Қазақстандық пәтерді 1,5 млн теңгеге сатып алып, проблемаға тап болды

Қарағанды облысы соттарының ресми Telegram-каналында хабарланғандай, Балқаш қалалық соты талапкердің жауапкерге пәтерді сатып алу-сату мәмілесін жарамды деп тану туралы талап қоюы бойынша азаматтық істі қарады.

Сотқа жүгінген талапкер жауапкерге пәтер сатып алу есебінен 1,5 млн теңге көлемінде ақша бергенін атап өтті. Қолма-қол ақшаны беру қолхатпен расталды.

Сонымен қатар, жауапкер талапкерге пәтердің кілттері мен құқық белгілейтін құжаттардың түпнұсқаларын берді.

Талапкердің бекітуі бойынша мәмілені нотариаттық тәртіппен ресімдеу жауапкердің Қазақстан Республикасынан тыс жерде тұруына, оның резидент нестің ЖСН-нің болмауына және оны өкіл арқылы ресімдеудің мүмкін .стігіне байланысты мүмкін болмады.

Осыған байланысты талапкер ҚР АК 154-бабының 2-тармағы негізінде пәтерді сатып алу-сату мәмілесін жарамды деп тануды сұрады.

Жауапкер талап қою талаптарын мойындап, талапкердің ақшалай қаражатын алғанын көрсетіп, жасалған уағдаластыққа және пәтерге меншік құқығының талапкерге өтуіне қарсы емес екенін мойындады.

Сот талқылауы барысында даулы пәтер 1994 жылғы 27 қаңтардағы жекешелендіру шарты негізінде жауапкердің әжесіне тиесілі екендігі анықталды. 2009 жылы қайтыс болғаннан кейін пәтер сотталушыға өсиет етілді.

Бұл ретте 2025 жылғы 10 қыркүйекте ақша қаражатын алу және қолхат жазу кезінде жауапкер заңда белгіленген тәртіппен өзінің мұрагерлік құқығын ресімдемеген және даулы пәтерге меншік құқығын тіркемеген.

Азаматтық Кодекстің 118-бабының 1-тармағына сәйкес жылжымайтын мүлікке құқықтар заңда көзделген жағдайларда мемлекеттік тіркеуге жатады.

АК-нің 188-бабының 2 және 3-тармақтарына сәйкес мүлікті иелену, пайдалану және оған билік ету құқығы, оның ішінде оны басқа адамдарға иеліктен шығару құқығы тек меншік иесіне ғана тиесілі.

Осылайша, сот уағдаластық жасалған кезде жауапкер даулы пәтердің иесі емес және сәйкесінше оны басқаруға заңды өкілеттігі жоқ деген қорытындыға келді.

Талапкердің жауапкердің Қазақстанға мұрагерлік құқықтарды ресімдеу және ЖСН алу үшін келу мүмкін .стігі туралы дәлелдері қабылданған жоқ, өйткені аталған мән-жайлар адамды заңнамада белгіленген мұраны ресімдеу және жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу тәртібін сақтаудан босатпайды.

Балқаш қалалық сотының шешімімен пәтерді сатып алу-сату мәмілесін жарамды деп тану туралы талапты қанағаттандырудан бас тартылды.

Азаматтық істер жөніндегі сот алқасының қаулысымен сот шешімі өзгеріссіз, апелляциялық шағым қанағаттандырусыз қалдырылды.