Қазақстанда жоғары білім алу қиын емес, деп есептейді ғылым министрі

Оның айтуынша, оқу құнының өсуі жылына 10-15% - дан аспауы үшін университеттермен жұмыс жүргізілуде. Бұл ретте бағаның өсуі инфляция деңгейіне, шығыс материалдарының құнына және тарифтердің өсуіне сәйкес келуі тиіс.

"Кейбір елдерде мектеп түлектерінің жоғары білімге қол жеткізуінің қажеті жоқ деген пікірталастар бар. Тіпті Сингапурда шектеу саясаты бар. Бірақ біз әлі де жоғары білімге қол жеткізуіміз керек деп санаймыз",-деді министр.

Ол білім берудің қолжетімділігін арттыру үшін мемлекет гранттар санын көбейтіп, бірнеше қосымша құралдарды іске қосқанын еске салды. Олардың ішінде: "Келешек" жүйесі, "Ұлттық қор – балаларға" бағдарламасы және жеңілдетілген білім беру кредиттері. Ведомство басшысының айтуынша, мемлекеттік гранттармен бірге жаңа құралдар азаматтарға жоғары білім алуға ақы төлеудің бірнеше нұсқасын ұсынады.

"Жоғары білім, сапалы болмаса да, сананы сәл кеңейтеді. Бір рет кеңейген сана, өздеріңіз білетіндей, бұрынғы күйіне оралмайды. Сондықтан Қазақстанда жоғары білім алу қиын емес", - деп атап өтті ведомство басшысы.

Ұлттық университеттерде, ол атап өткендей, оқу ақысы белгіленіп, бағаның жыл сайынғы өсуі бақыланады. Бұл ретте, министрдің айтуынша, жекеменшік ЖОО-лар нарықтық қатынастар жағдайында жұмыс істегендіктен, оқу құнын анағұрлым белсенді арттыруда. Саясат Нұрбек сондай-ақ Мемлекет Қазақстанда ашылған шетелдік университеттердің филиалдарында гранттар есебінен білім алуға мүмкіндік беретінін айтты.

Министр сондай-ақ білім беру сапасы мен жоғары оқу орындарының қызметін бақылау мәселесін қозғады. Оның айтуынша, елде жоғары білім сапасын бақылаудың жеке заңнамалық реттелетін блогы жұмыс істейді. Бұл бағыт сапаны қамтамасыз ету жөніндегі мамандандырылған Комитетпен айналысады, ал университеттер аккредиттеуден өтеді.

Сонымен қатар, Қазақстан шетелдік аккредиттеу ұйымдарын тарта бастады. Атап айтқанда, Британдық Quality Assurance Agency (QAA) өткен жылы біздің елде кеңсе ашты. Қазір ол жергілікті ұйымдармен қатар қазақстандық жоғары оқу орындарын аккредиттеуді жүргізуде. Жаңа Британдық стандарттар бойынша Назарбаев университеті, Нархоз, Мақсұт Нәрікбаев атындағы Университет және тағы бірнеше ЖОО аккредиттеуден өтті.

Министр сондай-ақ "таза парақ"қағидаты бойынша реттеу шеңберінде енгізілетін бақылаудың жаңа тетіктері туралы хабарлады. Оның айтуынша, жоғары оқу орындарын бағалаудың негізгі құралы университеттердің ұлттық рейтингі болады. Оны іске қосу жыл соңына жоспарланған. Министрлік рейтинг әдістемесімен шамамен үш жыл жұмыс істеді және оны әзірлеуге QS және Times Higher Education халықаралық рейтингтерінің сарапшылары тартылды.

Жаңа оқу жылынан бастап ата-аналар мен талапкерлер рейтинг арқылы университеттерді бірнеше көрсеткіштер бойынша салыстыра алады. Атап айтқанда, олар жоғары оқу орындарының күшті және әлсіз жақтары, түлектердің жұмысқа орналасу деңгейі, ғылыми қызмет, инфрақұрылым, зертханалар және оқыту сапасы туралы ақпаратты көреді.

Министрдің айтуынша, рейтинг талапкерлерге белгілі бір ЖОО-ның мүмкіндіктерін, жұмысқа орналасу перспективаларын және оқу аяқталғаннан кейінгі табыстың әлеуетті деңгейін бағалауға мүмкіндік береді.