Қазақстан жыл соңына дейін 5 млн геологиялық деректерді цифрландыруды аяқтайды

2025 жылғы 8 қыркүйекте Мемлекет басшысы "жасанды интеллект дәуіріндегі Қазақстан: цифрлық трансформация арқылы өзекті міндеттер және оларды шешу" тақырыбындағы республика халқына Жолдауында барлық геологиялық ақпаратты, ең алдымен, жасанды интеллектті енгізу арқылы цифрландыру және жүйелеу процесін жеделдетудің маңыздылығын атап өтті.

Осыған байланысты қазіргі уақытта Қазақстанда геологиялық деректерді сақтау, жүйелеу және тиімді пайдалану үшін жасанды интеллект технологияларын енгізу бойынша толыққанды жұмыс жүргізілуде. Ол үшін "Ұлттық геологиялық қызмет" ақ жасанды интеллектті қолдана отырып, ақпараттық жүйені (Big Data) құру жөніндегі жобаны іске асырады.

Жоба ғылыми-зерттеу, ғылыми-техникалық және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстар шеңберінде жер қойнауын пайдаланушылардың қаражатынан қаржыландырылады. ҚР "Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы" Кодексіне сәйкес пайдалы қазбаларды өндіруге жұмсалатын шығындардың 1% - ы ғылым мен технологияларды қолдауға және дамытуға бағытталады.

Цифрландырудың (сканерлеудің) негізгі мақсаты 1950-1990 жылдары ҚР барлық геологиялық қорларында қалыптастырылған тарихи геологиялық ақпаратты (шамамен 5 млн бірлік) АИ технологиялары негізінде машинамен оқылатын форматқа көшіру болып табылады. Бұл тұтастай алғанда елдің құрылымдалған шынайы және толық геологиялық ақпаратына орталықтандырылған қолжетімділікті қамтамасыз етеді, бұл жер қойнауын пайдалану саласында инвестициялық шешімдер қабылдау үшін негізгі фактор болып табылады.

Сонымен қатар, бүгінгі күні бастапқы геологиялық ақпараттың жалпы көлемінің 97,5% цифрландырылған (сканерленген). Бұл жер қойнауы туралы деректерді сақтаудың 4,7 миллионға жуық жеке объектілері, оның ішінде 4 289 571 парақ қағаз материалдары, 250 000 Парақ графикалық қосымшалар, 96 020 магниттік таспалар және 62 245 картридж.

Қазақстанда барлық геологиялық ақпаратты цифрландыру және жүйелеу процесін 2026 жылдың соңына дейін толық аяқтау жоспарлануда.

Жобаны іске асыру қорытындылары бойынша мынадай бағыттарға толық қол жеткізіледі деп күтілуде: мәтіндік, кестелік және графикалық деректерді машинада оқылатын форматқа аудару, кеңістіктік деректерді сүзу мүмкіндігі бар толыққанды геоақпараттық жүйе негізінде құрылымдық деректер базасын құру, мамандарды жасанды интеллект пен data science қолдануға оқыту, интерактивті картаны, Талдамалық құралдарды және зияткерлік чат-ботты енгізу.