ведет работу по формированию, обсуждению и подготовке к внедрению латинской графики.
В учебный процесс филологического, исторического, химического факультетов, а также философии и психологии введена дисциплина «Латинская графика». Ученые факультета математики и информационных технологий работают над авторской программой транслитерации казахского алфавита с кириллицы на латиницу. Для учебно-методического обеспечения образовательного процесса математики разработали учебные пособия по алгебре и дифференциальным уравнениям для восьми специальностей. Следовательно, КарГУ им. Е.А. Букетова, являясь ведущим вузом региона, располагает значительным организационным и кадровым потенциалом, имеет большой опыт работы в сфере полиязычного образования. На протяжении всего периода подготовки латинского алфавита ученые нашего университета активно участвовали в общественной дискуссии по актуальным вопросам, связанным с латинизацией государственного языка. Через публикацию статей, книг, чтение лекций, организацию выставок, создание передач ведется широкая разъяснительная и просветительская работа по обсуждению и формулированию четких и понятных задач и перспектив перехода на латинский алфавит.
В КазНУ им. аль-Фараби последовательно реализуются проекты Al Farabi University – Smart City, «100 книг», «Айналанды нұрландыр» и другие. Коллектив факультета философии и политологии активно участвует в переводе на казахский язык ста лучших учебников по философии, психологии, социологии и культурологии.
Свою лепту в процесс перехода на латиницу вносит и Евразийский национальный университет им. Л. Гумилева. Ученые, преподаватели и студенты университета проводят разъяснительную работу в организациях и учреждениях. Студенты, магистранты и докторанты ЕНУ – активные и творческие сторонники идеи Президента о переходе государственного языка на латиницу.
В связи с вышеизложенным, хочется сказать, что ведение латинского алфавита позиционируется в стране как стержневой элемент государственной программы модернизации общественного сознания. Глава государства одним из ключевых приоритетов определил поэтапный переход к использованию латиницы, что, по сути, открыло новую историческую веху в духовно-культурном развитии общества. [2]
Итак, сегодня наша страна как динамично развивающееся государство ставит перед собой масштабные цели по модернизации всех сторон жизни. Это касается внедрения наукоемких технологий, формирования цифрового Казахстана, поступательного развития национального самосознания…
Использование латинского алфавита, которым пользуется практически 70% населения мира, в казахской письменности – шаг закономерный, логично встраивающийся в парадигму реформ, проводимых в республике. Роль языка как объединяющего фактора и национальной идентификации трудно переоценить. Это факт очевидный. Если мы хотим осваивать мировую науку и знания и не отставать в техническом развитии, нам нужен латинский алфавит. [1]
Наконец, в заключение хотелось бы отметить, что переход на новый алфавит позволит расширить вхождение в мировое информационное пространство. Сейчас весь мир идет к тому, чтобы упрощать языки. Можно будет писать на казахском языке на любом гаджете, находясь в любой точке мира.
Это будет способствовать более легкому освоению западных языков из-за общей латинской графики, которая даст нам возможность консолидироваться, без этого в современном мире очень сложно.
Таким образом, впереди большой фронт работ по внедрению нового алфавита. Остается надеяться, что в обозримом будущем он станет для всех нас необходимой повседневностью, столь же привычной как и сама жизнь.
Назарова М. Г.
Карагандинский Государственный Университет
им.Е.А.Букетова,
Караганда, Республика Казахстан
(E-mail: meruert_nazarova_00@mail.ru)тел.87073644364



vk
facebook
twitter
ok
mail.ru
instagram
youtube
Хабарландырулар
Ауа райы
Медиа
Анықтамалық





