Қазақстанда шетелдік радиоактивті қалдықтарды көмуге тыйым салынады

Сенатор Ольга Булавкина атап өткендей, заңдар өмірлік циклдің барлық кезеңдерінде радиоактивті қалдықтарды басқарудың бірыңғай, қатаң және ашық мемлекеттік жүйесін құра отырып, елдің экологиялық, радиациялық және ұлттық қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін өте маңызды.

"Қазақстанда радиоактивті қалдықтар бірнеше салада: ядролық және радиациялық қондырғылардың жұмысы кезінде, тау-кен өндіру және қайта өңдеу өнеркәсібінде, оның ішінде уран саласында, сондай-ақ медицинада, өнеркәсіпте және ғылыми зерттеулерде түзіледі. Жинақталған радиоактивті мұра мәселесі ерекше маңызға ие. Атом энергиясы Агенттігінің мәліметінше, Қазақстан аумағында 293 млн текше метрге жуық радиоактивті қалдықтар жинақталған, оның 290 млн текше метрге жуығы төмен белсенді қалдықтарға жатады. Негізгі көлем Семей сынақ полигонына тиесілі", - деді Булавкина.

Ресми мәліметтерге сәйкес, елде радиоактивті қалдықтарды көмудің арнайы пункттері жоқ, сондықтан олар ұзақ мерзімді сақтау орындарында сақталады. Қазіргі уақытта сақтауды 27 лицензияланған ұйым жүзеге асырады.

Сенатордың айтуынша, арнайы заңның қабылдануы атом саласын дамытудың қисынды жалғасы болып табылады, радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеуді құқықтық реттеудің дербес нысанасына бөледі, мемлекеттік органдардың радиоактивті қалдықтарды мемлекеттік есепке алудың, мониторингтеудің, сақтаудың және көмудің бірыңғай жүйесін қалыптастыру бөлігінде өкілеттіктерін бекітеді, ұлттық оператор институтын енгізеді және радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеуге қойылатын талаптарды белгілейді.

"Негізгі Заң Ядролық қауіпсіздік саласындағы халықаралық құқықтың түйінді қағидаттары мен конвенцияларына негізделеді, мемлекеттің РАО-мен жұмыс істеудің барлық кезеңдеріндегі радиологиялық тәуекелдерге қарсы тиісті қорғау шараларын қабылдау жөніндегі міндеттемелерін нақтылайды. Заңда Қазақстан аумағында шетелдік радиоактивті қалдықтарды әкелуге, орналастыруға және көмуге тыйым салу белгіленеді. Арнайы заңның болуы халықаралық әріптестер мен АЭХА (Атом энергиясы жөніндегі халықаралық агенттік) тарапынан Қазақстанның ядролық және энергетикалық жобаларына деген сенімді арттырады", – деп толықтырды депутат.