5 қазан: Мұғалімдер күні және Қазақстан мен әлемнің басқа да маңызды оқиғалары

Ресми мерекелер мен мерейтойлық күндер

Қазақстандағы Мұғалімдер күні. 2023 жылдан бастап қазақстандық педагогтардың кәсіби мерекесі 5 қазанда — Дүниежүзілік мұғалімдер күнімен бір мезгілде атап өтіледі. Күні Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысымен бекітілді.

Дүниежүзілік мұғалімдер күні жыл сайын 5 қазанда атап өтіледі. ЮНЕСКО бұл күнді 1966 жылы мұғалімдердің мәртебесі туралы ұсыныстың қабылдануының мерейтойымен байланыстырады. Дүниежүзілік мұғалімдер күні 1994 жылдан бері аталып келеді.

Сондай-ақ, 5 қазанда жануарлар мен өсімдіктердің табиғи мекендеу ортасын сақтауға арналған Дүниежүзілік тіршілік ету ортасын қорғау күні атап өтіледі.

Қазақстанда не болды

1868 жылы 5 қазанда Қазіргі Талдықорғанның тарихы басталды: қыстау орнында Гавриловское ауылы құрылды, ол кейіннен қалаға айналды.

1943 жылы 5 қазанда Шымкентте Қазақ химия-технологиялық институты ашылды. Университетте жұмыс істеген бірінші жылы бір факультет, 17 оқытушы және 238 студент болды.

2012 жылғы 5 қазанда Астанада Қазақстан Президенті жанындағы Орталық коммуникациялар қызметі құрылды. Оның міндеті мемлекеттік органдар мен бұқаралық ақпарат құралдарының ақпараттық өзара іс-қимылын қамтамасыз ету болды.

Әлемдегі маңызды оқиғалар

1502 жылы 5 қазанда Кристофер Колумб өзінің төртінші саяхаты кезінде қазіргі Коста-Рика территориясының жағалауына жетті.

1823 жылы Англияда The Lancet медициналық журналы шыға бастады, ол ең танымал ғылыми және медициналық басылымдардың біріне айналды.

1910 жылы 5 қазанда Португалияда монархияны құлатқан революциядан кейін республика жарияланды.

1962 жылы Джеймс Бондтың алғашқы картинасы "Доктор Ноу" фильмінің премьерасы болды. Басты рөлді Шон Коннери ойнады.

1969 жылы британдық BBC телеарнасы Британдық теледидардың ең танымал жобаларының біріне айналған "Монти питонның ұшатын циркі" комедиялық шоуының алғашқы шығарылымын көрсетті.

2000 жылы 5 қазанда Белградта "бульдозер революциясы"деп аталатын жаппай наразылықтар болды. Саяси дағдарыстан кейін Слободан Милошевич көп ұзамай Югославия президентінен кетті.

5 қазанда кім дүниеге келді

Қазақстанда 5 қазанда Жұбан Молдағалиев дүниеге келді (1920-1988) — белгілі қазақ ақыны, аудармашы және журналист, Қазақ КСР Халық жазушысы.

Әр жылдары бұл күні әлемдік мәдениет пен спорттың танымал қайраткерлері дүниеге келді, олардың арасында:

Вацлав Гавел (1936) — чех жазушысы, драматург және мемлекет қайраткері;
Марио Лемье (1965) — канадалық хоккейші, NHL тарихындағы танымал ойыншылардың бірі;
Кейт Уинслет (1975) — британдық актриса, Оскар сыйлығының лауреаты;
Нил Деграсс Тайсон (1958) — американдық астрофизик және ғылымды насихаттаушы.

5 қазанда кім қайтыс болды

2011 жылдың 5 қазанында Apple компаниясының негізін қалаушылардың бірі Стив Джобс қайтыс болды.

Әр түрлі жылдары бұл күні композитор Жак Оффенбах, американдық судья Луис Брандейс және басқа да танымал қайраткерлер қайтыс болды.

Күннің белгілері

Қазан айының басындағы суық ауа — райы қыстың ерте басталуын, ал ашық және салыстырмалы түрде жылы күн күзгі жылудың жалғасуын көрсетуі мүмкін деп есептелді.