Барлық көпбалалы отбасыларға жәрдемақы тағайындалмайды: Қазақстанда 2027 жылдан бастап не өзгереді

Ведомствода Мемлекеттік әлеуметтік қолдау көрсетудің жаңа тәсілдері 2027 жылдың 1 қаңтарынан бастап қолданыла бастайтынын еске салды.

"Негізгі өзгерістердің бірі жекелеген мемлекеттік жәрдемақыларды тағайындау кезінде отбасының әлеуметтік әл-ауқатының деңгейін бағалау болады. Бұл тәсіл азаматтардың белгілі бір әлеуметтік санатқа жататындығын ғана емес, әр отбасының нақты өмірлік жағдайларын да ескеруге мүмкіндік береді",-деді ҚР ЕХӘҚМ баспасөз қызметі.

Қазіргі уақытта бірқатар мемлекеттік жәрдемақыларға құқық категориялық қағидат бойынша айқындалады.

Бұл дегеніміз, бірдей әлеуметтік мәртебесі бар отбасылар материалдық жағдайындағы айтарлықтай айырмашылықтарға және олардың қажеттіліктерін өз бетінше қамтамасыз ету қабілетіне қарамастан бірдей төлемдерді ала алады.

Еңбек министрлігінде екі шартты көпбалалы отбасы қаралды, олардың әрқайсысында төрт бала тәрбиеленуде:

- Дидар отбасының тұрақты өмір сүру жағдайлары бар: жеке тұрғын үй, қымбат көлік, тұрақты жұмыспен қамту және жеке бизнес. Осы көрсеткіштердің жиынтығы әлеуметтік әл-ауқаттың жоғары деңгейін көрсетеді, сондықтан отбасы "А"санатына жатады.

- Еранның отбасында да төрт бала тәрбиеленуде. Алайда, оның өмірлік жағдайлары әр түрлі: отбасы шағын пәтерде тұрады, ата-анасы жалдамалы жұмыс істейді, қымбат мүлкі мен қосымша материалдық ресурстары жоқ. Көрсеткіштер жиынтығы бойынша отбасы "С" санатына жатады – әл-ауқаттың қанағаттанарлық деңгейімен.

"Осылайша, бірдей құрамға қарамастан, бұл отбасылардың өз қажеттіліктерін өз бетінше қамтамасыз ету мүмкіндіктері айтарлықтай ерекшеленеді. "А" санатындағы отбасы үшін қосымша мемлекеттік қолдау бірінші кезектегі мәселе болып табылмайды, ал "С" санатындағы отбасы үшін төлемдер, оның ішінде күнделікті шығыстарды жабу үшін айтарлықтай маңыздырақ болуы мүмкін", - деді ҚР ЕХӘҚМ баспасөз қызметі.

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау жүйесін жетілдіру осындай айырмашылықтарды ескере отырып, қолдауды саралауға негізделген.

"2027 жылғы 1 қаңтардан бастап жекелеген мемлекеттік жәрдемақыларды тағайындау кезінде отбасының әлеуметтік әл-ауқатын кешенді бағалауды көздейтін қажеттілік қағидаты қолданылатын болады. Ол үшін мемлекеттік ақпараттық жүйелердің мәліметтері негізінде үй шаруашылығының өмірлік жағдайларын анықтауға мүмкіндік беретін отбасының цифрлық картасы пайдаланылады. Бағалауды қалыптастыру кезінде материалдық жағдайды сипаттайтын көрсеткіштер жиынтығы ескеріледі: жұмыспен қамту, тұрғын үй жағдайлары, мүліктің болуы, кәсіпкерлік қызмет, кредиттік міндеттемелер және отбасының әлеуметтік тұрақтылығы", - ҚР ЕХӘҚМ баспасөз қызметі.

Талдау нәтижелері бойынша отбасылар бес санатқа бөлінеді:

"А" - әл-ауқаттың жоғары деңгейі,
"В" - ауқатты,
"С" – қанағаттанарлық,
"D" – экономикалық тұрғыдан осал,
"Е" - экономикалық және әлеуметтік жағынан осал.

Бұл ретте, еңбек министрлігінде сендірілгендей, пәтердің, автокөліктің немесе басқа да жеке мүліктің болуы отбасын әл-ауқаты жоғары санатқа жатқызу үшін негіз болып табылмайды. Санат оның нақты жағдайын көрсететін көрсеткіштер жиынтығы бойынша анықталады.

"2027 жылғы 1 қаңтардан бастап мұқтаждық қағидаты мемлекеттік жәрдемақылардың 14 түріне қолданылатын болады. "А" және "В" санатындағы отбасылар үшін заңнамада көзделген жағдайларды қоспағанда, тиісті төлемдер тағайындалмайды. "С", "D" және "Е" санаттарындағы отбасылар белгіленген шарттарды сақтай отырып, көрсетілген қолдау шараларына құқықты сақтайды", - ҚР ЕХӘҚМ баспасөз қызметі.

Сонымен қатар, Еңбек министрлігіне енгізілгендей, өзгерістер республикалық бюджеттен қаржыландырылатын мемлекеттік жәрдемақылардың қалған 22 түрін тағайындаудың қолданыстағы тәртібін қозғамайды.

"Жаңа тәсілдердің басты мақсаты – азаматтардың нақты өмірлік жағдайларын ескере отырып, мемлекеттік қолдауды неғұрлым әділ және атаулы түрде ұсынуды қамтамасыз ету, бірінші кезекте көмекке мұқтаж адамдарға көмек алу", - деді ҚР ЕХӘҚМ баспасөз қызметі.