"Пойыздар қартаюда, жолаушылар аз": Сенатор Қазақстандағы темір жол проблемалары туралы айтты

Оның айтуынша, көптеген жылдар бойы бағдарламалар мен тұжырымдамаларды қабылдағанына қарамастан, саланың жүйелік мәселелері әлі де шешілмеген.

Сенатор магистральдық теміржол желісінің тозуы 57% - ға жеткенін атап өтті. Теміржолдардың үштен бірінде ғана екі жол бар. Станциялар мен разъездердің шамамен 60% - ы ұзын пойыздарды қабылдауға жарамсыз. Желінің үштен екісінен астамы электрлендірілмеген.

Бұқтығытов Қазақстанда көлік саласын дамыту жөніндегі бағдарламалар 30 жылға жуық уақыт бойы қабылданып келе жатқанын еске салды. Қазір 2030 жылға дейін көліктік-логистикалық әлеуетті дамыту тұжырымдамасы іске асырылуда.

"Жаңа бағдарламаларды қабылдаған сайын біз сол мәселелерді қайтадан көтереміз, сол мақсаттар мен міндеттерді қоямыз. Бұл бағдарламалық құжаттардың тиімділігі объективті баға алмайтындығын көрсетеді", - деді депутат Сенаттағы парламенттік тыңдауда.

Ол сондай-ақ елімізде теміржол, автомобиль, әуе, ішкі су және құбыр көлігін қамтитын жеткілікті дамыған көлік жүйесі қалыптасқанын атап өтті.

Сенатордың айтуынша, қолайлы географиялық жағдайдың арқасында Қазақстан Еуропа, Оңтүстік-Шығыс Азия, Қытай, Ресей, Түркия және Парсы шығанағы елдерінің нарықтарына шығатын құрлықтық транзиттік дәліздерді қалыптастырып үлгерді. Болашақта ел Еуропа мен Азия арасындағы жүк тасымалында маңызды рөл атқаратын көлік-логистикалық хаб ретінде дамуға ниетті.

Бұл ретте Қазақстанда теміржол көлігі жолаушыларының саны азайды. 2025 жылдың 10 айында пойыздарды 16,4 миллион адам пайдаланды. Бұл 17,6 миллион жолаушы тасымалданған 2024 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 6,7% - ға аз.

Бұған дейін темір жол инфрақұрылымының тозуы және саланы дамыту стратегиясының жоқтығы туралы Мемлекет Басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев айтқан болатын. Үкіметтің кеңейтілген отырысында ол Қазақстанның жаңа экономикалық моделі үшін көлік логистикасын дамытудың стратегиялық маңыздылығын атап өтті.

"Бүгінгі таңда біздің еліміздегі жүк айналымының 60% - ы теміржолға тиесілі. Сондықтан елдің темір жол қаңқасын одан әрі нығайту – аса маңызды міндет. Желінің өткізу қабілеті мен тұрақтылығын едәуір арттырған ірі инфрақұрылымдық жобалардың құрылысы аяқталды. Еліміздің транзиттік әлеуетін темір жол транзиті саласында толық көлемде іске қосу қажет", - деп атап өтті Мемлекет басшысы.

Президент Еуразия құрлығындағы елдің бірегей географиялық жағдайын тиімсіз пайдалану ұзақ мерзімді салдары бар елеулі қателік болатынын атап өтті. Бұрын негізінен инфрақұрылымдық рөлге ие болған транзиттік сала, оның пікірінше, экономикалық рөл атқаруы керек.