Қарағандының бас жоспары бекітілді

Қарағанды қаласының бас жоспары ҚР аумағын ұйымдастырудың бекітілген Бас схемасына сәйкес әзірленетін, перспективалық кешенді даму, Аумақты жоспарлау ұйымы, қаланың әлеуметтік және инженерлік-көлік инфрақұрылымы жүйесінің бағыттарын айқындайтын негізгі қала құрылысы құжаты болып табылады.

Бас жоспарда мынадай жобалық кезеңдер қабылданды:

- бастапқы жыл-2023 жылғы 1 қаңтар;
- бірінші кезек-2030 жыл;
- есептік мерзім-2040 жыл.

Бас жоспар мыналарды анықтайды:

-табиғи-климаттық, қалыптасқан және болжанатын демографиялық және әлеуметтік-экономикалық жағдайларды ескере отырып, әлеуметтік, рекреациялық, өндірістік, көліктік және инженерлік инфрақұрылымды және байланыс желісін орналастыруды қоса алғанда, елді мекен аумағын дамытудың негізгі бағыттары;

- функционалдық аймақтарға бөлу және осы аймақтардың аумақтарын пайдалануға шектеулер;

- елді мекеннің салынбаған және салынбаған аумақтарының арақатынасы;

- жерді басым иеліктен шығару және сатып алу аймақтары, резервтік аумақтар;

- аумақты табиғи және техногендік құбылыстар мен процестердің қауіпті (зиянды) әсерінен қорғау, экологиялық жағдайды жақсарту жөніндегі шаралар;

-кешенді көлік схемасын (қажет болған жағдайда), көше-жол желісінің бас схемасын және жол қозғалысын ұйымдастырудың кешенді схемасын (қажет болған жағдайда)қамтитын бас жоспардың көлік бөлімін әзірлеу жөніндегі негізгі бағыттар;

- су объектілерін ластанудан, бітелуден, сарқылудан қорғау жөніндегі шаралар;

- елді мекеннің тұрақты дамуын қамтамасыз ету жөніндегі өзге де шаралар.

Осы бас жоспар кесілген аумақтарды қамтитын жаңа әкімшілік шекараларды ескере отырып, Қарағанды қаласының шегінде 49,1 мың га аумаққа әзірленді (Тұзды ауылдық округінің Жаңаауыл ауылы). Қарастырылып отырған аумақ қаланың перспективалық аумақтық дамуын ескере отырып қабылданды.

Бас жоспарды әзірлеу кезінде қала аумағын жоспарлау ұйымы, әлеуметтік-экономикалық кешен, демографиялық және тұрғын үй саясаты, мәдени-тұрмыстық қызмет көрсету, инженерлік-көлік инфрақұрылымы және қалыптасқан экологиялық ахуал саласындағы қала құрылысы жүйесінің қазіргі жай-күйіне талдау жүргізілді.

Бас жоспардың басты мақсаты жайлы және қауіпсіз мекендеу ортасын құруды қамтамасыз ететін елді мекенді тұрақты дамыту болып табылады.

Осы мақсатқа сәйкес елді мекеннің кеңістіктік ұйымы жан-жақты талаптарға жауап беруге арналған: тұрғын үй, өндіріс, мәдени-тұрмыстық қызмет көрсету, демалыс және қала тұрғындарының жайлы тұруын қамтамасыз ететін басқа да функциялар үшін ыңғайлы алаңдар ұсыну.

Қала халқының жобалық саны:

– құрылыстың бірінші кезегі (2030 жыл) - 570,0 мың адам;
- есептік мерзім (2040 жыл) – 660,0 мың адам.

Халықтың жалпы болжамды өсімі жобалау кезеңдері бойынша:

- құрылыстың бірінші кезеңі (6 жыл) – 53,3 мың адам;
- есептік мерзім (10 жыл) – 90,0 мың адам.

Есептік мерзімнің соңына қарай еңбекке қабілетті жастан кіші халық саны – 26,1%, еңбекке қабілетті жастағы халық-58,1% және еңбекке қабілетті жастан асқан халық Қарағанды қаласы халқының 15,8% құрайды.

Жобалық кезеңде жаңа тұрғын үй құрылысының көлемі жалпы ауданы 7628,7 мың м2 құрайды, оның ішінде аз қабатты көппәтерлі үйлерде (1-3 қабат) – 2160,1 мың м2, көп қабатты көппәтерлі үйлерде (1-5 қабат) – 635,6 мың м2, жоғары қабатты көп қабатты үйлерде – 4832,9 мың м2.

