Қарағандыда әлеуметтік маңызы бар өнімдерге баға белгілеу талқыланды

Қарағандыда Ернұр Жәутікбаевты кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасының басшысы Асқар Ғазалиев, сауда және тұтынушылардың құқықтарын қорғау Департаментінің басшысы Абзал Рахымбаев, сондай-ақ Қарағанды қаласы әкімінің орынбасары Дастан Құдабаев қарсы алды. Қонақпен бірге шенеуніктер "Горняк", "Алтын Арба" және "Шығыс" базарларында, әлеуметтік павильондарда, Global city маңындағы "Сарыарқа" ӘКК көкөніс қоймасында болып, Лобода көшесіндегі салынып жатқан Optima сауда үйінде болды.

Кездесу "Атамекен" Ұлттық Кәсіпкерлер палатасында жалғасты: мұнда әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларына баға белгілеу талқыланды.

Кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасының басшысы Асқар Ғазалиев: мұндай кездесулер мемлекеттік құрылымдар, бизнес және қоғам арасындағы өзара іс-қимылды нығайтуда маңызды екенін атап өтті. Бұл сауда саласын қолдаудың қолданыстағы бағдарламасы мен жоспарлары туралы болды.

Ернұр Жәутікбаев 2026 жылы ӘМАТ тізімі 19-дан 31-ге дейін кеңейтілгенін еске салды. Жаңартылған тізімге сауда және интеграция министрлігі келесі позицияларды енгізді: қызанақ, қияр, алма, сүйектері бар сиыр еті, сүйексіз сиыр еті, тартылған ет, сүйектері бар қой еті, жаңа піскен немесе салқындатылған балық, балмұздақ, ультра пастерленген сүт, қаймақ, қатты ірімшік, қара шай. Әрбір позиция бизнес-қоғамдастықпен, кәсіпкерлер палатасымен және мемлекеттік органдармен қосымша талқыланады.

Алайда, тізімді кеңейту уақытша болып табылады және ол халық үшін ең көп сұранысқа ие азық-түлікті қолжетімді етуге, олардың баға тұрақтылығы мен баға белгілеудің ашықтығын қамтамасыз етуге арналған. Себебі, Ернұр Жәутікбаев атап өткендей, сауда саласында жоғары сауда үстемесін көтеретін өнімсіз делдалдар бар.

"Қазіргі уақытта заңнаманы жетілдіру, стандарттарды әзірлеу және енгізу, ӘМАТ бағасының мониторингі, бақылау-профилактикалық іс-шаралар, мемлекеттік қолдау жүргізілуде, қорғау шаралары орындалуда. Бүгінгі таңда бірнеше шаралар іске асырылды: сауда үстемесін реттеу, ЖҚТБ бөлшек және көтерме жеткізушілері бойынша тұжырымдамалық аппаратты ажырату, ЖҚТБ сауда үстемесінің құрамына жасырын комиссиялардың, алымдардың, кредиттерді, қарыздарды және сақтандыруды ресімдеуге байланысты шығыстардың сыйақыларын енгізуге тыйым салу. Тыйым салуды бұзғаны үшін жауапкершілік күшейтілді: ескерту айыппұлға ауыстырылды-енді ол 5 АЕК – тен 150 АЕК-ке дейін өзгереді", - деді Ернұр Жәутікбаев.

Бұдан басқа, өнімді емес делдалдардың тұжырымдамалық аппаратын енгізу – тауар өндіруші желілердің ашықтығын арттыру және ӘМАТ бағасының негізсіз өсуін тежеу, ең төмен сатып алу бағасына байланысты алып тастауды, отандық өндірушілерді қолдау бөлігінде ішкі сауда ережелеріне түзетулер енгізуді қоса алғанда, ӘМАТ-қа сауда үстемесін айқындау тәсілін қайта қарау жоспарлануда.

Ернұр Жәутікбаев Ішкі сауда субъектілерін мемлекеттік қолдауға жеке тоқталды. Өткен жылы елімізде бес миллиард теңге бөлініп, 458 жоба субсидия алды. Биыл 10 миллиардты бөлу жоспарлануда, оның үш миллиардқа жуығы – бұл былтырғы міндеттемелер, ал қалған сомасы жаңа жобаларға жіберіледі. Бұдан басқа, сауда базарларын жаңғырту, сауда объектілерін кеңейту және қайта құру, "үйдегі дүкендер" мемлекеттік қолдау құралдарын да пайдалана алады. Сауда-саттықты қамтамасыз ету де әзірленетін болады, деп қосты қонақ.

"Қазіргі уақытта Қарағанды облысында 1,7 миллиард теңгеге тоғыз жоба мақұлданды, оның ішінде жеті жоба – инвестициялық, ал қалған екеуі айналым қаражатын толықтыруға қатысты", – деп атап өтті ҚР сауда және интеграция министрлігі Сауда Комитетінің төрағасы.

Баға тұрақтылығын қолдау шараларының кешені, деп қосты Ернұр Жәутікбаев, инфляцияны тежеуге, ахуалдық орталық базасында баға белгілеуді болжауға, сауда қызметін реттеу туралы заңнаманың сақталуын мемлекеттік бақылауға, электрондық шот-фактураларды талдауға және т.б. бағытталған. Тағы бір міндет-жәрмеңкелер, акциялар, тікелей жеткізілімдер, импорттық жеткізілімдердің "жасыл дәлізі" тетіктері арқылы нарықты қанықтыру, жәрмеңкелер санын ұлғайту (Қарағанды облысында биыл олардың саны 564-ке жетті). Бұдан басқа, тұрақтандыру қорлары тетігін іске асыру құзыретін ауыл шаруашылығы министрлігінен сауда және интеграция министрлігіне бергісі келеді.

"Бүгінде бізде Қазақстан бойынша 588 нарық бар, оның ішінде мамандандырылған – 222, әмбебап – 366. Жаңғырту жоспарына Қарағанды өңірі бойынша "Шығыс", "Алтын Арба", "Горняк" және "Қайрат"сияқты 100 базар енгізілген. Көптеген базарлар мемлекеттік қолдау шараларын пайдаланды", - деді Ернұр Жәутікбаев.

Кездесу кәсіпкерлердің, қоғам өкілдерінің сұрақтарымен және қонақтың жауаптарымен жалғасты. Қарағандылықтар супермаркеттерге жеткізілетін кейбір тауарлар, әдетте, "үйдегі дүкендерге" жеткізілмейтінін және осы объектілерді бір-бірімен кемсітпеуді сұрағанын атап өтті. ҚР "Сауда қызметін реттеу туралы" Заңының мәтініндегі глоссарийді кеңейту, сондай-ақ сауда объектілері үшін үстемеақыны 15% - ға қайта есептеу туралы ұсыныстар да айтылды, өйткені айналымдар мен кірістер әртүрлі өңірлерде әртүрлі болуы мүмкін.

Осы мәселелерді талқылауға маусым айында қайта оралады. Ал отырыстан кейін Ернұр Жәутікбаев облыс кәсіпкерлерімен кездесіп, жеке қабылдау өткізді.

Автордың суреті