Қазақстандықтар кәсіптік еңбекке қабілеттілігінен айырылу бойынша Медициналық-әлеуметтік сараптама шешіміне шағымдана алады

"Кәсіптік еңбекке жарамсыздықты белгілеу және мүгедектікті белгілеу бірдей емес. Кәсіптік еңбекке қабілеттілігінен айырылу дәрежесі өндірістік жарақат немесе кәсіптік ауру салдарынан белгілі бір қызметкердің еңбек немесе қызметтік міндеттерін орындау қабілетінің қаншалықты төмендегенін сипаттайды. Басқаша айтқанда, кәсіптік еңбекке қабілеттілігін жоғалтуды анықтау кезінде аурудың болуы немесе жарақаттың салдары ғана емес, ең алдымен бұл салдар адамның белгілі бір кәсіптік жұмысты орындау қабілетіне қалай әсер еткені бағаланады. Қолданыстағы ережелерге сәйкес, бізде кәсіби еңбек ету қабілетінен айырылу пайыздық арақатынаста белгіленеді", — деді Л.Сартымбетова.

Оның айтуынша, белгілі бір диапазон бар: 5% - дан 29% - ға дейін; 30% - дан 59% - ға дейін; 60% - дан 89% - ға дейін және 90% - дан 100% - ға дейін. Сараптама кезінде өндірістік жарақаттың немесе кәсіптік аурудың салдары, дене функцияларының бұзылу дәрежесі және бұл бұзушылық қызметкердің кәсіптік еңбекке қабілеттілігін қалай шектейтіні ескеріледі. Сондықтан бірдей диагнозы бар екі адамның кәсіптік қабілетінен айырылу пайызы әртүрлі болуы мүмкін.

Медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізу үшін өндірістік жарақатты немесе кәсіптік ауруды растайтын тиісті құжаттардың болуы қажет. Кәсіптік еңбекке қабілеттілігінен айырылу дәрежесі алты айға, бір жылға, екі жылға, бес жылға не қайта куәландыру мерзімінсіз белгіленуі мүмкін. 

Спикер еңбек шартының болуының маңыздылығын атап өтті, өйткені егер еңбек қатынастары заңдастырылмаған болса, өндірістік жарақат немесе кәсіптік ауру туындаған кезде осы проблемамен себеп-салдарлық байланыс орнатуға мүмкіндік болмайды. 

Л. Сартымбетова сондай-ақ медициналық-әлеуметтік сараптама өндірістік жарақат немесе кәсіптік ауру фактісін анықтамайтынын, ол қазірдің өзінде расталған өндірістік жағдайдың салдарын және кәсіптік еңбекке қабілеттілікті шектеу дәрежесін бағалайтынын атап өтті.

Қорытындылай келе, Департамент өкілі егер азамат медициналық-әлеуметтік сараптама шешімімен келіспесе, онда ол шешімге түсініктеме алуға және заңнамада белгіленген тәртіппен шағымдануға құқылы екенін айтты. Кәсіптік еңбекке қабілеттілігін жоғалтуды анықтау кезінде диагноздардың саны емес, өндірістік жарақаттың немесе кәсіптік аурудың салдары және олардың кәсіптік қызметке әсері ескеріледі. Объективті бағалау үшін толық медициналық құжаттаманы және жұмыс туралы мәліметтерді ұсыну қажет.