Қазақстанда мемлекеттік рәміздердің суреттерін киімге орналастыруға бола ма

Спикер ҚР Үкіметінің 2026 жылғы 26 маусымдағы № 556 қаулысына сәйкес Қазақстанның мемлекеттік рәміздерін пайдалану және орналастыру тәртібіндегі инновациялар туралы айтып берді.

"Мемлекет басшысы мемлекеттік рәміздер патриоттық сезімдерді білдіретін және қазақстандықтар мақтан тұтатын қасиетті заттар екенін айтты. Сондықтан азаматтар оларды еркін пайдалануы керек. Бірақ бұрын оларды, мысалы, киімде, балконда қалай қолдануға болатындығы туралы нақты жазылмаған. Енді ол тағайындалды. Мысалы, Егер сіз өзіңіздің үйіңізге мемлекеттік туды ілгіңіз келсе, онда азамат оның жалаушасын 45 градус бұрышқа қоюы керек. Бұл бұрын анықталмаған және басқаша орнатылған. Бұдан әрі, бұрын мемлекеттік рәміздерді пайдалану ережелерінде Мемлекеттік туға қатысты бөлікте оны түнде жарықтандыру бойынша нақты талаптар болды. Бұл талаптар мемлекеттік органдарға қатысты сақталады. Әрбір мемлекеттік мекеме түнгі уақытта Мемлекеттік Тудың арнайы жарықтандырылуын — көше жарығын емес, жалау үшін арнайы жарықтандыруды қамтамасыз етуі тиіс. Жаңа ережелерге сәйкес, егер азамат өз үйіне ту іліп қойса, онда оған түнгі жарықтандыру бойынша талап жоқ", — деді С.Ескіркеп.

Оның айтуынша, азаматтар үшін мемлекеттік туды орналастыру талабы әлі де бар-оның төменгі шеті жерден кемінде үш метр биіктікте болуы керек. Сондай — ақ тудың тазалығы мен оның тұтастығына қатысты талап бар-жалау ластанған немесе бүлінген жағдайда оны шұғыл түрде ауыстыру қажет. Заңнамаға сәйкес, егер бұл талап орындалмаса, кінәлілер әкімшілік жазаға тартылады. 

С. Ескіркеп жаңартылған ережелерге сәйкес, егер мемлекеттік рәміздердің қасиетті мағынасын төмендетсе, мемлекеттік рәміздерді іш киімге және төсек-орынға, шұлыққа және басқа да киімдерге қоюға болмайтынын хабарлады. Яғни, Мемлекеттік Тудың бейнесін белдіктен жоғары киімде пайдалануға рұқсат етіледі. Әлеуметтік желілерде таратылатын мемлекеттік рәміздердің бейнесін киімге орналастыруға толық тыйым салу туралы ақпарат шындыққа жанаспайды. 

Сондай-ақ, спикер Қазақстанда мемлекеттік рәміздерді арнайы сертификаты бар кәсіпорындар дайындайтынын еске салды. Мемлекеттік Туды сатып алғысы келетін азаматтар өндірушіде осындай сертификаттың бар екеніне көз жеткізуі керек. 

Бұдан басқа, мемлекеттік рәміздерді орналастырудың белгілі бір тәртібі белгіленген. Экспозицияда бірінші орында мемлекеттік ту, содан кейін Мемлекеттік Елтаңба, бұдан әрі Мемлекеттік әнұранның мәтіні орнатылады.