Депутат: жалпыүйлік есепке алу аспаптарының жағдайы сыни күйінде қалып отыр

Оның айтуынша, "Е-Шаңырақ" жүйесіне деректерді енгізу туралы Үкімет қаулысының талаптарына қарамастан, іс жүзінде объектілер мен инженерлік желілердің жай-күйі туралы шоғырландырылған және шынайы ақпарат жоқ.

"Сонымен қатар, ТКШ саласында бірыңғай цифрлық кеңістік құрылған жоқ. Желілердің ұзақтығы, олардың баланс ұстаушылары және есепке алу аспаптары туралы мәліметтерді қамтитын елдің цифрлық картасы жоқ. Нәтижесінде сенімді деректердің тапшылығы қоғамдық және парламенттік бақылау мүмкіндіктерін айтарлықтай шектейді, сондай-ақ тиімсіз басқару шешімдерін қабылдау және бюджет қаражатын мақсатсыз пайдалану тәуекелдерін арттырады. Табиғи монополиялар субъектілерінің цифрлық дайындығының төмен деңгейі де елеулі алаңдаушылық туғызады. Кәсіпорындардың көпшілігі ескірген IT-шешімдерде жұмысын жалғастыруда және Ұлттық жобада көзделген Smart Grid, Smart Metering және Smart Water технологияларын енгізуге дайын емес", – дейді депутат.

Оның пікірінше, "Smart Turmys", "EnergyTech" және "WaterTech"цифрлық платформаларының айналасындағы құқықтық белгісіздік жағдайды одан әріугықтырады. Сонымен қатар, оларды енгізу мерзімдері, архитектурасы, іске асыру кезеңдері және интеграцияға қойылатын талаптар туралы жария ақпарат жоқ.

"Ашықтық мәселесі ерекше назар аударуды талап етеді. Бүгінгі күні өтінімдердің мәртебесі мен қаржыландыру көлемі туралы ақпаратты қоса алғанда, ХЭБЖ жобаларының бірыңғай жария тізілімі жоқ. Үйге ортақ есептеу құралдарының жағдайы өте маңызды болып қала береді. Олардың құқықтық мәртебесі әлі реттелмеген: аспаптарды табиғи монополиялар субъектілері коммерциялық есепке алу үшін пайдаланады, бірақ оларды ұстау және пайдалану жөніндегі міндеттер бекітілмеген. Бұл тұтынушылар, ПИК және қызмет көрсетушілер арасында тұрақты қақтығыстар тудырады. Үйге ортақ есепке алу аспаптарын коммерциялық есепке жібергеннен кейін оларды ресурспен жабдықтаушы ұйымдардың балансына беру туралы норманы заңнамалық деңгейде бекіту қажет деп санаймын. Біз заңдарға тиісті түзетулер енгізуге дайынбыз", - деді Тұрғанов.

Көптеген мәселелерді шешу үшін ол мыналарды ұсынады:

- бірыңғай мемлекеттік деректер базасын қалыптастыра отырып, коммуналдық инфрақұрылымға толық түгендеу мен цифрлық паспорттауды жүргізуді қамтамасыз ету;
- "Smart Turmys", "EnergyTech" және "WaterTech" платформаларын қоса алғанда, ТКШ бірыңғай цифрлық экожүйесін құруды олардың мәртебесі мен операторын нақты айқындай отырып жеделдету;
- қаржыландыру және іске асыру мәртебесі туралы толық ақпаратпен МЭКС жобаларының ашық тізілімін іске қосуды қамтамасыз ету.