Неліктен Қазақстанда кафелер мен мейрамханаларда кальянға тыйым салынады

Кальян мен кальян қоспалары үшін темекіні тұтынуға тыйым салу "Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы"Қазақстан Республикасы кодексінің 110-бабының 5-тармағында бекітілген. Шектеулер тамақтану орындарына, түнгі клубтарға, дискотекаларға, білім беру және денсаулық сақтау ұйымдарына, жұмыс орындарына, қоғамдық көліктерге және басқа да қоғамдық орындарға қолданылады. Заңнаманы бұзғаны үшін әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 441-бабы бойынша әкімшілік жауапкершілік көзделген.

Мамандар түсіндіргендей, тыйым салудың басты мақсаты — халықты қайталама темекі түтінінің әсерінен қорғау. Бұл кафелер мен мейрамханаларға келушілер туралы ғана емес, сонымен қатар күн сайын жұмыс орындарында бірнеше сағат өткізетін мекеме қызметкерлері туралы.

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Салидат Қайырбекова атындағы денсаулық сақтауды дамыту ұлттық ғылыми орталығының ақпараты бойынша, проблеманың ауқымы 2019 жылы Қазақстанда жүргізілген темекіні тұтыну туралы ересек тұрғындардың жаһандық сауалнамасының (GATS) нәтижелерін растайды. Содан кейін кафеге келушілердің 14,7% - ы, мейрамханаларға келушілердің 15,5% - ы және барлар мен түнгі клубтарға келушілердің 71,5% - ы кальян түтініне ұшырады. 15 пен 24 жас аралығындағы жастар арасында бұл көрсеткіштер одан да жоғары болды-сәйкесінше 21,4%, 27% және 77,4%.

Сарапшылар кальянның қауіпсіздігі туралы кең таралған пікір ғылыми дәлелдерге сәйкес келмейтінін атап өтті. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметі бойынша, су кальян түтінін зиянды заттардан тазартпайды. Оның құрамында никотин, көміртегі тотығы, ауыр металдар, ұсақ бөлшектер және басқа да улы қосылыстар бар. Қоспаны қыздыру үшін қолданылатын көмірдің жануы кезінде қосымша қауіпті заттар пайда болады.

Бұл темекісіз кальян қоспаларына да қатысты. Жоқтығына қарамастан темекі, қыздырғанда түзілетін аэрозольдар және жану өнімдері, олар сондай-ақ көрсетуі мүмкін теріс әсер етеді адам денсаулығы.

Ғылыми зерттеулерге сәйкес, кальянды үнемі қолдану тыныс алу органдарының, жүрек-қан тамырлары жүйесінің, ауыз қуысы ауруларының және бірқатар онкологиялық аурулардың даму қаупінің жоғарылауымен байланысты.

ҚР ДСМ Салидат Қайырбекова атындағы денсаулық сақтауды дамытудың Ұлттық ғылыми орталығында қолданыстағы шектеулер Қазақстан қатысушысы болып табылатын Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының темекіге қарсы күрес жөніндегі негіздемелік конвенциясының ережелеріне сәйкес келетінін атап көрсетеді.

Сарапшылар тәуекел факторларының таралуын азайту дәйекті мемлекеттік саясатсыз мүмкін емес екенін атап өтті. Сондықтан темекі өнімдерін тұтынуды реттеу жұқпалы емес аурулардың алдын алудың және халық үшін қауіпсіз орта құрудың маңызды құралдарының бірі ретінде қарастырылады.

Қоғамдық орындарда кальян тұтынуға қолданыстағы тыйым азаматтардың темекі түтінінің әсерінен бос үй-жайларда болу құқығын қамтамасыз етуге арналған және қоғамдық денсаулық сақтау саласындағы мемлекеттік саясаттың маңызды бөлігі болып қала береді.