Қазақстанда тауарлардың түпнұсқалығын тексеру үшін платформа құруды ұсынды

Ол өзінің депутаттық сауалында контрафактілік және заңсыз әкелінген өнімді тарату мәселесін көтерді. Жайымбетовтың айтуынша, заңды өндірушілер мен ресми дистрибьюторлар тауарлардың көлеңкелі айналымының бақылаусыз өсуіне шағымданады.

"Бұл заңның жеке бұзылуы емес, терең тамыр жайған көлеңкелі жүйенің айқын көрінісі. Мұндай жағдай мемлекеттік бюджетке түсетін түсімдердің төмендеуіне, адал бәсекелестік қағидаттарының бұзылуына алып келеді және халықтың денсаулығына тікелей қауіп төндіреді. Әділет министрлігінің мәліметінше, 2025 жылы алынған контрафактілік өнім көлемі өткен жылмен салыстырғанда он есеге артты. Дегенмен, бұл көрсеткіш көлеңкелі сауданың шынайы ауқымын толық көрсетпейді. Нақты көлем әлдеқайда жоғары болуы мүмкін", - деді ол Мәжіліс отырысында.

Депутат республикада Colgate-Palmolive жалған тіс пастасы мен Bonduelle консервіленген көкөністерін сату фактілері тіркелгенін атап өтті. Тауарларды орау және таңбалау ресми талаптарға сәйкес келмеді. Бұдан басқа, құрылыс материалдарын, алкоголь мен құрғақ ашытқыны құжаттарсыз, міндетті таңбалаусыз және санитарлық-эпидемиологиялық қорытындыларсыз сату жағдайлары бар.
Жайымбетовтың айтуынша, бұл тауарлардың едәуір бөлігі кедендік және салықтық бақылауды айналып өтіп, "сұр" схемалар бойынша әкелінеді. Бұл әсіресе Ресеймен және Қытаймен шекаралас аудандар арқылы жиі кездеседі.

Мәселені шешу үшін мәжілісмен:

• соңғы бес жылда мемлекеттік және ведомствоаралық деңгейлерде контрафактілік және заңсыз әкелінген өнімнің нақты көлеміне Үйлестірілген жан-жақты талдау жүргізу, сондай-ақ өнім санаттары мен өткізу арналары бойынша бірыңғай деректер базасын қалыптастыру;
• халықаралық тәжірибе негізінде бірегей кодты сканерлеу арқылы тауарлардың түпнұсқалығын тексеруге мүмкіндік беретін мемлекеттік цифрлық платформа мен мобильді қосымшаны әзірлеу;
• тауарлардың белгілі бір санаттарын нарыққа сату тетігін тек өндірушімен тікелей жасалған қолданыстағы келісімшарттары және жеткізудің расталған арналары бар ресми дистрибьюторлар арқылы енгізу мүмкіндігін қарастыру;
• контрафактілік өнімді өндіру, импорттау және сату үшін қылмыстық және қаржылық жауапкершілікті едәуір қатаңдату жөнінде нақты ұсыныстар әзірлеу.