Қазақстанда ЭЦҚ тексеруден бас тарту үшін бір қателік жеткілікті

Премьер-Министр орынбасарының – жасанды интеллект және цифрлық даму министрінің тиісті бұйрығы 2026 жылғы 21 тамызда қабылданды.

Құжатқа сәйкес электрондық құжаттағы ЭЦҚ тексеру үшін электрондық құжаттың өзі немесе оның хэші, электрондық цифрлық қолтаңба, қол қоюшы тұлғаның сертификаты және сертификаттау тізбегіне кіретін куәландырушы орталықтардың сертификаттары қажет.

Сондай-ақ, егер бар болса, OCSP қызметі немесе қайтарып алынған сертификаттар тізімі (CRL) арқылы уақыт белгісі түбіртегін және сертификатты қайтарып алу туралы деректерді пайдалануға болады.

ЭЦҚ түпнұсқалығын тексеру қолтаңбаны криптографиялық тексеруді, қол қоюшы тұлғаның сертификатын тексеруді және Бар болса, уақыт белгісінің түбіртегін тексеруді қамтиды.

Мұндай түбіртек болмаған кезде ЭЦҚ түпнұсқалығы тексеру жүргізу сәтінде тексеріледі. Егер түбіртек жарамды болса, тексеру онда көрсетілген уақытты ескере отырып жүзеге асырылады.

Қол қоюшы тұлғаның сертификатын тексеру тәртібі жеке белгіленеді. Атап айтқанда, бүкіл сертификаттау тізбегі сертификаттарының жарамдылық мерзімі, сертификатты қайтарып алу туралы ақпараттың болмауы, сенімді түбірлік сертификатқа дейін тізбекті құрудың дұрыстығы, сондай-ақ сертификат саясатының кілттің мақсатына сәйкестігі тексеріледі.

Көзделген тексерулердің кем дегенде біреуінің теріс нәтижесі ЭЦҚ түпнұсқалығын тексеруден өтпегенін білдіреді.

Тексерудің оң нәтижесі және белгіленген шарттар сақталған кезде электрондық құжат өз қолымен қол қойылған құжатқа тең деп танылады және сол сияқты заңды салдары болады.

Бұл ретте құжатқа заңды тұлғаның атынан қол қойған тұлғаның өкілеттіктерін тексерудің теріс нәтижесі ЭЦҚ түпнұсқалығын тексеру нәтижесіне әсер етпейді. Қажетті өкілеттіктердің болмауының құқықтық салдары Қазақстан заңнамасымен айқындалады.

Жаңа ережелер 2026 жылдың 6 қыркүйегінде күшіне енеді. Осы күннен бастап бұрын қолданылған ережелер күшін жояды.