Карантиндік сертификаттар Қазақстанда ауыл шаруашылығы өнімдерін тасымалдау үшін енгізіледі

Ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаровтың төрағалығымен өткен кеңесте фитосанитариялық қауіпсіздікті күшейту және фитосанитариялық бақылауды жетілдіру мәселелері талқыланды. 

Ел өңірлері арасында аса қауіпті зиянды организмдердің, өсімдік ауруларының және карантиндік арамшөптердің әкелінуі мен таралуын болдырмауға ерекше назар аударылды.

АӨК мемлекеттік инспекция комитетінің төрағасы Сәкен Қаныбеков Қазақстан өңірлері арасында карантинге жатқызылған өнімді тасымалдау кезінде міндетті карантиндік сертификат енгізу жоспарлары туралы баяндады. Жаңа шара ауыл шаруашылығы өнімдерінің қозғалысын қадағалауды арттыруға және инфекция ошақтарының пайда болу қаупін азайтуға мүмкіндік береді. Бұдан басқа, халықаралық тасымалдау кезінде электрондық фитосанитариялық сертификатты енгізу, сондай-ақ "ЕАСУ"ақпараттық жүйесін пайдалана отырып, карантиндік зертханалардың жұмысын автоматтандыру көзделген. 

"Фитосанитариялық бақылау пункттері ЕАЭО елдерімен тікелей шекараға көшірілді және деректермен жедел алмасу үшін Интернет желісіне қосылды. Ақылы фитосанитариялық сараптамаға көшу зертханалар штатын 254 адамға — 372 қызметкерге дейін ұлғайтуға, жалақы мөлшерін арттыруға, материалдық-техникалық жарақтандыруды жақсартуға және фитосанитариялық бақылау бекеттерінің жанында жаңа объектілер құруға мүмкіндік берді", — деп хабарлады Сәкен Қаныбеков.

Қазіргі уақытта 21 карантиндік фитосанитариялық зертхананың тоғызы ПТР-жабдықтармен жабдықталған. Ағымдағы жылы мұндай кешендер Шымкент, Қостанай және Көкшетауда, ал 2027 жылы Павлодар, Тараз және "Бақты"фитосанитариялық бақылау пунктінде орнатылады. Негізгі өткізу пункттерінде тағы 10 зертхана ашу жоспарлануда.

Комитеттің мәліметінше, Қазақстанда карантиндік объектілердің таралу алаңы 2021 жылғы 61,9 мың гектардан 2026 жылы 46,5 мың гектарға дейін қысқарды. 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында карантинге жатқызылған өнім импорты кезінде 1 530-дан астам бұзушылық анықталды, ал салынған айыппұлдар сомасы 200,2 млн теңгені құрады.

Шегіртке зиянкестерімен күресу жүйесі жетілдірілуде. Қызметтерді сатып алу бірыңғай кешенді лотқа ауыстырылды, бұл бюджет шығыстарын шамамен екі млрд теңгеге қысқартуға мүмкіндік берді.

FITOCENTRE ГАЖ қолдану, 103 дронды пайдалану және бүріккіш техника паркін 427-ден 556 бірлікке дейін ұлғайту арқылы шегірткеге қарсы қорғаныс өңдеу алаңы 2024 жылы 3,1 миллион гектардан 2026 жылы 1,8 миллион гектарға дейін қысқарды.

Комитет құрылымында асыл тұқымды мал шаруашылығы, астық және тұқым инспекциясы саласындағы мемлекеттік бақылау басқармасы құрылды. Аудандық деңгейде мемлекеттік бақылауды күшейтуді, сондай-ақ гендік түрлендірілген тұқымдардың айналымын бақылауды көздейтін тұқым шаруашылығы туралы заңнамаға түзетулер дайындалды.

Кеңес қорытындысы бойынша министр шекара маңындағы аумақтардағы фитосанитариялық ахуалды бақылауды күшейтуді, 2027 жылға арналған табын шегіртке зиянкестерінің таралу болжамын дайындауды және импорттық карантинге жатқызылған өнімге бақылауды күшейту жөніндегі жұмысты жалғастыруды тапсырды.

"Фитосанитарлық бақылауды күшейту-ұлттық және азық-түлік қауіпсіздігін қорғаудың маңызды шарасы. Біздің міндетіміз — аграршылардың егістігін зиянкестерден қорғауды қамтамасыз ететін және отандық ауыл шаруашылығы өнімдеріне деген сенімді арттыратын ашық цифрлық жүйені құру", - деп түйіндеді Айдарбек Сапаров.