Аида Балаева: балаларды мәжбүрлеу арқылы емес, қызығушылық арқылы оқуға үйрету керек

"Мәдени инфрақұрылымды жаңарту-бұл қабырғаларды жөндеу ғана емес, ең алдымен оның ішкі мазмұнын жаңарту. Қазіргі оқырман, көрермен, тыңдаушы мүлдем басқаша-ол ақпаратты тез алады және цифрлық кеңістікте өмір сүреді. Сондықтан мәдени мекемелердің мазмұны да осы өзгерістерге бейімделуі тиіс", - деп атап өтті министр.

Министр кітапхана қоры тек көркем ғана емес, сонымен қатар ғылыми — танымал, кәсіби, мотивациялық, сондай-ақ балалар мен жасөспірімдер әдебиетімен де белсенді түрде жаңартылып жатқанын айтты. Мәселе жеке авторларда емес, жүйеде: кітаптарды шығаруға мемлекеттік қаражат тиімді жұмсалуы керек, тақырыпты жаңартып, жаңа жазушыларға қолдау көрсету керек.

"Қазір, өкінішке орай, оқырман іздейтін жаңа туындылар, заманауи жанрлар мен балама әдебиеттер әрқашан кітап сөрелерінде бола бермейді. Бұл қорды жаңарту, нарықтағы әдеби тенденцияларды жүйелі түрде талдау және бақылау қажет дегенді білдіреді. Дәл осы бағытта біз жұмыс жүргізіп жатырмыз. Бірінші кезекте кітап қорын заманауи әдебиеттермен — көркем әдебиетпен ғана емес, сонымен қатар ғылыми-танымал, кәсіби, мотивациялық, сондай — ақ балалар мен жасөспірімдерге арналған әдебиеттермен жаңарту басталды, - деді ол.

Министрліктің мәліметінше, елде көптеген кітаптар жарық көрді, бірақ олардың тақырыптық әртүрлілігі аз. Бір тақырыптағы төрт–бес автордың кітаптары шамалы өзгерістермен бірнеше рет қайта басылады. Мысалы, кітапхана қорларында белгілі классиктің жалпы тиражы 26 804 дана болатын 1 174 кітап атауы бар, ал бір орташа автордың жалпы тиражы 34 746 дана болатын 1 012 атауы бар және ол көшірмелер саны бойынша жетекші орынға ие.

"Авторға және оның шығармасына сұрақтар жоқ. Мәселе басқа. Мен бұл оқшауланған жағдай емес, жүйелік және стратегиялық тәсілді қажет ететін мәселе екенін атап өткім келеді. Әңгіме кітап шығаруға бөлінген мемлекеттік қаражатты тиімді пайдалану, тақырыпты жаңарту, жазушыларды қолдау туралы болып отыр. Әрине, бұл қарапайым естіледі, бірақ біз бұл жұмысты қалай дұрыс ұйымдастыру керектігін білеміз. Қазірдің өзінде Президент Әкімшілігінің тапсырмасы бойынша 2025 жылы шығарылатын кітаптар тізіміндегі қазіргі заманғы көркем, публицистикалық (non-fiction), ғылыми-танымал, сондай-ақ аударма және балалар — жасөспірімдер әдебиетінің үлесі 80% - ға дейін ұлғайтылды", - деп атап өтті Балаева.

Министрдің айтуынша, балаларды қызықты жанрлар арқылы баурап алу керек. Мәжбүрлі оқыту уақыты өтті.

"Балаларды қысым арқылы емес, қызығушылық арқылы оқуға үйрету керек. Мүмкін олар жаңа формалардың арқасында әдебиетті жақсы көретін шығар. Сонымен, біз бір мезгілде мәдени мұраны сақтап, болашақты қалыптастыруымыз керек", - деп атап өтті Аида Балаева.