Оқиғалар лентасы

Кеше

06 қыркүйек

05 қыркүйек

Сауалнама

Қарағандылықтар, сіз супермаркеттерде азық-түлік бағасының өскенін байқадыңыз ба?

30% Әрине. Ол қазірдің өзінде қалтасын айтарлықтай ұрады;(601)
70% Мен айырмашылықты сезбедім/а(1411)

Қазақстан,

Қазақстан ең қолжетімді бензині бар елдердің қатарына енді

Фото: экараганда

29 Наурыз, 202613:02

«Казинформ»

Globalpetrolprices рейтингінің деректері бойынша 2026 жылғы 16 наурыздағы жағдай бойынша Қазақстанда АИ-95 бензинінің құны литріне шамамен 0,51 долларды құрайды. Бұл әлемдік орташа деңгейден 1,37 доллардан үш есе төмен, деп хабарлайды Kazinform агенттігі GlobalPetrolPrices-ке сілтеме жасап.

Жаһандық рейтингте Қазақстан ресурстық базаның немесе субсидиялардың арқасында отын қолжетімді болып қалатын мемлекеттердің жанында тоғызыншы орында тұр. Бұл Ливия, Иран, Венесуэла, сонымен қатар Кувейт, Алжир, Түрікменстан, Египет, Катар, Сауд Арабиясы, Бахрейн және Оман.

Бұл елдердің бір бөлігі бағаны әлеуметтік саясаттың элементі ретінде ең төменгі деңгейде ұстайды. Сонымен қатар, кейбір жағдайларда мұндай модель шикізат секторына жоғары тәуелділікпен бірге жүреді. Қазақстан бұл қатарда анағұрлым орнықты көрінеді, алайда бағаны қалыптастыру логикасының өзі ұқсас — мемлекеттік реттеу маңызды рөл атқарады.

Экономистер ресурстардың төмен бағасын ұзақ уақыт сақтау тәуелділік деп аталатын мінез-құлықты қалыптастыруы мүмкін екенін атап өтті. Бензиннің төмен бағасы әрдайым бірден байқалмайтын бірқатар жүйелік әсерлерді тудырады:

біріншіден, бұл бюджет пен мұнай өңдеу секторына қысым. Шектеулі маржа модернизация мен инвестициялау мүмкіндіктерін азайтады;
екіншіден, отынның ішкі шығыны артады. Бұл жол жүктемесінің өсуіне, шығарындылардың көбеюіне және инфрақұрылымның тез тозуына әкеледі;
үшіншіден, көрші елдермен баға алшақтығы туындайды, бұл отынның елден тыс жерлерге — заңды және көлеңкелі түрде өтуін ынталандырады.

Ұзақ мерзімді перспективада мұндай факторлар экономиканың жалпы тиімділігін төмендетіп, бензин бағасында тікелей көрінбейтін қосымша шығындар тудыруы мүмкін.

Дамыған елдерде жағдай керісінше. Еуропада, Жапонияда және Оңтүстік Кореяда бензин айтарлықтай қымбатқа түседі — көбінесе литріне үш доллардан асады.

Бұл мемлекеттердің саясатына байланысты: жоғары бағалар инфрақұрылымды, экологиялық жобаларды және қоғамдық көлікті дамытуға бағытталған салықтар есебінен қалыптасады. Осылайша, дамыған экономикалардағы қымбат бензин проблема емес, реттеу және тұрақты даму құралы болып табылады, деп атап өтті осы рейтинг шеңберінде зерттеу жүргізген сарапшылар.

Қазақстан үшін отынның төмен бағасы маңызды әлеуметтік фактор болып қала береді. Олар халықты қолдайды және бизнес шығындарын азайтады, әсіресе логистика мен ауыл шаруашылығында. Алайда, бір мезгілде ел алдында саланың тиімділігін біртіндеп арттыру міндеті тұр. Бұл жанармайдың қол жетімділігі мен нарықтық механизмдер арасындағы тепе-теңдікті іздеу қажеттілігін білдіреді.

Сарапшылар қазіргі модельді сақтау қысқа мерзімде мүмкін екенін, бірақ ұзақ мерзімді перспективада баға белгілеуге икемді тәсіл қажет болатынын атап өтті. Қазақстан бүгінде ең қолжетімді бензині бар елдердің қатарында, бұл елеулі экономикалық артықшылықтар береді. Бұл күрделі реттеу жүйесінің нәтижесі және әрбір ел үшін бұл артықшылық экономикалық тиімділіктің төмендеу факторына айналмауы үшін басты сын.

ҚР Энергетика министрі Акан Ақкенженов бұған дейін 2026 жылы бензин бағасы қандай болады деген сұраққа жауап берген болатын.

Тақырып бойынша сілтемелер29 НаурызЕкі айда Қазақстанда 200-ден астам егіз жұп дүниеге келді