Қазақстанда дәрігерлердің тапшылығы 20,4% - ға төмендеді-Денсаулық сақтау министрлігі

Соңғы жылдары қабылданған шаралар дәрігерлердің тапшылығын 20,4 пайызға төмендетуге мүмкіндік берді. 2025 жылдың қорытындысы бойынша дәрігерлердің тапшылығы 3 869,5 штат бірлігін құрады. Салыстыру үшін 2024 жылы 3 986 маман, ал 2023 жылы 4 863 маман жетіспеді.

"Бұл ретте ауылдық жерлерде дәрігерлердің тапшылығы 28,3 пайызға төмендеді. 2025 жылы ауылдарда 803,5 маман, 2024 жылы — 932, 2023 жылы-1 121 маман жетіспеді", - делінген ведомство деректерінде.

Сонымен қатар, жыл сайын медициналық кадрлардың шетелге кетуі азаяды. Мәселен, егер 2023 жылы басқа елдерге 429 маман барса, 2025 жылы бұл көрсеткіш 186-ға дейін қысқарды.

2023-2025 жылдар аралығында практикалық денсаулық сақтау қажеттіліктеріне сәйкес 6 205 жас маман жұмысқа орналастырылды, оның ішінде 1 232 маман ауылдық медициналық ұйымдарда жұмыс істей бастады (2023 жылы — 322 адам, 2024 жылы — 370 адам, 2025 жылы — 540 адам).

"Алдағы жоспарлар кадр тапшылығын қысқартуға, мамандарды нысаналы даярлауға, медицина қызметкерлерін ұстап қалу жөніндегі шаралардың тиімділігін арттыруға, оның ішінде кәсіптік бейімделу мен тәлімгерлікті дамытуға бағытталатын болады", - дейді ведомство өкілдері.

Қазіргі уақытта денсаулық сақтау жүйесінің негізгі проблемаларының бірі медициналық кадрлардың тапшылығы болып табылады. Осыған байланысты соңғы жылдары Үкімет тарапынан медицина қызметкерінің мәртебесін арттыру мақсатында бірқатар пәрменді заңнамалық шаралар қабылданды, оны құқықтық және қаржылық қорғау жүйесі жетілдірілді.

"Соңғы үш жылда әлеуметтік қолдау шараларымен 2 556 медицина қызметкері қамтылды (2023 жылы — 263, 2024 жылы — 796, 2025 жылы — 1 760). 2025 жылы 100 ең төменгі жалақы (ЕТЖ) мөлшерінде біржолғы ақшалай төлемді ауылдық жерге кемінде бес жыл мерзімге келген тапшы мамандықтардың 529 маманы (2024 жылы — 254 маман) алды", — делінген министрліктің Kazinform агенттігіне берген жауабында.

Бұдан басқа, республикалық және жергілікті бюджеттер қаражаты есебінен 100 айлық есептік көрсеткішке (АЕК) дейінгі мөлшерде біржолғы көтерме төлемдер жүзеге асырылды. Аудан орталықтарына келген мамандарға тұрғын үй сатып алуға немесе салуға 2500 АЕК — ке дейін, ал басқа ауылдық елді мекендерге келгендерге 2000 АЕК-ке дейін бюджеттік кредиттер бөлінді. Медицина қызметкерлерінің балаларына мектепке дейінгі білім беру ұйымдарында орын берілді, сондай-ақ көлік шығындары өтелді.

Сонымен қатар медицина қызметкерлеріне медициналық мамандық бойынша әскери қызмет өткеру немесе әскери қызметке шақыруды кейінге қалдыру мүмкіндігі берілді. Бұдан басқа, медицина қызметкерлерінің кәсіби жауапкершілігін сақтандыру денсаулық сақтау ұйымдарының қаражаты есебінен жүзеге асырылады.

"Денсаулық сақтау жүйесінің стратегиялық міндеттерінің бірі-өңірлік медициналық ұйымдар базасында кәсіптік бейімдеу және тәлімгерлік орталықтарының жұмыс істеуін қамтамасыз ету. Бұл орталықтар жас мамандарды бейімдеу, тәлімгерлік ету, кәсіби құзыреттіліктерін жетілдіру және психологиялық көмек көрсету жолымен оларды кешенді қолдау мен кәсіби дамытуды қамтамасыз етеді. Қазіргі кезеңдегі басты міндет - тартылған мамандар санын көбейту ғана емес, оларды нақты аумақтарда, әсіресе медициналық кадрлар тапшылығы бар аудандар мен ауылдарда тұрақты бекіту", — делінген комитет ақпаратында.

Жыл сайын 1 000 АЕК мөлшерінде біржолғы төлемді жүзеге асыра отырып, "Қазақстанның еңбек сіңірген дәрігері" құрметті атағы беріледі (2024 жылы — үш дәрігерге, 2025 жылы — тоғыз дәрігерге). "Мамандықтағы Үздік" республикалық байқауының жеңімпаздарына 500 АЕК мөлшерінде біржолғы төлем төленеді (2024 жылы — 16 жеңімпазға, 2025 жылы — 17 жеңімпазға, 2026 жылы — 17 жеңімпазға).

Қазіргі уақытта медицина саласында 280 000-нан астам маман еңбек етуде.