Қазақстанда сталкинг және некеге мәжбүрлеу үшін қылмыстық жауапкершілік енгізіледі

Сенат комитетінің қорытындысында айтылғандай, заңмен Қылмыстық, Қылмыстық-процестік, қылмыстық-атқару кодекстерін, "Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы" Кодексті, "Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы" Кодексті, сондай-ақ бірқатар заңдарды қоса алғанда, ҚР 16 заңнамалық актісіне өзгерістер мен толықтырулар енгізіледі.

Заң шеңберінде бірқатар баптар өмір бойына бас бостандығынан айыруға сотталған адамдарға қылмыстық кодексте белгіленген мерзімге бас бостандығынан айыру тағайындалатын жаңа бөлікпен толықтырылады.

Адамға қарсы қылмыстар үшін жауапкершілікті күшейту мақсатында ауыр және аса ауыр қылмыс үшін қылмыстық жауаптылық құрамынан адамның өміріне немесе денсаулығына қол сұғумен байланысты ауыр және аса ауыр қылмыс үшін қылмыстық жауаптылық бөлу көзделеді.

Шартты түрде мерзімінен бұрын босату, жазаның өтелмеген бөлігін жазаның неғұрлым жеңіл түрімен ауыстыру не тағайындалған жаза мерзімін қысқарту, сондай-ақ адамның өміріне немесе денсаулығына қол сұғумен байланысты ауыр және аса ауыр қылмыстар жасаған адамдар үшін соттылықты есептеу шарттары қайта қаралды.

Сонымен қатар, сталкинг үшін қылмыстық жауапкершілік енгізіледі, яғни адамды оның еркіне қайшы келетін, зорлық-зомбылықпен ұштаспаған, елеулі зиян келтірген байланыс орнатуға және (немесе) оның ізіне түсуге бағытталған іс-әрекеттерде көрініс табатын адамды заңсыз қудалау.

Заңмен темекі шекпейтін темекі бұйымдарының, электрондық тұтыну жүйелерінің (вейптердің), олар үшін хош иістендіргіштер мен сұйықтықтардың заңсыз айналымына жататын операциялар түрлері, сату және тарату мақсатында жөнелту, тасымалдау, сақтау сияқты түрлері толықтырылды.

Жолаушылар авиалайнерлерінің экипаждарын ұшақтардың ұшуы немесе қонуы кезінде жасалатын және әуе кемелерін пайдалану қауіпсіздігіне қатер төндіретін лазерлік құрылғылармен соқыр етуге байланысты бұзақылық әрекеттермен күресу мақсатында әуе кемесін басқаруға кедергі келтіргені үшін қылмыстық жауапкершілік белгіленеді.

Сондай-ақ Қылмыстық кодекс шеңберінде коллекторлық агенттіктер қызметкерлерінің өкілеттіктерді теріс пайдаланғаны (асыра пайдаланғаны) үшін іс-әрекеттерін криминализациялау ұсынылады. Атап айтқанда: коллекторлық агенттік қызметкерінің өз қызметінің міндеттеріне қайшы келетін өкілеттіктерді асыра пайдалануы, егер бұл әрекет зорлық-зомбылық қолданумен немесе оны қолдану қатерімен, мүліктің жойылу немесе бүліну қаупімен, құжаттардың жалғандығымен, бопсалаумен жасалса.

Бұдан басқа, заңсыз банктік және микроқаржылық қызмет, сондай-ақ төлемдерді және (немесе) ақша аударымдарын заңсыз жүзеге асыру және банктік шотқа, төлем құралына немесе сәйкестендіру құралына заңсыз беру, беру және оған қол жеткізу үшін қылмыстық жауапкершілік енгізіледі.

Адамды зорлық-зомбылық қолдану не мүлікті жою немесе бүлдіру қатерімен, сол сияқты бопсалау жолымен, оның ішінде жәбірленушіні немесе оның жақындарын масқаралайтын мәліметтерді не жария ету немесе тарату жәбірленушінің немесе оның жақындарының мүдделеріне елеулі зиян келтіруі мүмкін өзге де мәліметтерді жария ету немесе тарату қатерімен некеге тұруға мәжбүрлегені үшін қылмыстық жауаптылық енгізіледі.

Сонымен қатар, "Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы" ҚР Кодексі шеңберінде, егер жұбайы халықаралық іздеуде болса, қылмыстық қудалау органының халықаралық іздеуге жариялау туралы қаулысына сот рұқсат берген күннен бастап үш жылдан астам уақыт бойы некені бұзу мүмкіндігі көзделеді.