Қазақстанда топырақты қорғаудың бірыңғай ережелері енгізіледі: заң президентке қол қоюға жолданды

Сенатор Зәкіржан Күзиевтің айтуынша, бүгінде елімізде зерттелген 53,5 млн гектар жердің 2,7 млн гектары деградацияға ұшыраған.

"Бүгінгі таңда топырақ жеке реттеу объектісі ретінде қарастырылмайды. Оны сақтаудың бірыңғай ережелері жоқ, жүйелік мониторинг және деградациядан қорғаудың тиімді механизмі жоқ. Топырақ жердің бір бөлігі ғана емес, күрделі биологиялық жүйе және тұтастай алғанда бүкіл экожүйенің негізі екенін ескеру маңызды. Оның жағдайы климатқа, су ресурстарына және биоәртүрлілікке тікелей байланысты. Бұл эрозия, тұздану, сарқылу және ластану сияқты жағымсыз процестерді бірінші болып көрсететін топырақ", — деп атап өтті депутат.

Оның айтуынша, бұл саладағы ғылымның рөлі де бағаланбайды.

"Сонымен қатар, бұл топырақта болып жатқан процестерді тереңірек түсінуге, Жер ресурстарын тиімді басқаруға, өзгерістерді болжауға және аграрлық сектордың тұрақты дамуын қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін ғылыми зерттеулер. Сонымен қатар, ғылыми дәлелдер климаттық өзгерістердің әсерінен топырақтың болашақ күйлерін модельдеуге мүмкіндік береді, бұл әсіресе осал экожүйесі бар аймақтар үшін өте маңызды. Ғылымға сүйенбестен кез келген шаралар қысқа мерзімді және шектеулі сипатқа ие болады", — деп есептейді Зәкіржан Күзиев.

Жаңа заң қолданыстағы құқықтық олқылықтарды жоюға және топырақты қорғау саласында бірыңғай мемлекеттік саясатты қалыптастыруға бағытталған. Атап айтқанда, заң мыналарды қарастырады:

• топырақты қорғау саласындағы мемлекеттік саясаттың бірыңғай ұғымдары мен жалпы қағидаттарын белгілеу;
• мемлекеттік органдардың өкілеттіктерін нақты ажырату;
• топырақ жағдайының кешенді мониторингі жүйесін енгізу;
• жер учаскелерінің меншік иелері мен жер пайдаланушыларға құнарлылықты сақтау және қалпына келтіру бойынша міндетті талаптарды белгілеу;
• топырақты қамтамасыз етуді, агрохимиялық талдауды жүргізуді және жерді ұтымды пайдаланудың заманауи технологияларын енгізуді қоса алғанда, ғылыми қамтамасыз етуді күшейту.

Сонымен бірге Сенат "ҚР кейбір заңнамалық актілеріне топырақты қорғау, жер қатынастары және агроөнеркәсіптік кешен мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы"ілеспе заңды мақұлдады.

Құжат Жер кодексін және "агроөнеркәсіптік кешен мен ауылдық аумақтарды дамытуды мемлекеттік реттеу туралы" заңды жаңа заңға сәйкес келтіреді.

Заңдарды қабылдау топырақты қорғау саласындағы мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыруға, жердің құнарлылығын сақтау мен молықтыруды қамтамасыз етуге, олардың тозу қарқынын төмендетуге, агроөнеркәсіптік кешеннің орнықты дамуы үшін жағдай жасауға және елдің азық-түлік қауіпсіздігін нығайтуға мүмкіндік береді деп күтілуде.