Үкімет Қазақстанда көмір генерациясын дамыту жөніндегі ұлттық жобаны бекітті

Құжат Қазақстанның 2030 жылға дейінгі энергетикалық қауіпсіздік стратегиясын айқындайды және индустрияландыру және цифрлық экономиканы дамыту аясында қажеттілігі бірнеше есе артатын базалық қуаттардың тапшылығын жоюға бағытталған. Ат секторының өсуі, деректер орталықтарын құру және жасанды интеллектті енгізу тек жаңартылатын энергиямен қамтамасыз ете алмайтын тұрақты базалық жүктемені қажет етеді. 

Ұлттық жобада 7,8 ГВт қуаттылықты енгізу және жаңарту көзделген. Екібастұздағы (2 640 МВт), Курчатовтағы (700 МВт) және Жезқазғандағы (500 МВт) ірі объектілерді қоса алғанда, сегіз жаңа энергия көздерін салу, сондай-ақ Көкшетау, Семей және Өскеменде заманауи ЖЭО салу жоспарланған. Сонымен қатар Ақсу ГРЭС, Екібастұз ГРЭС-2 және Қарағанды энергия торабын қоса алғанда, жұмыс істеп тұрған 11 станцияны терең жаңғырту басталады. Бұл 2030 жылға дейін саладағы негізгі жабдықтардың физикалық тозу деңгейін 12,6% - ға төмендетуге мүмкіндік береді.

Жобаларды іске асыру инвестициялар тарту арқылы бюджеттен тыс қаражат есебінен қаржыландырылатын болады. Инвестициялардың жалпы көлемі кемінде 7,5 трлн теңгені құрайды.

Мемлекет басшысының тапсырмаларын орындау аясында ұлттық жобада экологияға және "таза көмір" технологияларын енгізуге ерекше назар аударылды. Жаңа құрылыс тек қана заманауи технологиялық шешімдерді қолдана отырып жүргізілетін болады, бұл тиімділіктің стандартты көрсеткіштерден жоғары өсуін қамтамасыз етеді және үлестік шығарындыларды айтарлықтай азайтады. Жобалар жоғары технологиялық электр сүзгілерін, азот оксидтерін каталитикалық тотықсыздандыру жүйелерін және газдарды дымқыл күкіртсіздендіруді орнатуды көздейді. Мұндай шаралар халықаралық стандарттарға және ең жақсы қолжетімді техникалардың (ҚДТ) талаптарына сәйкес шығарындылар концентрациясының деңгейін төмендетуге мүмкіндік береді.
[24.03.2026 10:00] UKIMET: жобаның әлеуметтік блогы саланың кадрлық әлеуетін нығайтуға бағытталған. Жаңа жұмыс орындарын, оның ішінде 4,5 мыңға жуық тұрақты жұмыс орындарын құру, сондай-ақ әлеуметтік қолдау шараларын іске қосу көзделген. Отбасы банкімен бірлесіп көмір электр станцияларының қызметкерлері үшін жеңілдікті ипотека енгізілетін болады. Бұдан басқа, бейінді ЖОО базасында мамандарды жүйелі даярлау және олардың біліктілігін арттыру көзделген.

Жаңартылған энергия жүйесінің тұрақты жұмысы үшін жоба өндіруші және көлік салаларымен үндестірілген. 2030 жылға қарай энергетикалық көмірге қосымша сұраныс жылына шамамен 20 млн тоннаны құрайды. Ол үшін ұлттық жоба жартылай вагондар паркін кеңейтуді (тәулігіне қосымша 600 бірлік), теміржол инфрақұрылымын жаңғыртуды және ішкі қажеттіліктер үшін отын тасымалдауға болжамды тарифтік дәліздерді енгізуді көздейді.

Нәтижесінде ұлттық жобаны іске асыру Қазақстанға энергетикалық егемендікті нығайтуға және ел аумағында қазандық агрегаттарын, трансформаторлар мен автоматтандыру жүйелерін өндіруді ынталандыра отырып, отандық машина жасау үшін мультипликативтік әсер жасауға мүмкіндік береді. Осылайша, көмір генерациясы ұзақ мерзімді экономикалық өсу үшін базаны қамтамасыз ететін жоғары технологиялық және экологиялық жауапты секторға айналады.