Бас жоспарда есептік мерзімге жалпы білім беретін мекемелердегі орындар санын 66,6 мың оқушы орнына немесе бұрыннан бар 61520 орынға 54 мектепке немесе бастапқы жылға 81 мемлекеттік мектепке ұлғайту көзделген.

Есепті мерзімге жайлы тұруды қамтамасыз ету үшін жалпы қуаты бір ауысымда 1,25 мың адам болатын амбулаториялық мекемелерді енгізу, сондай-ақ халықтың болжамды санын ескере отырып, төсек-орынның ауруханалық қорын 599 бірлікке ұлғайту қажет.

Бірінші кезеңде мемлекеттік денсаулық сақтау мекемелерінің 6 объектісін салу көзделген, оның ішінде 2 аурухана, 4 амбулаториялық емхана.

Бас жоспардың архитектуралық-жоспарлау және кеңістіктік шешімінің артықшылығы қаланың жоспарлау аудандары арасындағы байланыстарды күшейтуді ескере отырып, ұзақ магистральдық және тұрғын көшелерді, жаяу жүргіншілер инфрақұрылымын қалыптастыра отырып, көмір әзірлемелерінен алыс экологиялық қолайлы аймақта қаланы одан әрі дамыту идеясы болып табылады.

Қаланың Бұқар Жырау даңғылының басты көшесінен шамадан тыс жүктемені алып тастау қаланың батыс бөлігіндегі айналма автожолды дамытумен, сондай-ақ оңтүстік-шығыс аймақтың (оңтүстік-шығыс және Майқұдық) аудандарын Солтүстік – Батыспен (Пришахтинск) және Алматы-Астана автожолымен тікелей байланыстыратын жаңа диаметрді қалыптастырумен көзделеді.

Өнеркәсіптік құрылыс қаланың қалыптасқан өнеркәсіптік аймақтарында көзделеді:

- солтүстік-шығыс өнеркәсіп аймағы (Майқұдық);
- Солтүстік өнеркәсіп аймағы (Пришахтинск);
- Батыс өнеркәсіп аймағы (Михайловка).

Бас жоспар бойынша бүкіл қоныстану аумағы бес жоспарлау аймағы түрінде қалыптасады. Жаңа қалалық осьтер бойындағы аумақтар негізінен негізгі магистральдар бойындағы қызмет көрсету объектілері бар көп қабатты тұрғын үйлермен салынатын болады.

Әр түрлі қабаттылықты қолдану, әр түрлі құрылыс түрлерін, түстерді, масштабты, ашық және жабық кеңістіктерді ауыстыру – бұл архитектуралық әдістер магистральдық аумақтардың эстетикалық көрінісін қалыптастырып, қала құрылысын әртараптандыруы керек.

Қарастырылып отырған аумақтың көгалдандырылған кеңістіктерін ұйымдастырудың негізгі тұжырымдамасы - мемлекеттік орман қорының жасыл желектерімен қалыптасатын және перпендикуляр және бойлық бульварлар, саябақтар, скверлер желісімен қалаішілік кеңістікпен байланысатын, көгалдандырылған кеңістіктердің бірыңғай жүйесін құрайтын жасыл жақтауды құру.

Қаланы көгалдандыру жүйесіне жалпыға ортақ пайдаланылатын екпелер (саябақтар, скверлер, бақтар, бульварлар), тұрғын үй топтары мен жекелеген үйлердің жанындағы үй маңындағы жолақтардағы, мектептер мен мектепке дейінгі балалар мекемелерінің учаскелеріндегі, мәдени-тұрмыстық қызмет көрсету мекемелерінің аумақтарындағы, дене шынықтыру алаңдары мен спорт кешендерінің учаскелеріндегі екпелер, көше екпелері, санитарлық-қорғау өнеркәсіптік кәсіпорындардың аумақтарындағы аймақтар, орман-саябақ екпелері, желден қорғайтын орман белдеулері.

Сондай-ақ, жоспар инженерлік инфрақұрылым мәселелерін шешуді қамтиды: сумен жабдықтау, су бұру, электрмен жабдықтау, жылумен жабдықтау және т. б.

Қаулы 2025 жылғы 30 шілдеден бастап қолданысқа енгізілді.