Қазақстанда жолдарды жылу мен аяздан қалай қорғауды жоспарлап отыр

Елімізде жол саласының нормативтік-техникалық базасын жүйелі жаңғырту жалғасуда. Негізгі векторлардың бірі-климаттық ерекшеліктер мен қозғалыс қарқындылығын ескере отырып, жол төсемдерін дәлірек жобалауға бағытталған технологияны енгізу.

"Осы жұмыс шеңберінде" Қазақстандық жол ғылыми-зерттеу институты " (ҚазжолҒЗИ) битумды байланыстыратын материалдарды бағалаудың заманауи әдістерін енгізуге бағытталған ұлттық стандарттардың жобаларын әзірлейді. Негізгі назар реологиялық сынақтарды, соның ішінде динамикалық реысу реометрін (DSR) пайдалануға аударылады. Бұл жабдық төмен температурада және бірнеше жүктеме жағдайында материалдардың мінез - құлқын дәлірек талдауға мүмкіндік береді", - деді ҚР Көлік министрлігі.

Институт мамандарының айтуынша, жаңа тәсіл кешенді сипатқа ие:

"Біз әзірлеп жатқан ұлттық стандарттар Қазақстанның климаттық жағдайлары мен нақты көлік жүктемелерін ескере отырып, асфальтбетон қоспаларын жобалауға ғылыми негізделген тәсілді қалыптастырады. Бұл ыстық кезеңде жабындардың калибрге төзімділігін арттырады және қыста температураның жарылу қаупін азайтады", - деп хабарлады әзірлеушілер.

Мұндай технологияларды енгізудің өзектілігі Қазақстан үшін ерекше жоғары. Елдің жол инфрақұрылымы қатты аяздан жаздың қарқынды аптап ыстығына дейін төтенше жағдайларда жұмыс істейді. Температураның өзгеруі шамамен 100 °C-қа жетуі мүмкін, бұл материалдардың тез тозуына және жөндеу шығындарының өсуіне әкеледі.

"Superpave әдістемесі, соның ішінде битумды байланыстыратын PG жіктеу жүйесі (Performance Grade) осы факторларды алдын ала қарастыруға мүмкіндік береді. Нәтижесінде, жол төсемдері жүктемелердің біркелкі бөлінуін және деформацияларға төзімділіктің жоғарылауын алады", - деп атап өтті"ҚазжолҒЗИ".

Бүгінгі таңда Қазақстанда superpave әдіснамасы бойынша алты ұлттық стандарт бекітілді, тағы үшеуі "ҚазжолҒЗИ"әзірлеу сатысында. Бұл ретте жұмыс халықаралық тәжірибені ескере отырып жүргізіледі, бұл ұлттық нормаларды әлемдік тәжірибелермен үйлестіруге мүмкіндік береді.

Жаңа шешімдердің практикалық тиімділігі қазірдің өзінде расталды. 2025 жылы "Алматы – Көкпек – Көктал – Қорғас", "Отар – Ұзынағаш", "Қапшағай – Күрті", "Қызылорда – Жезқазған", Астана қаласындағы Е-51 көшесі, сондай – ақ "Астана-Щучинск"учаскесі жобаларын қоса алғанда, республикалық және жергілікті жолдарда пилоттық учаскелер салынды. Бұл нысандарда зертханалық және далалық сынақтар жүргізілді, олар нақты жағдайларда қолданылатын технологиялардың тиімділігін растады.

Шын мәнінде, бұл жол құрылысының жаңа философиясына көшу туралы, мұнда жұмыстың құны ғана емес, сонымен қатар жабынның қызмет ету мерзімі де маңызды рөл атқарады. Ұзақ уақытқа созылатын жолдар жөндеу және техникалық қызмет көрсету шығындарын азайтуды, сондай-ақ жол қауіпсіздігін жақсартуды білдіреді.

Ұзақ мерзімді перспективада superpave енгізу неғұрлым орнықты және тиімді көлік жүйесін қамтамасыз ете отырып, Қазақстанда инфрақұрылым сапасын арттырудың негізгі факторларының бірі бола алады.