Депутат "үйде" дүкендерге қолдауды кеңейтуді сұрайды

Руслан Ыдырысов мемлекеттік қолдаудың тек ірі сауда желілерінде шоғырлануы географиялық сәйкессіздікке әкелуі мүмкін екенін айтты.

"Ауылдық жерлерде 7,5 млн адам тұрады (бұл ел халқының шамамен 40% - ы). Ауылдар мен шағын қалаларда ірі желілер жоқ. Оларды "үйде"форматындағы 40 мың дүкен қамтамасыз етеді. Жеңілдетілген миллиардтарды тек ірі желілерге жібере отырып, Үкімет іс жүзінде мегаполис тұрғындарының бір бөлігін ғана субсидиялайды, бұл ел халқының едәуір бөлігін қолдаусыз қалдырады", – деді депутат.

Бұл ретте, оның айтуынша, "үйдегі" дүкендер халыққа азық-түліктің үздіксіз жеткізілуін қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарады және аса маңызды кезеңдерде, соның ішінде пандемия мен ТЖ кезінде жұмысын жалғастыруда.

"Ірі сауда желілері жеңілдікті кредиттер есебінен әлеуметтік маңызы бар азық-түлік өнімдерінің 31 позициясының бағасын белгілей отырып, жалпы чек-себеттің жоғары құнын сақтай отырып, қалған 10 мың тауарға үстеме бағаны көтереді. Шағын дүкендерді арзан көтерме сатып алуға қол жеткізуді қамтамасыз етпестен үстеме ақы үшін айыппұл салуға тырысу-бұл мемлекеттің жауапкершілігін шағын кәсіпкерлердің мойнына беру", - деп есептейді Руслан Ыдырысов.

Сонымен бірге ол әрбір осындай дүкеннің артында кассалық алшақтықта жұмыс істейтін отбасылық микробизнес тұрғанын атап өтті.

"Қарыздар дәптері": ауылдарда дүкен иелері өнімдерді көршілеріне пайызсыз қарызға жібереді, ал мұндай берешек көлемі дүкеннің барлық айналым қаражатының 50% - нан асуы мүмкін. Қымбат несиелер: дистрибьюторлар көбінесе шағын дүкендерден 100% алдын ала төлемді талап етеді. Жеңілдетілген мемлекеттік бағдарламаларға қол жеткізе алмай, кәсіпкерлер бір кредитті екіншісінің есебінен өтей отырып, жылдық 45-48% мөлшерлемемен Коммерциялық кредиттер тартуға мәжбүр. Бұл пайыз өнімнің түпкілікті бағасына тікелей түседі. Салық және әкімшілік жүктеме: салықтарды, қызметкерлерге төленетін әлеуметтік төлемдерді (МЗЖ, ЖМСК, әлеуметтік салық), заңды тұлғаларға арналған Коммуналдық қызметтерге және ТИС/ФДҚ – ға қызмет көрсетуге арналған жоғары тарифтерді ескере отырып, міндетті төлемдер дүкеннің операциялық пайдасының 30-40% - на дейін жұмсалады", - деді спикер.

Депутат 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап бөлшек салық жеңілдетілген декларациямен базалық мөлшерлемесі 4% және мәслихаттар үшін 2 – 6% шанышқымен Бірыңғай СРП-ға біріктірілгенін еске салды.

"Айналымның 3% – при болса да, салық жүктемесінің коэффициенті шамамен 40% құрайды", - деп шағымданады депутат.

Осыған байланысты ол үкіметтен шағын азық-түлік саудасы субъектілері үшін бүкіл ел бойынша оңайлатылған декларация негізінде жаңа бірыңғай СНР шеңберінде диапазонның міндетті жоғарғы шекарасын (2% - дан аспайтын) нормативтік түрде белгілеуді, сондай-ақ отандық өндірушілердің өнімдерін сатып алу жөніндегі шарттарды белгілей отырып, "үйдің жанында" форматындағы дүкендерге жеңілдікпен айналымдық қаржыландыру бағдарламаларын таратуды сұрайды.

"Сондай-ақ, ресурстарды сұр импорттың жолын кесуге бағыттай отырып, оларға әлеуметтік маңызы бар азық – түліктің көтерме партияларына жеңілдікті бағамен қол жеткізуге мүмкіндік бергенге дейін үстеме бағалар үшін шағын дүкендердің нүктелік айыппұлдарына мораторий енгізуді ұсынамыз", - деп түйіндеді Руслан Ыдырысов.