Қазақстанда алкогольді сату және жеткізу ережелері қайта қаралады: Бектеновтың тапсырмасы

2026 жылдың тоғыз айында елімізде заңсыз айналымда 5,6 млн литр алкоголь өнімі анықталды. Қаржы министрі Мәди Такиевтің айтуынша, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда сегіз есе көп.

Тексеру кезінде ілеспе құжаттардағы бұзушылықтар және жалған акциздік маркалары бар алкогольді жерасты өндіру фактілері анықталды.

Алкогольді сату ережелерінде не өзгереді

Олжас Бектенов Қаржы министрлігіне алкоголь нарығын реттеуді, оның ішінде қашықтықтан сауданы және алкогольді жеткізуді жетілдіру шараларын дайындауды тапсырды.

Жеке тапсырма алкоголь өнімдерін сату ережелерін жүйелі түрде бұзатын кәсіпкерлерге қатысты. Олар үшін қатаң жауапкершілікті пысықтау қарастырылған.

Премьер-министр мас күйінде жасалған құқық бұзушылықтардың кешенді алдын алуға көшуді талап етті. Қоғамдық қауіпсіздік пен жол қозғалысы қауіпсіздігіне қатер төндіретін адамдарды бақылаудың бірыңғай ведомствоаралық тетігін құру ұсынылады.

Қаржы мониторингі агенттігіне ішкі істер және қаржы министрліктерімен бірлесіп контрафактілік алкогольдің заңсыз өндірісі мен айналымына қарсы қылмыстық-құқықтық шараларды қатаңдату тапсырылды.

Мыңдаған кәсіпкерлер лицензиясынан айырылды

Ішкі істер министрі Ержан Сәденов жыл басынан бері 4,5 мың кәсіпкер лицензиясынан айырылғанын хабарлады. Салынған айыппұлдардың жалпы сомасы 932,4 млн теңгені құрады.

Ұсынылған мәліметтерге сәйкес, полиция алкоголь айналымы саласындағы тоғыз заң бұзушылықты анықтады.

Қаржы мониторингі агенттігі алкоголь өндіретін 10 жерасты цехының қызметін тоқтатты. Құрамында 67 мың литр алкоголь бар өнім тәркіленді, 15 қылмыстық іс тергелуде.

7 мыңға жуық қылмыс мас күйінде жасалған

Ішкі істер министрлігінің мәліметінше, жыл басынан бері мас күйінде жасалған 6,9 мың қылмыстық құқық бұзушылық тіркелген. Олардың саны 2,5% - ға қысқарды.

Алкогольді ішімдіктер ішкені және қоғамдық орындарда мас күйінде пайда болғаны үшін 184 мыңнан астам құқық бұзушылық тоқтатылды.

Тағы 68,7 мыңнан астам адам отбасылық-тұрмыстық саладағы бұзушылықтар үшін жауапқа тартылды.

Соттар алкогольге тыйым салу туралы 17,5 мың шешім шығарды.

Мәжбүрлеп емдеу және жаңа көмек орталықтары

Денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназароваға алкогольге тәуелді азаматтарды мәжбүрлеп емдеу тәртібін жетілдіруді пысықтау тапсырылды.

Фельдшерлерді даярлауды және оларға аудандық және ауылдық деңгейлерде тиісті өкілеттіктер беруді қоса алғанда, медициналық куәландыру қағидаларын қайта қарау қажет. Жеке тапсырмалар зертханалық жабдықты жаңартуға және мамандарды даярлауға қатысты.

2026 жылдың тоғыз айында алкогольге тәуелді 3,6 мыңнан астам науқас оңалтудан өтті. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда екі есе көп.

Өңірлерде жеті уақытша бейімдеу орталығы ашылды. Қазір Қазақстанда жалпы сыйымдылығы 700 орыннан асатын 47 мекеме жұмыс істейді.

Әкімдіктерге уақытша бейімдеу және детоксикация орталықтары желісін дамытуды жалғастыру тапсырылды.

Медициналық ұйымдарда 3,5 мыңнан астам денсаулық мектебі жұмыс істейді, онда азаматтарға салауатты өмір салты және қауіп факторларының алдын алу мәселелері бойынша кеңес беріледі.

Жастар арасында алкогольді тұтынуды азайту үшін қауіп факторларын ерте анықтауға бағытталған отбасылармен профилактикалық жұмыс жүргізілуде.

Психикалық денсаулықты қорғаудың 2027-2031 жылдарға арналған Кешенді жоспарының жобасы дайындалды. Ол Медициналық және әлеуметтік оңалтуды дамытуды, тәуелділікті ерте анықтауды және пациенттерді ведомствоаралық сүйемелдеуді көздейді.

Ішімдікке қарсы күрес ведомстволар деңгейінде күшейтіледі

Ішкі істер министрлігіне құқық бұзушылықтардың алдын алуды жандандыру тапсырылды.

Мәдениет және ақпарат министрлігі халық арасында түсіндіру жұмыстарын кеңейтуге тиіс. Бұл зорлық-зомбылыққа, отбасылық-тұрмыстық жанжалдарға, жол-көлік оқиғаларына және басқа да құқық бұзушылықтарға әкелетін алкогольді тұтынуға және алкогольді теріс пайдаланудан бас тартуға жауапты қатынасты қалыптастыру туралы.

Премьер-министр қабылданып жатқан шаралар ең алдымен қылмыстардың алдын алуға бағытталуы тиіс екенін атап өтті.