Қазақстанда ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу үлесі жыл соңына дейін 70% жетеді

Ағымдағы жылдың екі айында азық-түлік және сусындар өндірісінде жоғары өсу қарқыны байқалады. Азық — түлік өндірісінің көлемі 665 млрд теңгені құрады, нақты көлем индексі (НКИ) - 104,3% жоспарда 111,9%. Бірінші тоқсанға болжам-112%.

Сусындар өндірісі 175,4 млрд теңгеге жетті, НКИ — 104,2% жоспарда 110,2%. Қаңтар–наурыз айларына жоспар-110,3%. Салыстыру үшін: өткен жылдың қорытындысы бойынша Қазақстанда 1,2 трлн теңгеге сусындар өндірілді.

Ауыл шаруашылығы вице-министрі Азат Сұлтанов атап өткендей, тамақ өнеркәсібі тұрақты даму серпінін көрсетуде.

2025 жылдың қорытындысы бойынша тамақ өнімдерін өндіру көлемі 3,9 трлн теңгені құрады, бұл 2024 жылғы деңгейден 8,1% - ға жоғары (3,3 трлн теңге). 2026 жылы бұл көрсеткішті 4,7 трлн теңгеге дейін жеткізу жоспарланып отыр.

Өсім егіс алқаптарын әртараптандыру, жұмыс істеп тұрған кәсіпорындардың жүктемесін ұлғайту, ішкі нарықты қорғау және жаңа инвестициялық жобаларды іске асыру есебінен қамтамасыз етіледі.

"Осы факторлардың қосымша үлесі шамамен 600 млрд теңгеге бағаланады, бұл ағымдағы жылдың соңына қарай өңделген ауыл шаруашылығы өнімдерінің үлесін 70% — ға дейін жеткізуге мүмкіндік береді", - деп атап өтті Азат Сұлтанов.

Шикізат базасының өсуі және қайта өңдеу көлемінің ұлғаюы есебінен күнбағыс майы өндірісінің 890 мың тоннаға дейін ұлғаюы күтілуде-өткен жылмен салыстырғанда 100 млрд теңгеге артық.

Жүгеріні қайта өңдейтін екі жаңа зауыт іске қосылғаннан кейін 640 мың тонна шикізатты қайта өңдеу, крахмал өнімдері мен аминқышқылдарының өндірісін 205 мың тоннадан 260 мың тоннаға дейін ұлғайту және шамамен 55 млрд теңгеге қосымша өнім шығаруды қамтамасыз ету жоспарлануда.

Сүт саласында 2,4 млн тонна шикізатты қайта өңдеу және шамамен 36 млрд теңге сомаға қосымша өнім шығаруды қамтамасыз ету жоспарлануда.

Саланың жүйе құраушы кәсіпорындарында да өндірістің айтарлықтай өсуі күтілуде.

"Саламат" ұн тарту кәсіпорны ұн шығаруды 232 мың тоннадан 257 мың тоннаға дейін ұлғайтуды жоспарлап отыр (өсім 11%).

Qazaq astyq Group мұнай өңдеу кәсіпорны - өсімдік майы өндірісін 106-дан 126 мың тоннаға дейін ұлғайту (өсім 19%).

"Май-Дел" сүт өңдеу кәсіпорны-өңделген сүт өндірісін 98,2-ден 121 мың тоннаға дейін ұлғайту (өсім 23%).

Жаркент крахмал зауыты-крахмал мен меласса өндірісін 61,5-тен 67,6 мың тоннаға дейін ұлғайту (өсім 10%).

Coca-Cola Алматы Боттлерс кәсіпорны алкогольсіз сусындар өндірісін 4,3-тен 6,7 млрд литрге дейін ұлғайтуды жоспарлап отыр (өсім 55%).

Өндірістің қосымша өсуі "Кублей" ет өңдеу кәсіпорнында және "Айс"сүт кәсіпорнында да күтілуде.

Жалпы, өңдеуші өнеркәсіптің бірқатар салалары бойынша екі айда НКИ өсуінің жоғары қарқыны тіркеледі: машина жасау — 115,5%, құрылыс материалдары өндірісі — 127,4%, металл бұйымдары — 131,4%, жеңіл өнеркәсіп — 156,4%, резеңке және пластмасса бұйымдары — 111,5%.

Саудада 2026 жылғы қаңтар-ақпанның қорытындысы бойынша нақты көлем индексі 103,4% -. құрады, жалпы айналым 9,7 трлн теңгеге жетті. Өткен жылдың осы кезеңінде ол 8,9 трлн теңгені құрады-өсім 0,9 трлн теңгені немесе 10,2% -. құрады.

Көтерме саудада оң динамика байқалады: НКИ — 103,8%, айналым–6,5 трлн теңге (2025 жылғы қаңтар — ақпанда-6,1 трлн теңге).

Бөлшек сауда да тұрақты өсуді көрсетеді: НКИ — 102,6%, айналым — 3,2 трлн теңге (бір жыл бұрын — 2,8 трлн теңге).

Азық — түлік тауарларын сату - +22% немесе 0,4 трлн теңгеге өсім айтарлықтай өсуді көрсетеді. Азық — түлік бөлшек саудасының ең жоғары өсу қарқыны Түркістан облысында — 112,1%, Алматы облысында — 110,9%, Атырау облысында — 103,9%, Ақтөбе облысында — 102,7% және Шымкентте-105,4% тіркелді.

Азық — түлік емес тауарлар бойынша Маңғыстау облысы-119,2%, Солтүстік Қазақстан — 108,5%, Жетісу — 108,1%, Шығыс Қазақстан-107,6% және Түркістан — 106,0% көш бастап тұр.

Сондай-ақ, штаб отырысында KazFoodProducts компаниялары мен "Компания Фудмастер-Трейд" ЖШС өкілдері кәсіпорындарды одан әрі дамытудың және тамақ өнеркәсібіндегі инвестициялық жобаларды іске асырудың өзекті мәселелерін айтты.

Талқылау қорытындысы бойынша вице-премьер салалық министрліктерге өндірісті кеңейтуге және жұмыс істеп тұрған кәсіпорындарды жүктеуге әсер ететін кедергілерді жою үшін көтерілген мәселелерді пысықтауды тапсырды.